مراسم سنتی تاسوعا و عاشورای حسینی در ابیانه + تصاویر

52

ابیانه یکی از زیباترین روستاهای مرکزی ایران است که در نزدیکی کاشان قرار گرفته است.

این روستا در ۳۵ کیلومتری شمال غربی نطنز، در دامنهٔ کوه کرکس است.

ابیانه یکی از بلندترین نقاط مسکونی در ایران است. ارتفاع از سطح دریا در این روستا ۲۲۲۲ متر می‌باشد.

به خاطر معماری بومی و بناهای تاریخی پرتنوع آن، از روستاهای مشهور ایران است.

ابیانه با آب و هوای معتدل، دارای موقعیت طبیعی مساعدی است.

همزمان با فرا رسیدن ایام محرم الحرام در ابیانه، مردم عاشورائی این روستا نیز با سیاه پوش نمودن حسینیه‌ها و تکایا به عزاداری می‌پردازند که برخی از این عزاداری‌ها ویژه و مختص این دیار است.

محرم در ابیانه

در ایام محرم، مراسم جغجغه زنی، نخل گردانی، پرسه زنی و … از مشهورترین مراسم سنتی است که در ابیانه برگزار می شود.

تمامی ابیانه ای ها از سراسر کشور در ایام تاسوعا و عاشورا راهی زادگاه خود ابیانه می شوند تا در مراسم سنتی تاسوعا و عاشورای حسینی در زادگاه خود به عزادای برای سیدالشهدا (ع) بپردازند.

در این روستا در شب تاسوعا در مسجدی به نام مسجد یسمان مراسمی برگزار می‌گردد که ” ذاکری ” نام دارد و بدین صورت است که مردم این محله در مسجد جمع شده و نوحه‌هائی را با آهنگ‌های خاص خود زمزمه می‌کنند.

دو نفر از مردم محل، شعرها را می‌خوانند و دیگر مردم در جواب آن‌ها تکرار می‌کنند که اشعار آن ” ما ذاکر اولاد رسول ثقلینیم ای وای مصیبت، ما جمله سیه پوش و عزادار حسینیم ای وای مصیبت” است.

جغجغه زنی در ابیانه

مراسم جغجغه زنی، یکی از زیباترین مراسم در طول محرم در ابیانه است که یک مراسم قدیمی و به جای مانده از ایران باستان است که جز در ابیانه در هیچ نقطه‌ای از ایران مانند آن را نمی‌توان دید.

مراسم سنتی سوگواری اباعبدالله‌الحسین (ع) در روز تاسوعای حسینی با عنوان جغجغه زنی در روستای تاریخی ابیانه با حضور اهالی این روستا، گردشگران، اهالی رسانه و غیره برگزار می‌شود.

بعد از آغاز نوحه‌خوانی، صدای چِک‌ چک به هم خوردن جغجه‌های چوبی آغاز می‌شود که فضای خاصی را ایجاد می‌کند.

قبل از آغاز مراسم جغجه زنی، برخی اهالی روستا دسته دسته در کوچه‌ها قدم می‌زنند و در مقابل خانه‌هایی که خیرات و نذری دارند، می‌ایستند و پس از احوال‌پرسی با صدای بلند فاتحه‌ای می‌خوانند و سراغ خانه بعدی می‌روند.

نام این مراسم پرسه‌زنی است و اهالی روستا در صبح تاسوعا و عاشورا، با حضور در مقابل خانه‌هایی که از تاسوعا و عاشورای سال گذشته تا امسال عزیزی را از دست داده‌اند، فاتحه‌ای نثار روح مرحوم می‌کنند و به تدریج به سمت محل برگزاری مراسم جغجغه زنی می‌روند.

جغجغه زنی در ابیانه

جغجغه به اشیا کوچک چوبی گفته می‌شود که در ابتدای مراسم در اختیار حاضران قرار می‌گیرد و سوگواران حسینی با به هم کوبیدن دو جغجغه به هم، در رثای شهیدان کربلا عزادارای می‌کنند.

هر یک از حاضران به توصیه نوحه‌خوان از روی پله‌های مسجد ۲ جغجغه بر می‌دارد و بعد از تشکیل صف‌ها مراسم آغاز می‌شود و صدای چِک‌چک به هم خوردن جغجغه‌های چوبی پس از ترکیب با صدای طبل و سنج و نوحه مداح، صدای ارکسترگونه زیبایی را پدید می‌آورد.

بعد از پایان مراسم جغجغه زنی و پرسه زنی، آئین نخل گردانی شروع می‌شود که دارای شکوه و عظمت خاصی است که در این مراسم، نخل به حرکت در می‌آید و حرکت این نخل از همان ابتدای مسیر بسیار سخت است و هنگامی که مردم نخل را بر دوش می‌گیرند باید آن را از کوهی با شیب تند بالا ببرند.

مراسم عاشورای ابیانه

عده‌ای زیر پایه‌های نخل هستند و عده‌ای طنابی را که به نخل بسته شده به طرف بالا می‌کشند و همزمان در این هنگام، بخشی دیگر از مردم ابیانه آماده به حرکت در آوردن نخل محله بالا می‌شوند.

پرشور ترین بخش مراسم‌های سنتی در ابیانه، هنگامی است که صبح عاشورا نخل محله بالا به حرکت در می‌آید و همه مردم چه ابیانه‌ای و چه مهمان‌ها در محله پرزله جمع می‌شوند و منتظر به حرکت در آمدن نخل هستند و دراین فاصله چای تازه دمی که به دست خود اهالی در مسجد پرزله به صورت نذری داده می‌شود می‌نوشند.

نخل به حرکت در می‌آید و امروز روزی است که نخل را باید در مکان‌های خاصی زمین بگذارند و در همین هنگام نیز، دسته‌های زنجیر زن به دنبال نخل به عزاداری می‌پردازند و نخل محله بالا از محله پرزله به طرف میان ده حرکت می‌کند.

عاشورا در ابیانه

همزمان با حرکت نخل محله بالا به طرف محله میان ده، نخل محله پایین هم به طرف این محل حرکت می‌کند و تنها جایی که هر دو نخل ابیانه در کنار هم دیده می‌شوند در همین مکان است.

پس از دقایقی هر ۲ نخل به حرکت در می‌آیند و نخل محله پایین تقریبا همان مسیر روز تاسوعا را به طرف چشمه طی می‌کند با این تفاوت که در جاهایی که کنار خانه‌های عزادار قالیچه‌ای را گسترده‌اند و به پخش نذورات مشغول هستند، نخل به زمین گذاشته می‌شود.

مراسم سنتی نخل گردانی در ابیانه

همزمان با گردش نخل محله بالا در کوچه‌ها مراسم پرشور بالا کشیدن نخل محله پایین از کوه پشمه آغاز می‌شود و عده‌ای پایه های نخل را می گیرند و بر روی دامنه کوه شروع به حرکت می‌کنند و مردم دیگر نیز بر بالای کوه برای تماشا می‌ایستند و بالاخره این نخل با مشکلات فراوان بالا آورده می‌شود و با حرکت از مسیر خاصی به حسینیه پایین ده برده می‌شود تا جهت استفاده از آن در سال‌های بعد از گزند باران و صدمات دیگر مصون بماند.

نخل محله بالا هنوز در گردش است و پس از حرکت از کوچه‌های خاصی این نخل هم به طرف حسینیه محله پرزله برده می‌شود و در اینجا حرکت نخل در تاسوعا و عاشورا تمام می‌شود.

مراسم سنتی عزاداری در ابیانه

در تاسوعا و عاشورا به ابیانه نروید!

علی عابدینی دهیار روستای ابیانه نطنز اظهار کرد: به منظور جلوگیری از ازدحام جمعیت و برگزاری رسوم سنتی و آئینی در روستای ابیانه نطنز، ورود گردشگر به روستا در روز تاسوعا و عاشورای حسینی ممنوع است.

او افزود: از آنجایی که جمعیت ابیانه‌ای مقیم شهر‌های بزرگ در روز تاسوعا و عاشورا به روستای تاریخی ابیانه می‌آیند و حجم جمعیت ورودی به روستا بالا می‌رود، این ممنوعیت وضع شده تا بتوانیم مراسم روز تاسوعا و عاشورا را برگزار کنیم.

دهیار روستای ابیانه نطنز گفت: فقط آن دسته از گردشگرانی که پیش از این هتل رزرو کرده‌اند می‌توانند وارد روستا شوند و غیر از آن هیچ گردشگری حق ورود به روستا را ندارد تا بعد از عاشورا دوباره روال عادی ورود گردشگران از سر گرفته شود.

او تصریح کرد: آئین‌های عزاداری مردم روستا نیز از روز اول محرم آغاز شده و تا روز عاشورا ادامه خواهد داشت که آئین ذاکری خوانی، شَدٌه برداری، طلوع خوانی، نخل گردانی و جغجغه زنی و پرسه زنی از رسوم و آئین کهن روستای تاریخی ابیانه نطنز است که در ایام محرم و به ویژه روز تاسوعا و عاشورای حسینی برگزارمی شود.

عابدینی خاطرنشان کرد: روستای تاریخی ابیانه نطنز، با تمدن و فرهنگ کهن، ریشه در تاریخ این سرزمین دارد که آداب و رسوم آن نشان از فرهنگ و تمدن غنی مردم این منطقه دارد که هنوز به آداب و رسوم پیشینیان خود پایبند هستند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.