هدیه تهرانی

زندگی و ورود به سینما

هدیه تهرانی در ۴ تیر ۱۳۵۱ در تهران به دنیا آمد. پیش از نخستین حضورش در سینما، پیشنهادهای بازی از سوی چند کارگردان را نپذیرفته بود تا اینکه مسعود کیمیایی او را برای فیلم «سلطان» (۱۳۷۵) برگزید. تهرانی برای همین نخستین نقش، جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشن حافظ را دریافت کرد و خیلی زود به یکی از چهره‌های شاخص سینمای دههٔ ۱۳۷۰ تبدیل شد. او را بیشتر با نقش زنانی مرموز، خوددار و سرسخت می‌شناسند.

اوج در دههٔ ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰

تهرانی در «غریبانه» (۱۳۷۶) ساختهٔ احمد امینی و «شوکران» (۱۳۷۷) ساختهٔ بهروز افخمی بازی‌هایی تحسین‌شده ارائه داد و برای «قرمز» (۱۳۷۷) به کارگردانی فریدون جیرانی نخستین سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنوارهٔ فیلم فجر را گرفت. پس از آن در «پارتی» (۱۳۷۹) ساختهٔ سامان مقدم بازی کرد که برایش جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ فیلم پیونگ‌یانگ را به همراه داشت. «کاغذ بی‌خط» (۱۳۸۰) ساختهٔ ناصر تقوایی، «دختر ایرونی»، «آبادان» ساختهٔ مانی حقیقی و «یک بوس کوچولو» ساختهٔ بهمن فرمان‌آرا از دیگر آثار این دوره‌اند. او در «چهارشنبه‌سوری» (۱۳۸۴) ساختهٔ اصغر فرهادی نقش مژده را بازی کرد و دومین سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را به دست آورد. تهرانی همچنین در «نیوه‌مانگ» بهمن قبادی و «شیرین» عباس کیارستمی حضور داشت.

جوایز و افتخارات

• دو سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن فجر برای «قرمز» و «چهارشنبه‌سوری»
• جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشن حافظ برای «سلطان»، «شوکران» و «کاغذ بی‌خط»
• جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ فیلم پیونگ‌یانگ برای «پارتی»
• نامزدی سیمرغ بلورین برای «کاغذ بی‌خط»، «هفت دقیقه تا پاییز» و «اسرافیل»

دهه‌های اخیر و نمایش خانگی

تهرانی در سال‌های بعد در فیلم‌هایی چون «هفت دقیقه تا پاییز» (۱۳۸۸)، «دوئت»، «اسرافیل» ساختهٔ آیدا پناهنده، «بدون تاریخ، بدون امضا» ساختهٔ وحید جلیلوند، «روزهای نارنجی» ساختهٔ آرش لاهوتی و «بی‌همه‌چیز» (۱۳۹۹) ساختهٔ محسن قرایی بازی کرد. بازی او در «روزهای نارنجی» جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ فیلم سینه ایران تورنتو را برایش به همراه آورد. در شبکهٔ نمایش خانگی نیز در مجموعهٔ «قلب یخی» ساختهٔ سامان مقدم و در «هم‌گناه» و «هزار و یک شب» به کارگردانی مصطفی کیایی نقش‌آفرینی کرده است.

عکاسی و فعالیت‌های دیگر

تهرانی در کنار بازیگری به عکاسی نیز می‌پردازد و در آذر ۱۳۸۸ نمایشگاه عکس «آبان‌گان» را در خانهٔ هنرمندان ایران برگزار کرد. او در سال ۱۳۹۴ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نشان فرهنگ و هنر گرفت و در فعالیت‌های زیست‌محیطی، از جمله مخالفت با احداث پتروشیمی در کنار تالاب میانکاله در سال ۱۴۰۱، حضور داشته است.