سعید روستایی

سعید روستایی کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ سینمای ایران است که ۲۳ مرداد ۱۳۶۸ در تهران به دنیا آمد. او در جنوب تهران بزرگ شد و خود گفته است که تجربهٔ زیستن در این محله‌ها، او را به روایت زندگی طبقات فرودست و بحران‌های اجتماعی مانند فقر، اعتیاد و بیکاری سوق داده است. روستایی دانش‌آموختهٔ کارشناسی سینما (گرایش کارگردانی) از دانشگاه سوره است.

آغاز کار و فیلم‌های کوتاه

روستایی فعالیت حرفه‌ای‌اش را در اوایل دههٔ ۱۳۹۰ با فیلم کوتاه آغاز کرد. فیلم کوتاه «شنبه» (۱۳۹۰) نخستین تجربهٔ او بود و پس از آن «مراسم» (۱۳۹۲) را ساخت که جایزهٔ بهترین فیلم داستانی جشنوارهٔ فیلم کوتاه نهال را به دست آورد. فیلم کوتاه «خیابان خیلی خلوت» (۱۳۹۳) نیز از کارهای این دوره اوست. او همچنین نویسندهٔ فیلم‌نامهٔ «سد معبر» (۱۳۹۵) به کارگردانی محسن قرایی است.

فیلم‌های بلند

نخستین فیلم بلند او، «ابد و یک روز» (۱۳۹۴)، با بازی پیمان معادی، نوید محمدزاده و پریناز ایزدیار در سی‌وچهارمین جشنوارهٔ فیلم فجر به نمایش درآمد و سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه را برای روستایی به همراه داشت. این فیلم در جشن سینمای ایران و جشن منتقدان هم جوایز کارگردانی و فیلم‌نامه گرفت و در جشنوارهٔ فیلم ژنو نیز برگزیده شد.

دومین فیلم او، «متری شیش و نیم» (۱۳۹۷)، درامی پلیسی دربارهٔ مبارزه با مواد مخدر بود که سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را در سی‌وهفتمین جشنوارهٔ فجر گرفت. این فیلم در بخش افق‌های جشنوارهٔ ونیز ۲۰۱۹ نمایش داده شد و روستایی با آن جایزهٔ بهترین کارگردانی جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم توکیو را برد. «متری شیش و نیم» که در فرانسه با نام «قانون تهران» اکران شد، نامزد جایزهٔ سزار بهترین فیلم خارجی نیز شد.

سومین فیلم او، «برادران لیلا» با بازی ترانه علیدوستی، نوید محمدزاده، سعید پورصمیمی و پیمان معادی، در بخش مسابقهٔ اصلی جشنوارهٔ کن ۲۰۲۲ حضور یافت و جایزهٔ فیپرشی (فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم) را گرفت. این فیلم در ایران پروانهٔ نمایش نگرفت و سازمان سینمایی آن را توقیف کرد. روستایی و تهیه‌کنندهٔ فیلم پس از نمایش آن در کن تحت پیگرد قرار گرفتند و در مرداد ۱۴۰۲ به شش ماه حبس محکوم شدند که بخش عمدهٔ آن تعلیق شد. سینماگران متعددی در جهان به این حکم اعتراض کردند.

فعالیت‌های اخیر

چهارمین فیلم بلند روستایی، «زن و بچه» با بازی پریناز ایزدیار و پیمان معادی، در خرداد ۱۴۰۴ در بخش مسابقهٔ هفتادوهشتمین جشنوارهٔ کن برای رقابت بر سر نخل طلا به نمایش درآمد و سپس در تابستان همان سال در ایران اکران شد. در همان سال آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا او را به عضویت در شاخهٔ کارگردانان دعوت کرد. روستایی را به‌سبب روایت‌های پرتنش، دیالوگ‌محور و نگاه اجتماعی‌اش از چهره‌های اثرگذار سینمای ایران در دههٔ ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰ می‌دانند.