عباس عراقچی

سید عباس عراقچی (زادهٔ ۱۴ آذر ۱۳۴۱ در تهران) دیپلمات و سیاستمدار ایرانی است که از ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ وزیر امور خارجهٔ ایران در دولت مسعود پزشکیان است. او بیش از سه دهه در وزارت امور خارجه فعالیت کرده و سفیر ایران در فنلاند و ژاپن، معاون سیاسی وزیر امور خارجه و از مذاکره‌کنندگان ارشد ایران در مذاکرات منتهی به برجام بوده است.

خانواده و تحصیلات

عراقچی در یک خانوادهٔ سنتی و بازاری در تهران به دنیا آمد و پدربزرگش تاجر فرش بود. او در دوران جنگ ایران و عراق عضو سپاه پاسداران بود. عراقچی کارشناسی روابط بین‌الملل را از دانشکدهٔ روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه و کارشناسی ارشد علوم سیاسی را از دانشگاه آزاد اسلامی تهران گرفت. او سپس دکتری اندیشهٔ سیاسی را در سال ۱۹۹۶ میلادی از دانشگاه کنت بریتانیا دریافت کرد؛ موضوع رسالهٔ او تحول مفهوم مشارکت سیاسی در اندیشهٔ سیاسی اسلامی قرن بیستم بود. او به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی سخن می‌گوید.

سوابق دیپلماتیک

عراقچی در اواخر دههٔ ۱۳۶۰ به‌عنوان کارشناس به وزارت امور خارجه پیوست و در دههٔ ۱۳۷۰ در نمایندگی ایران در سازمان همکاری اسلامی در جده خدمت کرد. او از ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲ سفیر ایران در فنلاند و سفیر غیرمقیم در استونی بود، سپس ریاست دانشکدهٔ روابط بین‌الملل و معاونت حقوقی و بین‌المللی وزیر امور خارجه را بر عهده گرفت. عراقچی از دی ۱۳۸۶ تا مهر ۱۳۹۰ سفیر ایران در ژاپن بود و پس از آن معاون آسیا و اقیانوسیهٔ وزیر امور خارجه شد. در سال ۱۳۹۲ حدود چهار ماه سخنگوی وزارت امور خارجه بود.

مذاکرات هسته‌ای

عراقچی از شهریور ۱۳۹۲ معاون حقوقی و بین‌المللی وزیر امور خارجه در دولت حسن روحانی شد و به عضویت تیم مذاکره‌کنندهٔ هسته‌ای به ریاست محمدجواد ظریف درآمد. او در مذاکرات با گروه ۱+۵ که به برنامهٔ جامع اقدام مشترک (برجام) انجامید، مذاکره‌کنندهٔ ارشد و نفر دوم هیئت ایرانی پس از ظریف بود. از دی ۱۳۹۶ تا شهریور ۱۴۰۰ معاون سیاسی وزیر امور خارجه بود و در فروردین ۱۴۰۰ ریاست هیئت ایرانی در مذاکرات وین برای احیای برجام را بر عهده گرفت. در دولت سید ابراهیم رئیسی نیز دبیر شورای راهبردی روابط خارجی بود.

وزارت امور خارجه

مسعود پزشکیان او را به‌عنوان وزیر امور خارجه به مجلس معرفی کرد و عراقچی در ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ با ۲۴۷ رأی از ۲۸۸ رأی مأخوذه از مجلس رأی اعتماد گرفت. او در زمستان ۱۴۰۳ به کابل سفر کرد و نخستین وزیر خارجهٔ ایران بود که پس از به قدرت رسیدن طالبان به افغانستان رفت و در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴ در دورهٔ تازهٔ مذاکرات هسته‌ای ایران و ایالات متحده شرکت داشت. عراقچی در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ در حاشیهٔ نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با استیو ویتکاف، فرستادهٔ ویژهٔ رئیس‌جمهور آمریکا، دیدار کرد.

آثار

از عراقچی کتاب‌هایی از جمله «راز سر به مهر» دربارهٔ برجام (در شش جلد)، «ایران تایشی» شامل خاطرات دوران سفارت در ژاپن، و «قدرت مذاکره» منتشر شده است. نسخهٔ عربی کتاب «قدرت مذاکره» با عنوان «قوة التفاوض» در بیروت منتشر شده است.