ولادیمیر پوتین
دربارهٔ ولادیمیر پوتین
کودکی، تحصیل و کاگب
ولادیمیر ولادیمیرویچ پوتین در ۱۵ مهر ۱۳۳۱ (۷ اکتبر ۱۹۵۲) در لنینگراد، سنپترزبورگ کنونی، در خانوادهای کارگری به دنیا آمد. او در سال ۱۹۷۵ از دانشکدهٔ حقوق دانشگاه دولتی لنینگراد فارغالتحصیل شد و به سازمان اطلاعات شوروی (کاگب) پیوست. پوتین ۱۶ سال در کاگب خدمت کرد، از ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۰ در درسدن آلمان شرقی مأمور بود و با درجهٔ سرهنگ دومی در ۱۹۹۱ کنارهگیری کرد تا فعالیت سیاسی را در سنپترزبورگ در کنار آناتولی سابچاک آغاز کند.
رسیدن به قدرت
پوتین در ۱۹۹۶ به مسکو رفت و در دولت بوریس یلتسین مسئولیتهایی گرفت؛ سپس مدتی ریاست سرویس امنیت فدرال (افاسبی) و دبیری شورای امنیت روسیه را بر عهده داشت. در مرداد ۱۳۷۸ (اوت ۱۹۹۹) نخستوزیر شد و با استعفای یلتسین در ۱۰ دی ۱۳۷۸ (۳۱ دسامبر ۱۹۹۹) سرپرستی ریاستجمهوری را بر عهده گرفت. او در مارس ۲۰۰۰ به ریاستجمهوری برگزیده و در ۲۰۰۴ دوباره انتخاب شد. به دلیل محدودیت دو دورهٔ پیاپی در قانون اساسی، از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ در دولت دیمیتری مدودف نخستوزیر بود و در ۲۰۱۲ به ریاستجمهوری بازگشت؛ انتخاباتی که با اتهام تقلب و اعتراض همراه بود. اصلاحات قانون اساسی در ۲۰۲۰ امکان ماندن او در قدرت تا ۲۰۳۶ را فراهم کرد و در مارس ۲۰۲۴ برای دورهٔ پنجم برگزیده شد؛ ناظران مستقل این انتخابات را آزاد و منصفانه ندانستند.
جنگها و رابطه با غرب
دوران پوتین با جنگ دوم چچن، جنگ ۲۰۰۸ با گرجستان، الحاق کریمه در ۲۰۱۴ و مداخلهٔ نظامی در سوریه از ۲۰۱۵ برای حمایت از بشار اسد همراه بوده است. در ۵ اسفند ۱۴۰۰ (۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۲) به دستور او حملهٔ تمامعیار روسیه به اوکراین آغاز شد که محکومیت بینالمللی و تحریمهای گسترده را در پی داشت. در مارس ۲۰۲۳ دیوان کیفری بینالمللی به اتهام انتقال غیرقانونی کودکان اوکراینی حکم بازداشت او را صادر کرد؛ روسیه صلاحیت این دیوان را نمیپذیرد. پوتین در ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ (۱۵ اوت ۲۰۲۵) با دونالد ترامپ در آلاسکا دیدار کرد، اما توافقی برای پایان جنگ حاصل نشد. آتشبس کوتاه فروردین ۱۴۰۵ نیز دوام نیاورد. در شهریور ۱۴۰۵ پوتین با فرستادگان آمریکا دربارهٔ طرح صلح گفتوگو کرد و در ۳ مهر ۱۴۰۵ گفت روسیه دربارهٔ مذاکرات «بر اساس منافع خود» تصمیم میگیرد و قصد حمله به اروپا را ندارد.
پوتین و ایران
پوتین در مهر ۱۳۸۶ (اکتبر ۲۰۰۷) برای شرکت در اجلاس کشورهای حاشیهٔ خزر به تهران رفت؛ این نخستین سفر یک رهبر روس یا شوروی به ایران پس از کنفرانس تهران در ۱۹۴۳ بود و او در آن از حق کشورهای خزر برای برنامهٔ هستهای صلحآمیز سخن گفت. او در آذر ۱۳۹۴ در اجلاس کشورهای صادرکنندهٔ گاز در تهران با آیتالله خامنهای دیدار کرد، در شهریور ۱۳۹۷ در نشست سهجانبهٔ ایران، روسیه و ترکیه دربارهٔ سوریه در تهران حضور یافت و در تیر ۱۴۰۱ نیز به تهران سفر کرد و با رهبر ایران و ابراهیم رئیسی گفتوگو کرد. به گفتهٔ آمریکا، اوکراین و کشورهای غربی، ایران پهپادهای «شاهد» را در اختیار روسیه گذاشت که در جنگ اوکراین به کار رفت؛ مقامهای ایرانی ارسال پهپاد برای استفاده در این جنگ را رد کردهاند. در ۲۸ دی ۱۴۰۳ (۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۵) پوتین و مسعود پزشکیان در مسکو پیمان مشارکت راهبردی جامع بیستساله را امضا کردند که در مهر ۱۴۰۴ لازمالاجرا شد؛ این پیمان بند دفاع متقابل ندارد، اما هر طرف متعهد است در صورت حمله به طرف دیگر به متجاوز کمک نکند. پوتین حملهٔ آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در تیر ۱۴۰۴ را «تجاوز بیدلیل» خواند و در ۲ تیر ۱۴۰۴ با عباس عراقچی در مسکو دیدار کرد.
موضع در جنگ ۲۰۲۶ ایران
پس از کشته شدن آیتالله خامنهای در حملات آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴، پوتین در پیام تسلیت آن را «قتلی بدبینانه» و نقض اخلاق و حقوق بینالملل خواند. روساتم بخشی از کارکنان خود را از نیروگاه بوشهر خارج کرد. در اجلاس سازمان همکاری شانگهای در بیشکک (شهریور ۱۴۰۵)، پوتین به پزشکیان گفت روسیه «کمکهای لازم» را به ایران ادامه خواهد داد. برخی رسانههای غربی به نقل از مقامهای ناشناس از کمک اطلاعاتی و ارسال قطعات پهپاد روسیه به ایران خبر دادهاند که مقامهای روس آن را بهصراحت تأیید نکردهاند.
زندگی شخصی و تصویر عمومی
پوتین در ۱۹۸۳ با لیودمیلا شکربنوا ازدواج کرد و این دو در ۲۰۱۴ جدا شدند؛ آنان دو دختر به نامهای ماریا و کاترینا دارند. هوادارانش او را عامل ثبات و بازگرداندن جایگاه روسیه میدانند و منتقدانش از سرکوب مخالفان، محدودیت رسانهها و تمرکز قدرت در دوران او انتقاد میکنند.
اخبار ولادیمیر پوتین
خط زمان
- ۱۳۵۴
پیوستن به کاگب
فارغالتحصیلی از دانشکدهٔ حقوق لنینگراد و آغاز خدمت در کاگب (۱۹۷۵).
- ۱۳۷۸
نخستوزیری و سرپرستی
نخستوزیری در مرداد و سرپرستی ریاستجمهوری پس از استعفای یلتسین در ۱۰ دی ۱۳۷۸.
- ۱۳۷۹
ریاستجمهوری
پیروزی در انتخابات مارس ۲۰۰۰ و آغاز نخستین دورهٔ ریاستجمهوری.
- ۱۳۸۶
سفر به تهران
شرکت در اجلاس خزر در تهران؛ نخستین سفر رهبر روس به ایران پس از ۱۹۴۳.
- ۱۳۸۷
نخستوزیری در دولت مدودف
نخستوزیری از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ به دلیل محدودیت دورههای پیاپی ریاستجمهوری.
- ۱۳۹۱
بازگشت به ریاستجمهوری
آغاز دورهٔ سوم ریاستجمهوری در اردیبهشت ۱۳۹۱ (مه ۲۰۱۲).
- ۱۳۹۲
الحاق کریمه
الحاق شبهجزیرهٔ کریمه به روسیه در اسفند ۱۳۹۲ (مارس ۲۰۱۴) و آغاز تحریمهای غرب.
- ۱۴۰۰
حمله به اوکراین
آغاز حملهٔ تمامعیار روسیه به اوکراین در ۵ اسفند ۱۴۰۰ (۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۲).
- ۱۴۰۱
سفر دوباره به تهران
دیدار با آیتالله خامنهای و ابراهیم رئیسی در تیر ۱۴۰۱.
- ۱۴۰۳
پیمان راهبردی با ایران
امضای پیمان مشارکت راهبردی جامع با مسعود پزشکیان در ۲۸ دی ۱۴۰۳.
- ۱۴۰۴
نشست آلاسکا با ترامپ
دیدار با دونالد ترامپ در ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ بدون توافق دربارهٔ اوکراین.
- ۱۴۰۵
حمایت از ایران در بیشکک
وعدهٔ ادامهٔ «کمکهای لازم» به ایران در دیدار با پزشکیان در اجلاس شانگهای، شهریور ۱۴۰۵.
چهرههای مرتبط
مسعود پزشکیانامضاکنندهٔ ایرانی پیمان راهبردی ایران و روسیه
حسن روحانیرئیسجمهور ایران در نشست سهجانبهٔ تهران (۱۳۹۷)
عباس عراقچیوزیر خارجهٔ ایران؛ دیدار در مسکو پس از حملهٔ آمریکا (۱۴۰۴)پرسشهای متداول دربارهٔ ولادیمیر پوتین
پوتین از چه سالی رئیسجمهور روسیه است؟
پوتین از ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸ رئیسجمهور بود و از ۲۰۱۲ تاکنون دوباره در این سمت است؛ در ۱۹۹۹ و ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ نیز نخستوزیر بود.
پیمان راهبردی ایران و روسیه چیست؟
پیمان مشارکت راهبردی جامع بیستسالهای است که پوتین و پزشکیان در ۲۸ دی ۱۴۰۳ در مسکو امضا کردند؛ این پیمان بند دفاع متقابل ندارد اما طرفین متعهدند به متجاوز علیه دیگری کمک نکنند.
واکنش پوتین به کشته شدن آیتالله خامنهای چه بود؟
پوتین در پیام تسلیت در اسفند ۱۴۰۴ کشته شدن رهبر ایران را «قتلی بدبینانه» و نقض اخلاق و حقوق بینالملل خواند.
پوتین چند بار به ایران سفر کرده است؟
سفرهای شناختهشدهٔ او به تهران در سالهای ۱۳۸۶، ۱۳۹۴، ۱۳۹۷ و ۱۴۰۱ بوده که هر کدام در قالب اجلاس یا نشست چندجانبه انجام شد.
پوتین چند سال دارد؟
او در ۷ اکتبر ۱۹۵۲ (۱۵ مهر ۱۳۳۱) به دنیا آمده و در مهر ۱۴۰۵ ۷۴ ساله میشود.