حسن روحانی

حسن روحانی (زادهٔ ۲۱ آبان ۱۳۲۷ در سرخه، استان سمنان) سیاستمدار و روحانی ایرانی است که از ۱۲ مرداد ۱۳۹۲ تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ به‌عنوان هفتمین رئیس‌جمهور ایران فعالیت کرد. نام خانوادگی اصلی او «فریدون» است و او در دوران طلبگی نام «روحانی» را برگزید و در سال ۱۳۶۰ آن را در شناسنامه نیز ثبت کرد. روحانی پیش از ریاست‌جمهوری، پنج دوره نمایندهٔ مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بود.

تحصیلات

روحانی دورهٔ ابتدایی را در سرخه گذراند و از سال ۱۳۴۰ تحصیلات حوزوی را در سمنان و سپس در حوزهٔ علمیهٔ قم ادامه داد. او هم‌زمان در سال ۱۳۴۸ وارد دانشگاه تهران شد و در ۱۳۵۱ مدرک کارشناسی حقوق قضایی گرفت. روحانی بعدها مدرک کارشناسی ارشد و دکتری حقوق را از دانشگاه کلدونین گلاسگو در اسکاتلند دریافت کرد. او پیش از انقلاب به فعالیت سیاسی در پیروی از سید روح‌الله خمینی پرداخت و در اردیبهشت ۱۳۵۷ از ایران خارج شد.

از مجلس تا شورای عالی امنیت ملی

روحانی در سال ۱۳۵۹ از سمنان به مجلس اول راه یافت و در دوره‌های دوم تا پنجم نمایندهٔ تهران بود؛ بدین ترتیب بیست سال (۱۳۵۹ تا ۱۳۷۹) در مجلس حضور داشت. او در مجالس چهارم و پنجم نایب‌رئیس اول مجلس و در دوره‌هایی رئیس کمیسیون‌های دفاع و سیاست خارجی بود. در دوران جنگ ایران و عراق نیز مسئولیت‌هایی مانند عضویت در شورای عالی دفاع و فرماندهی پدافند هوایی را بر عهده داشت. روحانی از ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۴ در دولت‌های اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی دبیر شورای عالی امنیت ملی بود و از ۱۳۷۱ تا ۱۳۹۲ ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک را بر عهده داشت. او همچنین از ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۲ عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و از ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۳ نمایندهٔ مجلس خبرگان رهبری بود.

مذاکرات هسته‌ای

روحانی از مهر ۱۳۸۲ تا مرداد ۱۳۸۴ مسئول پروندهٔ هسته‌ای ایران و رئیس تیم مذاکره‌کننده با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا بود. همین دوره سبب شد رسانه‌ها به او لقب «شیخ دیپلمات» بدهند. خاطرات و روایت او از این دوران در کتاب «امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای» منتشر شده است.

ریاست‌جمهوری

روحانی در انتخابات ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ با شعار «دولت تدبیر و امید» و با کسب بیش از ۱۸ میلیون رأی در دور نخست به ریاست‌جمهوری رسید. مهم‌ترین رویداد سیاست خارجی دولت نخست او دستیابی به برنامهٔ جامع اقدام مشترک (برجام) با گروه ۱+۵ در ۲۳ تیر ۱۳۹۴ بود. او در انتخابات ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ با حدود ۵۷ درصد آرا برای دور دوم انتخاب شد. دولت دوم او با خروج ایالات متحده از برجام در سال ۱۳۹۷، بازگشت تحریم‌ها و همه‌گیری کووید-۱۹ هم‌زمان بود.

پس از ریاست‌جمهوری

با پایان دورهٔ ریاست‌جمهوری روحانی در مرداد ۱۴۰۰، سید ابراهیم رئیسی جانشین او شد. صلاحیت روحانی برای ششمین دورهٔ انتخابات مجلس خبرگان رهبری که در اسفند ۱۴۰۲ برگزار شد، از سوی شورای نگهبان تأیید نشد و عضویتش در این مجلس در ۱۴۰۳ به پایان رسید. همسر او صاحبه عربی است. روحانی دارای مرتبهٔ استاد پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک است و از او آثاری به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عربی منتشر شده است.