امیر حاتمی

زندگی و آغاز خدمت نظامی

امیر حاتمی در سال ۱۳۴۵ در روستای نیماور از توابع شهرستان زنجان به دنیا آمد و کودکی و نوجوانی را در شهر زنجان گذراند. به گزارش خبرگزاری تسنیم، او در سال ۱۳۵۹ و در آغاز جنگ ایران و عراق، در چهارده‌سالگی به‌عنوان نیروی داوطلب به بسیج پیوست و از سال ۱۳۶۳ خدمت در نیروی زمینی ارتش را آغاز کرد. پس از پایان جنگ، در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه افسری امام علی شد و در رشتهٔ مدیریت علوم دفاعی دانش‌آموخته شد. او دوره‌های دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش (دافوس) و دانشگاه عالی دفاع ملی را نیز گذرانده است.

مسئولیت‌ها در ارتش و ستاد کل نیروهای مسلح

حاتمی در سال ۱۳۷۷، در ۳۲ سالگی، با دو درجه ترفیع از سرهنگ‌دومی به سرتیپ‌دومی رسید و به معاونت اطلاعات ارتش منصوب شد و تا حدود سال ۱۳۸۴ در این سمت بود؛ او از معدود افسران ارتش است که پیش از چهل‌سالگی درجهٔ سرتیپی گرفته‌اند. پس از آن مدتی ریاست گروه مشاوران عالی فرمانده کل ارتش را بر عهده داشت. از ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح و از ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲ جانشین معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل بود. در منابع از او همچنین به‌عنوان رئیس پیشین دفتر روابط بین‌الملل ارتش یاد شده است.

وزارت دفاع

حاتمی در آبان ۱۳۹۲، در دولت یازدهم، جانشین و قائم‌مقام حسین دهقان، وزیر دفاع، شد و تا ۱۳۹۶ در این سمت بود. حسن روحانی در مرداد ۱۳۹۶ او را برای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در دولت دوازدهم به مجلس معرفی کرد و حاتمی در ۲۹ مرداد ۱۳۹۶ با ۲۶۱ رأی موافق، ۱۰ رأی مخالف و ۱۳ رأی ممتنع رأی اعتماد گرفت. او نخستین وزیر دفاع با پیشینهٔ ارتش پس از حدود دو دهه بود، زیرا از سال ۱۳۶۸ این وزارتخانه در اختیار فرماندهان سپاه پاسداران بود. دورهٔ وزارت او در شهریور ۱۴۰۰ با آغاز دولت سیزدهم به پایان رسید و محمدرضا قرایی آشتیانی جانشین او شد.

حاتمی پس از وزارت، در بهمن ۱۴۰۰ به سمت مشاور فرمانده کل نیروهای مسلح در امور ارتش منصوب شد و تا خرداد ۱۴۰۴ این مسئولیت را بر عهده داشت. دولت کانادا در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۲ (مهر ۱۴۰۱) نام او را در فهرست تحریم‌های جدید خود علیه شماری از مقامات کنونی و پیشین جمهوری اسلامی ایران قرار داد.

فرماندهی کل ارتش

در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۵)، هم‌زمان با آغاز جنگ دوازده‌روزه و کشته‌شدن محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، سیدعبدالرحیم موسوی، فرمانده وقت ارتش، به ریاست ستاد کل منصوب شد و حاتمی با حکم سیدعلی خامنه‌ای و ارتقا به درجهٔ سرلشکری، پنجمین فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران شد. در حکم انتصاب او بر افزایش آمادگی رزمی، تقویت بنیان‌های معنوی، بهبود معیشت کارکنان و همکاری میان نیروهای مسلح تأکید شده بود.

وضعیت در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

در حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶) آغاز شد، شماری از بلندپایه‌ترین مقامات نظامی، از جمله سیدعبدالرحیم موسوی و محمد پاکپور، کشته شدند، اما حاتمی در سمت خود باقی ماند. نیوزویک در اردیبهشت ۱۴۰۵ (مه ۲۰۲۶) از او به‌عنوان یکی از ارشدترین فرماندهان یونیفورم‌پوشی یاد کرد که از این جنگ جان سالم به در برده‌اند و به نقش گسترده‌تر ارتش در این درگیری پرداخت. در انتصاب‌های نظامی ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ تغییری در فرماندهی ارتش اعلام نشد و خبرگزاری ایرنا در ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ (۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶) از دیدار او، با عنوان فرمانده کل ارتش، با احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه، خبر داد.

جایگاه

حاتمی از معدود فرماندهان ارتش است که هم در ساختار ستاد کل نیروهای مسلح و هم در دولت به مقام وزارت رسیده‌اند. نشان‌هایی چون نشان شجاعت و نشان ایثار از نشان‌های نظامی او ذکر شده است. انتصاب او به وزارت دفاع در ۱۳۹۶ در رسانه‌ها به‌عنوان بازگشت این وزارتخانه به یک افسر ارتشی پس از سال‌ها بازتاب یافت و فرماندهی او بر ارتش با دو دورهٔ درگیری نظامی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ هم‌زمان شده است.