احمد وحیدی

زندگی و تحصیلات

احمد وحیدی با نام اصلی وحید شاه‌چراغی در سال ۱۳۳۷ در شیراز به دنیا آمد. او کارشناسی مهندسی الکترونیک را از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و کارشناسی ارشد مهندسی صنایع را از دانشگاه علم و صنعت ایران گرفت و دارای دکتری مطالعات راهبردی است. وحیدی در سال ۱۳۵۹ به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و در دوران جنگ ایران و عراق در بخش اطلاعات سپاه فعالیت داشت.

اطلاعات سپاه و نیروی قدس

وحیدی حدود سال ۱۳۶۴ به ریاست ادارهٔ اطلاعات سپاه رسید. بر اساس خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی، او در زمان ماجرای مک‌فارلین مسئول اطلاعات سپاه بود. پس از تشکیل نیروی قدس سپاه، در سال ۱۳۶۷ به فرماندهی این نیرو منصوب شد و تا ۱۳۷۶ در این سمت ماند؛ پس از او قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس شد. در همین دوره، بمب‌گذاری ساختمان آمیا در بوئنوس‌آیرس (۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۹۴) رخ داد که ۸۵ کشته بر جای گذاشت. دادگستری آرژانتین وحیدی را از متهمان این پرونده می‌داند و پلیس بین‌الملل (اینترپل) از سال ۲۰۰۷ به درخواست آرژانتین برای او اعلان قرمز صادر کرده است. جمهوری اسلامی ایران هرگونه دخالت در این حمله را رد کرده است.

وزارت دفاع و مسئولیت‌های راهبردی

وحیدی در ۱۳۸۲ با حکم علی شمخانی معاون طرح و برنامهٔ وزیر دفاع شد و از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ قائم‌مقام وزیر دفاع بود. محمود احمدی‌نژاد او را برای وزارت دفاع دولت دهم معرفی کرد و وحیدی در ۱۲ شهریور ۱۳۸۸ با ۲۲۷ رأی موافق از ۲۸۶ رأی، که بالاترین درصد آرا در میان وزیران این دولت بود، رأی اعتماد گرفت. آلبرتو نیسمن، دادستان آرژانتینی پروندهٔ آمیا، به این انتصاب اعتراض کرد. در خرداد ۱۳۹۰ دولت بولیوی پس از سفر او به این کشور و اعتراض آرژانتین، از او خواست خاک بولیوی را ترک کند. دورهٔ وزارت او تا مرداد ۱۳۹۲ ادامه داشت.

او سپس از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ رئیس مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی و از ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ رئیس دانشگاه عالی دفاع ملی بود. وحیدی از ۲۴ اسفند ۱۳۹۰ عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام است و ریاست کمیسیون سیاسی، دفاعی و امنیتی مجمع و کمیسیون دفاعی شورای راهبردی روابط خارجی را نیز بر عهده داشته است.

وزارت کشور

سید ابراهیم رئیسی او را به‌عنوان وزیر کشور دولت سیزدهم معرفی کرد و وحیدی در ۳ شهریور ۱۴۰۰ با ۲۶۶ رأی موافق به این سمت رسید؛ او هم‌زمان جانشین فرمانده کل نیروهای مسلح در امور فراجا بود. در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ پس از مرگ مهسا امینی، وزارت کشور به ریاست او مسئول هماهنگی نیروهای انتظامی بود. وزارت خزانه‌داری آمریکا در سال ۲۰۲۲ او را به اتهام نقش در سرکوب این اعتراضات تحریم کرد؛ پیش از آن نیز در سال ۲۰۱۰ در فهرست تحریم‌های آمریکا مرتبط با برنامه‌های تسلیحاتی قرار گرفته بود و اتحادیهٔ اروپا و کانادا نیز او را تحریم کرده‌اند. انتشار نامه‌ای از وزارت کشور دربارهٔ کنترل حجاب در مترو در ۱۴۰۲ نیز به انتقادهایی از او انجامید. وزارت او در ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ و با آغاز دولت چهاردهم پایان یافت.

فرماندهی سپاه در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

وحیدی در دی ۱۴۰۴ (دسامبر ۲۰۲۵) با حکم سیدعلی خامنه‌ای جانشین فرمانده کل سپاه شد و جای علی فدوی را گرفت. پس از کشته‌شدن سیدعلی خامنه‌ای و محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه، در حملات آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، رسانه‌های رسمی ایران در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ (۱ مارس ۲۰۲۶) از انتصاب وحیدی به فرماندهی سپاه خبر دادند. او پس از ماه‌ها غیبت، در تیر ۱۴۰۵ در مراسم تشییع سیدعلی خامنه‌ای حضور یافت. سرانجام در ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ (۱۰ اوت ۲۰۲۶) سیدمجتبی خامنه‌ای با اعطای درجهٔ سرلشکری، او را رسماً به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب کرد.

تحلیلگران و رسانه‌هایی چون سی‌ان‌ان و مؤسسهٔ مطالعهٔ جنگ او را از چهره‌های سخت‌گیر در برابر مصالحه با آمریکا توصیف کرده‌اند؛ در مقابل، بر اساس گزارش آکسیوس، او در تماسی غیرمستقیم در اردیبهشت ۱۴۰۵ گفته بود سپاه از حل بحران از طریق مذاکره حمایت می‌کند. به گفتهٔ علی واعظ از گروه بین‌المللی بحران، تصمیم‌ها در ایران به‌صورت جمعی گرفته می‌شود و وحیدی در آن صدایی تأثیرگذار دارد.