شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ فال حافظ امروز آماده است · بخوانید
سیاسی
سیدعلی خامنه‌ای

سیدعلی خامنه‌ای

سید علی حسینی خامنه‌ای روحانی شیعه و سیاستمدار ایرانی بود که از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ سومین رئیس‌جمهور ایران و از ۱۳۶۸ تا زمان کشته شدنش در حملهٔ هوایی اسرائیل و آمریکا در ۹ اسفند ۱۴۰۴، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران بود.
۸۰ خبرآخرین خبر: ۱۰ ساعت پیش۵۳ منبع

دربارهٔ سیدعلی خامنه‌ای

خانواده، کودکی و تحصیلات

سید علی حسینی خامنه‌ای در مشهد در خانواده‌ای روحانی به دنیا آمد. تاریخ تولد او در شناسنامه ۲۴ تیر ۱۳۱۸ ثبت شده، اما خود او ۲۹ فروردین ۱۳۱۸ (۱۹ آوریل ۱۹۳۹) را زادروز واقعی‌اش دانسته است. پدرش، سید جواد خامنه‌ای، از روحانیان مشهد بود و خانواده اصالتاً به شهر خامنه در آذربایجان شرقی تعلق داشت. او تحصیلات حوزوی را در مشهد نزد پدرش و استادانی چون سید محمدهادی میلانی آغاز کرد، در سال ۱۳۳۶ مدت کوتاهی در نجف ماند و از اواخر ۱۳۳۷ در قم در درس‌های سید حسین بروجردی و سید روح‌الله خمینی شرکت کرد. در سال ۱۳۴۳ برای رسیدگی به پدرش به مشهد بازگشت و در همان سال با منصوره خجسته باقرزاده ازدواج کرد که حاصل آن شش فرزند، از جمله مصطفی و مجتبی، بود.

فعالیت سیاسی پیش از انقلاب

خامنه‌ای از اوایل دههٔ ۱۳۴۰ به هواداران خمینی در مخالفت با حکومت محمدرضا پهلوی پیوست. بر پایهٔ وبگاه رسمی‌اش، ساواک او را میان سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۵ شش بار بازداشت کرد و در سال‌های پایانی حکومت پهلوی به ایرانشهر و سپس جیرفت تبعید شد. او در این سال‌ها در مشهد جلسات درس و تفسیر قرآن برگزار می‌کرد و چند کتاب از عربی، از جمله آثاری از سید قطب، را به فارسی ترجمه کرد.

از انقلاب تا ریاست‌جمهوری

پس از انقلاب ۱۳۵۷، خامنه‌ای عضو شورای انقلاب و از بنیان‌گذاران حزب جمهوری اسلامی شد و مدتی معاون وزارت دفاع بود؛ او در سال ۱۳۵۸ به امامت جمعهٔ تهران منصوب شد و در نخستین دورهٔ مجلس شورای اسلامی نمایندهٔ تهران بود. در ۶ تیر ۱۳۶۰ هنگام سخنرانی در مسجد ابوذر تهران، بمبی که در یک ضبط صوت جاسازی شده بود کنار او منفجر شد؛ او زنده ماند، اما دست راستش برای همیشه از کار افتاد. پس از کشته شدن محمدعلی رجایی، خامنه‌ای در مهر ۱۳۶۰ به‌عنوان نخستین روحانی به ریاست‌جمهوری رسید و در سال ۱۳۶۴ دوباره انتخاب شد. دوران ریاست‌جمهوری او با جنگ ایران و عراق هم‌زمان بود و میرحسین موسوی در این دوره نخست‌وزیر بود. ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی و نخستین دورهٔ ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز بر عهدهٔ او بود.

رهبری جمهوری اسلامی (۱۳۶۸–۱۴۰۴)

پس از درگذشت خمینی، مجلس خبرگان رهبری در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ خامنه‌ای را به رهبری برگزید؛ این انتخاب ابتدا موقت بود و پس از بازنگری قانون اساسی در همان سال، که شرط مرجعیت را برای رهبر حذف کرد، دوباره تأیید شد. جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم در سال ۱۳۷۳ او را در شمار مراجع تقلید معرفی کرد، هرچند مرجعیت او میان بخشی از حوزویان محل اختلاف بود. رهبری او که بیش از ۳۶ سال طول کشید، طولانی‌ترین دورهٔ رهبری در جمهوری اسلامی است.

در این دوره اختیارات نهاد رهبری و نقش سپاه پاسداران در سیاست، امنیت و اقتصاد گسترش یافت. خامنه‌ای از برنامهٔ هسته‌ای ایران حمایت کرد و فتوایی دربارهٔ حرمت تولید و کاربرد سلاح‌های کشتار جمعی صادر کرد. او در سال ۱۳۹۴ از توافق هسته‌ای برجام پشتیبانی کرد؛ توافقی که پس از خروج ایالات متحده در سال ۱۳۹۷ عملاً کارایی خود را از دست داد. مخالفت با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل و حمایت از گروه‌های موسوم به «محور مقاومت» از محورهای اصلی سیاست خارجی او بود. دوران رهبری او با اعتراض‌های گسترده‌ای همراه بود، از جمله در سال‌های ۱۳۷۸، ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ (پس از مرگ مهسا امینی). منتقدان و سازمان‌های حقوق بشری او را مسئول برخورد قهرآمیز با این اعتراض‌ها می‌دانند، در حالی که او بخشی از این رخدادها را «اغتشاش» و متأثر از دخالت دشمنان خارجی توصیف می‌کرد.

رویدادهای ۱۴۰۴ و کشته شدن

در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ اسرائیل حملات گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کرد که به «جنگ دوازده‌روزه» شناخته شد. خامنه‌ای در این مدت در انظار عمومی ظاهر نشد و پس از آتش‌بس در پیامی ویدئویی ایران را پیروز جنگ خواند. از ۷ دی ۱۴۰۴ اعتراض‌های سراسری در پی بحران اقتصادی و سقوط ارزش ریال آغاز شد؛ مقام‌های ایرانی شمار کشته‌ها را حدود سه هزار نفر اعلام کردند، در حالی که گروه‌های حقوق بشری آمار بسیار بیشتری گزارش کردند.

در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶)، در نخستین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، مجموعهٔ دفتر رهبری در تهران هدف حملهٔ هوایی قرار گرفت و خامنه‌ای کشته شد. رسانه‌های رسمی ایران بامداد روز بعد مرگ او را تأیید کردند. به گزارش خبرگزاری فارس، دختر، داماد، عروس و یکی از نوه‌های او نیز در این حمله کشته شدند. دولت ایران ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد و مجلس خبرگان در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ پسرش، سید مجتبی خامنه‌ای، را به رهبری برگزید. مراسم تشییع که به سبب جنگ به تعویق افتاده بود، از ۱۲ تا ۱۸ تیر ۱۴۰۵ در تهران، قم و شهرهای نجف و کربلای عراق برگزار شد و پیکر او در ۱۸ تیر ۱۴۰۵ (۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶) در حرم امام رضا در مشهد به خاک سپرده شد. رسانه‌های رسمی ایران از او با عنوان «رهبر شهید انقلاب» یاد می‌کنند.

جایگاه و ارزیابی‌ها

هواداران خامنه‌ای او را رهبری می‌دانند که جمهوری اسلامی را پس از خمینی تثبیت کرد و در برابر فشار آمریکا و اسرائیل ایستادگی کرد. منتقدان او را مسئول تمرکز قدرت، محدود شدن آزادی‌های سیاسی و مدنی، سرکوب اعتراض‌ها و بحران‌های اقتصادیِ ناشی از تحریم‌ها و تنش‌های خارجی می‌دانند. واکنش‌ها به مرگ او نیز دوگانه بود: شمار زیادی در ایران و برخی کشورها عزاداری کردند و گروه‌هایی دیگر، به‌ویژه در میان ایرانیان خارج از کشور، شادمانی کردند. او به شعر و ادبیات فارسی علاقه داشت و دیدارهای منظمی با شاعران برگزار می‌کرد.

اخبار سیدعلی خامنه‌ای

شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵

پیام تبریک رهبر انقلاب در پی قهرمانی تیم ملی کشتی فرنگی زیر ۲۳ سال در مسابقات جهانی: دعای خیر اینجانب بدرقه راه همه جوانان ایران سرافراز

آیت الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی در پیامی قهرمانی تیم ملی کشتی فرنگی زیر ۲۳ سال در مسابقات جهانی را تبریک گفتند.

ابه نقل از انتخاب ·
جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵

حضور رهبر شهید در حرم حضرت زینب(س)/ بوسه آیت الله سید علی خامنه‌ای بر ضریح + تصاویر

رهبر شهید انقلاب اسلامی در سفری که سال 63 به سوریه داشتند به حرم حضرت زینب سلام الله علیها مشرف شدند. در یکی از تصاویر رهبر شهید در حال بوسه زدن بر ضریح دیده می‌شوند.

خبه نقل از خبرآنلاین ·

باید با استقامت، به هیچ وجه تسلیم دشمن نشویم

امام جمعه مشهد گفت: در چنین وضعیتی که دشمن یا با تهدید می‌خواهد ما را به انجام خواسته‌ها و پذیرش شرایط خود وادار کند یا با عملیات نظامی به دنبال تحمیل خواسته‌هایش است، وظیفه ما استقامت است؛ باید استقامت کنیم …

ابه نقل از ایمنا مشهد ·

تجدید میثاق کارکنان عقیدتی سیاسی پدافند هوایی شمال شرق با آرمان‌ های رهبر شهید

همزمان با فرارسیدن ۲۴ مهر ماه سالروز تشکیل سازمان عقیدتی سیاسی ارتش، کارکنان عقیدتی سیاسی منطقه پدافند هوایی شمال شرق با آرمان‌ های رهبر شهید انقلاب بیعت کردند.

صبه نقل از صداوسیما خراسان رضوی ·

رئیس موسسه امام خمینی: برخی حل مشکلات را صرفا در مذاکره جستجو می‌کنند/ خدا به ملت ایران لطف کرد و رهبری را نصیب کرد که خلف صالح رهبر شهید است

رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی با بیان اینکه بی‌توجهی به رهنمودهای رهبری لزوماً به معنای بی‌دینی یا مخالفت با نظام نیست، گفت: ممکن است فردی با نیت حفظ نظام تصمیم بگیرد، اما به دلیل ضعف در خودسازی و …

خبه نقل از خبرآنلاین ·
پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵

دیدار اعضای دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با جانباز جنگ سوم تحمیلی

اعضای دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی به همراه رئیس کمیته ملی المپیک با حضور در منزل جانباز حاج محمود نوری از جانبازان جنگ سوم تحمیلی، با وی و خانواده‌اش دیدار و گفت‌وگو کردند.

خبه نقل از خبرآنلاین ·

چرا وقتی قدرت اسلام آشکار می‌شود، دشمنان متحد می‌شوند؟

چرا با قدرت گرفتن جریان اسلام، جبهه‌های مختلف مخالف در برابر آن صف‌آرایی می‌کنند؟ رهبر شهید انقلاب اسلامی با اشاره به ماجرای جنگ احزاب، این تقابل را پدیده‌ای قابل پیش‌بینی دانستند و با استناد به آیات قرآن تأکید کردند که …

خبه نقل از خبرآنلاین ·
چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

برگزاری نشست بررسی بازخوانی نامه‌های امام شهید انقلاب به جوانان غرب در قم

نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های بازخوانی نامه‌های امام شهید انقلاب اسلامی به نسل جوان جهان غرب، با محوریت بررسی روایت‌های رسانه‌ای، شناخت مستقیم اسلام و گفت‌وگ...

صبه نقل از صداوسیما قم ·

نشست «بازخوانی نامه‌های امام شهید انقلاب اسلامی به نسل جوان جهان غرب» در قم برگزار شد

در نشست «بازخوانی نامه‌های امام شهید انقلاب اسلامی به نسل جوان جهان غرب» بر لزوم ترجمه، تفسیر علمی و برگزاری نشست‌های نقد و گفت‌وگو و تبدیل این نامه‌ها به یکی از محورهای سیاست‌گذاری فرهنگی در عرصه بین‌الملل تاکید شد.

ببه نقل از باشگاه خبرنگاران قم ·
سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵

هدیه‌ی یک دیوان حافظ از سوی رهبر شهید انقلاب اسلامی به مترجم بوسنیایی خود در جریان سفر به سارایوو + تصویر دستخط رهبری

تصویری از هدیه‌ی یک دیوان حافظ از سوی رهبر شهید انقلاب اسلامی به مترجم بوسنیایی خود در جریان سفر به سارایوو؛ اسفندماه ۱۳۶۷ منتشر شده است.

خبه نقل از خبرآنلاین ·
دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵

کرمانشاه؛ سرزمین صفات پهلوانی در نگاه رهبر شهید

پانزدهمین سالگرد سفر رهبر شهید انقلاب به کرمانشاه، فرصتی برای بازخوانی سخنانی است که در آن، مردم این دیار به جوانمردی، سلحشوری، وفاداری و مهربانی توصیف شدند؛ سفری که در کنار خاطرات ماندگار استقبال، با تأکید بر ظرفیت‌های استان و …

ابه نقل از ایمنا کرمانشاه ·

حجت‌الاسلام عبدی: سفر رهبر شهید انقلاب به کرمانشاه نقطه عطفی بود

کرمانشاه - رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان کرمانشاه، سفر ۹ روزه رهبر شهید انقلاب اسلامی به استان را در مهرماه ۱۳۹۰، رویدادی اثرگذار در تقویت وحدت و توسعه زیرساخت‌ها دانست.

مبه نقل از مهر کرمانشاه ·

خط زمان

  1. ۱۳۱۸

    تولد در مشهد

    تولد در خانواده‌ای روحانی در مشهد؛ پدرش سید جواد خامنه‌ای بود.

  2. ۱۳۳۷

    تحصیل در حوزهٔ قم

    شرکت در درس‌های سید حسین بروجردی و سید روح‌الله خمینی در قم.

  3. ۱۳۵۷

    عضویت در شورای انقلاب

    پس از پیروزی انقلاب، عضو شورای انقلاب و از بنیان‌گذاران حزب جمهوری اسلامی شد.

  4. ۱۳۵۸

    امامت جمعهٔ تهران

    انتصاب به امامت جمعهٔ تهران از سوی خمینی.

  5. ۱۳۶۰

    سوءقصد در مسجد ابوذر

    انفجار بمب در ۶ تیر ۱۳۶۰ که به از کار افتادن دست راستش انجامید.

  6. ۱۳۶۰

    ریاست‌جمهوری

    انتخاب به‌عنوان سومین رئیس‌جمهور ایران در مهر ۱۳۶۰؛ در ۱۳۶۴ دوباره انتخاب شد.

  7. ۱۳۶۸

    انتخاب به رهبری

    مجلس خبرگان در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸، پس از درگذشت خمینی، او را به رهبری برگزید.

  8. ۱۳۹۴

    حمایت از برجام

    پشتیبانی از توافق هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی.

  9. ۱۴۰۴

    جنگ دوازده‌روزه

    حملات اسرائیل به ایران از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴؛ غیبت او از انظار عمومی در طول جنگ.

  10. ۱۴۰۴

    کشته شدن در حملهٔ هوایی

    کشته شدن در ۹ اسفند ۱۴۰۴ در حملهٔ اسرائیل و آمریکا به دفتر رهبری در تهران.

  11. ۱۴۰۵

    تشییع و خاکسپاری

    مراسم تشییع از ۱۲ تا ۱۸ تیر ۱۴۰۵ و خاکسپاری در حرم امام رضا در مشهد.

چهره‌های مرتبط

سیدمجتبی خامنه‌ایسیدمجتبی خامنه‌ایپسر و جانشین در مقام رهبریروح‌الله خمینیروح‌الله خمینیاستاد و رهبر پیشین جمهوری اسلامیاکبر هاشمی رفسنجانیاکبر هاشمی رفسنجانیهم‌رزم انقلابی و رئیس‌جمهور در دوران رهبری اومیرحسین موسویمیرحسین موسوینخست‌وزیر در دوران ریاست‌جمهوری اومسعود پزشکیانمسعود پزشکیانرئیس‌جمهور در پایان دوران رهبری اوامیر حاتمیامیر حاتمیفرمانده کل ارتش منصوب او (۱۴۰۴)احمدرضا رادانفرمانده کل انتظامی منصوب در دی ۱۴۰۱علی فدویفرمانده نیروی دریایی سپاه (۱۳۸۹–۱۳۹۷) و جانشین فرمانده کل سپمحمدرضا نقدیرئیس سازمان بسیج مستضعفین (۱۳۸۸–۱۳۹۵)حسین یکتانویسندهٔ کتاب «مربع‌های قرمز» که رهبر انقلاب بر آن تقریظ نوشمحمد مخبررئیس ستاد اجرایی فرمان امام (۱۳۸۶–۱۴۰۰) و مشاور و دستیار رهبشهرام ایرانیشهرام ایرانیفرمانده نیروی دریایی ارتش منصوب او (۱۴۰۰)محمدعلی جعفریمحمدعلی جعفریفرمانده کل سپاه منصوب او (۱۳۸۶–۱۳۹۸)سیدیحیی رحیم صفویسیدیحیی رحیم صفویفرمانده کل سپاه (۱۳۷۶–۱۳۸۶) و مشاور عالی نظامی اوعلی شهبازینخستین فرماندهٔ کل ارتش منصوب او (۱۳۷۷)علی عبداللهیعلی عبداللهیفرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا منصوب او (۱۴۰۴)احمد وحیدیاحمد وحیدیجانشین فرمانده کل سپاه منصوب او (۱۴۰۴)بابک زنجانیبابک زنجانیمحکومی که حکم اعدامش با موافقت او به حبس تبدیل شدرضا پهلویرضا پهلویاز چهره‌های اپوزیسیون خارج از کشور در دوران رهبری اومحسن رضاییمحسن رضاییدبیر مجمع تشخیص مصلحت منصوب او (۱۳۷۶ تا ۱۴۰۰)ولادیمیر پوتینولادیمیر پوتینرئیس‌جمهور روسیه؛ دیدار در تهران (۱۳۹۴ و ۱۴۰۱)دونالد ترامپدونالد ترامپرئیس‌جمهور آمریکا که حملات آغاز جنگ ۲۰۲۶ را مجاز کردحسام‌الدین سراجحسام‌الدین سراجخواننده‌ای که قطعهٔ «بهار دلشکسته» را در سوگش خواندعلیرضا افتخاریخواننده‌ای که پس از مرگش نماهنگ «سوگ خورشید» را خواند

پرسش‌های متداول دربارهٔ سیدعلی خامنه‌ای

آیت‌الله خامنه‌ای چگونه درگذشت؟

او در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶)، در نخستین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در حملهٔ هوایی به دفتر رهبری در تهران کشته شد. رسانه‌های رسمی ایران بامداد روز بعد مرگ او را تأیید کردند.

آیت‌الله خامنه‌ای کجا دفن شده است؟

پیکر او پس از مراسم تشییع در تهران، قم، نجف و کربلا، در ۱۸ تیر ۱۴۰۵ در حرم امام رضا در مشهد به خاک سپرده شد.

جانشین آیت‌الله خامنه‌ای کیست؟

مجلس خبرگان رهبری در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ پسرش، سید مجتبی خامنه‌ای، را به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزید.

خامنه‌ای چند سال رهبر ایران بود؟

او از ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ تا ۹ اسفند ۱۴۰۴، یعنی بیش از ۳۶ سال، رهبر جمهوری اسلامی بود که طولانی‌ترین دورهٔ رهبری در این نظام است.

آیا آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور هم بوده است؟

بله، او از مهر ۱۳۶۰ تا مرداد ۱۳۶۸ دو دوره رئیس‌جمهور ایران بود و نخستین روحانی‌ای بود که به این سمت رسید.

نظرات

نظرها پس از بررسی منتشر می‌شوند. لطفاً از توهین، تهمت و لینک تبلیغاتی پرهیز کنید.

هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.