علی شهبازی
دربارهٔ علی شهبازی
زادگاه و آموزش نظامی
علی شهبازی در سال ۱۳۲۵ در قم به دنیا آمد؛ ویکیپدیای انگلیسی زادروز او را ۲۵ فوریهٔ ۱۹۴۶ ذکر کرده است. او پس از پایان تحصیلات متوسطه، در سال ۱۳۴۷ وارد دانشکدهٔ افسری ارتش شد و دورههای مقدماتی و عالی نظامی و دورهٔ فرماندهی و ستاد را گذراند. بدین ترتیب او از افسرانی بود که خدمت در ارتش را پیش از انقلاب ۱۳۵۷ آغاز کرده بودند. شهبازی در سال ۱۳۶۳، در میانهٔ جنگ ایران و عراق، به درجهٔ سرهنگی رسید.
سمتها در دههٔ ۱۳۶۰
شهبازی پیش از رسیدن به ردهٔ فرماندهی عالی، سمتهایی چون فرماندهی یگانهای ارتباطی، معاونت طرح و عملیات، معاونت دفتر مشاورت، سرپرستی گروه کار نظامی نهاد ریاست جمهوری و معاونت هماهنگکنندهٔ ستاد مشترک ارتش را بر عهده داشت. به نوشتهٔ رادیو فردا، او در دوران جنگ ایران و عراق همدورهٔ علی صیاد شیرازی بود و آشناییاش با سید علی خامنهای به دورهای بازمیگشت که خامنهای نمایندهٔ بنیانگذار جمهوری اسلامی در شورای عالی دفاع بود.
ریاست ستاد مشترک ارتش (۱۳۶۷ تا ۱۳۷۷)
شهبازی در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۶۷ به ریاست ستاد مشترک ارتش منصوب شد؛ حکم این انتصاب در پایگاه رسمی آثار روحالله خمینی منتشر شده است. او در آن زمان از جوانترین فرماندهان ارشد ارتش به شمار میرفت و همزمان با این انتصاب به درجهٔ سرتیپی رسید. دورهٔ ریاست او با ماههای پایانی جنگ ایران و عراق و سالهای پس از پذیرش قطعنامهٔ ۵۹۸ همزمان بود. شهبازی در بهمن ۱۳۶۹ به درجهٔ سرلشکری ارتقا یافت و تا سال ۱۳۷۷ در این سمت باقی ماند.
نخستین فرماندهٔ کل ارتش (۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹)
در پی اتخاذ سیاست «وحدت فرماندهی» در سال ۱۳۷۷، جایگاه فرماندهٔ کل ارتش ایجاد شد و ریاست ستاد مشترک، که تا آن زمان ارشدترین جایگاه ارتش بود، در ردهای پایینتر قرار گرفت. فرماندهٔ کل ارتش فرماندهی و کنترل نیروهای چهارگانهٔ زمینی، دریایی، هوایی و پدافند هوایی را بر عهده دارد و از سوی رهبر جمهوری اسلامی، در جایگاه فرمانده کل نیروهای مسلح، منصوب میشود. سید علی خامنهای در ۸ مهر ۱۳۷۷ شهبازی را بهعنوان نخستین فرماندهٔ کل ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب کرد. شهبازی حدود دو سال بعد، در سال ۱۳۷۹، از این سمت کناره گرفت و محمد سلیمی جانشین او شد. رادیو فردا در گزارشی نوشته است که کنارهگیری او به اختلاف میان سپاه و ارتش بر سر یک پادگان در شیراز مربوط بوده است؛ این روایت در منابع رسمی تأیید نشده است.
مشاور نظامی و فعالیتهای بعدی
شهبازی در خرداد ۱۳۷۹ به ریاست گروه مشاوران نظامی فرماندهی کل نیروهای مسلح منصوب شد. او همچنین عضو هیئت امنای دانشگاه عالی دفاع ملی بوده و مدتی ریاست این هیئت امنا را بر عهده داشته است. رادیو فردا در سال ۱۳۸۹ نام او را در فهرست سیزده سرلشکر جمهوری اسلامی ایران آورده است.
وضعیت کنونی و جایگاه
شهبازی در سالهای اخیر حضور رسانهای اندکی داشته است. ویکیپدیای فارسی تا تابستان ۱۴۰۵ او را همچنان رئیس گروه مشاوران نظامی فرماندهی کل نیروهای مسلح معرفی میکند، اما پس از کشته شدن سید علی خامنهای در اسفند ۱۴۰۴ و انتخاب سید مجتبی خامنهای به رهبری، گزارش رسمی تازهای دربارهٔ ابقا یا تغییر سمت او در منابع عمومی در دسترس منتشر نشده است. نام او در تاریخ نهادی ارتش جمهوری اسلامی بیش از هر چیز با عنوان نخستین فرماندهٔ کل ارتش پس از ایجاد این جایگاه شناخته میشود.
اخبار علی شهبازی
خط زمان
- ۱۳۲۵
تولد
تولد در قم.
- ۱۳۴۷
ورود به دانشکدهٔ افسری
آغاز آموزش در دانشکدهٔ افسری ارتش پس از پایان تحصیلات متوسطه.
- ۱۳۶۳
درجهٔ سرهنگی
ارتقا به درجهٔ سرهنگی.
- ۱۳۶۷
ریاست ستاد مشترک ارتش
انتصاب به ریاست ستاد مشترک ارتش در ۱۷ اردیبهشت و ارتقا به درجهٔ سرتیپی.
- ۱۳۶۹
درجهٔ سرلشکری
ارتقا به درجهٔ سرلشکری در بهمن ۱۳۶۹.
- ۱۳۷۷
نخستین فرماندهٔ کل ارتش
انتصاب بهعنوان نخستین فرماندهٔ کل ارتش جمهوری اسلامی ایران در ۸ مهر ۱۳۷۷.
- ۱۳۷۹
کنارهگیری و سمت مشاوره
کنارهگیری از فرماندهی کل ارتش و انتصاب به ریاست گروه مشاوران نظامی فرماندهی کل نیروهای مسلح در خرداد ۱۳۷۹.
چهرههای مرتبط
پرسشهای متداول دربارهٔ علی شهبازی
نخستین فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران چه کسی بود؟
سرلشکر علی شهبازی در ۸ مهر ۱۳۷۷، پس از ایجاد جایگاه فرماندهٔ کل ارتش، بهعنوان نخستین فرماندهٔ کل ارتش منصوب شد.
علی شهبازی چه زمانی رئیس ستاد مشترک ارتش بود؟
او از اردیبهشت ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۷ رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران بود.
علی شهبازی چرا از فرماندهی کل ارتش کناره گرفت؟
او در سال ۱۳۷۹ کناره گرفت. دلیل رسمی اعلام نشد، اما رادیو فردا گزارش داده است که این کنارهگیری به اختلاف سپاه و ارتش بر سر یک پادگان در شیراز مربوط بوده است.
جانشین علی شهبازی در فرماندهی کل ارتش چه کسی بود؟
پس از کنارهگیری شهبازی در سال ۱۳۷۹، سرلشکر محمد سلیمی فرماندهٔ کل ارتش شد.
آیا سرلشکر علی شهبازی همان علیاصغر شهبازی بازیگر است؟
خیر. علیاصغر شهبازی (۱۳۰۱–۱۳۹۹) بازیگر سینما بود و با فیلم «جدایی نادر از سیمین» شناخته میشد؛ علی شهبازی افسر ارتش و نخستین فرماندهٔ کل ارتش است.