شهرام ایرانی

زندگی و آموزش

شهرام ایرانی در سال ۱۳۴۶ در سنندج در خانواده‌ای کُرد و اهل سنت به دنیا آمد. او در سال ۱۳۶۴ وارد دانشگاه علوم و فنون دریایی امام خمینی نوشهر شد و در رشتهٔ ناوبری و فرماندهی کشتی دانش‌آموخته شد. ایرانی دورهٔ عالی فرماندهی و ستاد را نیز گذرانده است.

سوابق دریایی

ایرانی پس از فارغ‌التحصیلی فرماندهی انواع شناورهای سطحی سبک و سنگین، از جمله ناوچه‌های توپدار، ناوهای موشک‌انداز، ناوهای پشتیبانی و نیروبر، ناوهای کلاس الوند و ناو بالگردبر «خارگ» را بر عهده داشت. او فرماندهی برخی مأموریت‌های ناوگروه‌های نیروی دریایی ارتش، از جمله عبور از کانال سوئز، و چند عملیات امداد و نجات دریایی را در کارنامه دارد و سخنگوی رزمایش مشترک «ذوالفقار ۹۹» ارتش بود. سمت‌های پیشین او عبارت‌اند از:

• رئیس عملیات، رئیس ستاد و جانشین فرمانده منطقهٔ یکم دریایی ارتش در بندرعباس
• جانشین معاون عملیات نیروی دریایی ارتش
• معاون آموزش نیروی دریایی ارتش
• جانشین معاون آموزش ارتش جمهوری اسلامی ایران

فرماندهی نیروی دریایی ارتش

سید علی خامنه‌ای در ۲۶ مرداد ۱۴۰۰ ایرانی را به فرماندهی نیروی دریایی ارتش منصوب کرد. او جانشین دریادار حسین خانزادی شد که از ۱۳۹۶ در این سمت بود. خامنه‌ای در حکم انتصاب، بر توجه جدی به توان عملیاتی و ارتقای آمادگی همه‌جانبهٔ این نیرو تأکید کرد. رادیو فردا در گزارش این انتصاب به حوادث دوران خانزادی، از جمله اصابت موشک به شناور «کنارک» در رزمایش ۱۳۹۹ و غرق شدن ناو «خارگ» در خرداد ۱۴۰۰، اشاره کرد. این انتصاب با واکنش مثبت شماری از مقام‌ها و چهره‌های اهل سنت همراه شد؛ از جمله سید عباس صالحی، وزیر وقت فرهنگ و ارشاد، آن را گشودن «یکی از گره‌های کور حکمرانی» خواند و فائق رستمی، نمایندهٔ کردستان در مجلس خبرگان، آن را مایهٔ خشنودی اهل سنت دانست.

در دورهٔ فرماندهی او، ناوگروه ۸۶ نیروی دریایی ارتش، شامل ناوشکن «دنا» و ناو پایگاه «مکران»، مأموریت دور زدن کرهٔ زمین را انجام داد و در اردیبهشت ۱۴۰۲ به کشور بازگشت. نیروی دریایی ارتش در این دوره در رزمایش‌ها و رژه‌های دریایی مشترک با کشورهایی چون روسیه و چین نیز شرکت کرد و گشت‌هایی در دریای سرخ و سفرهایی به آمریکای لاتین داشت.

جنگ ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

پس از آغاز حملات اسرائیل و آمریکا به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، نیروی دریایی ارتش خسارت‌های سنگینی دید؛ به گزارش ارتش آمریکا و رسانه‌های بین‌المللی، شماری از شناورهای این نیرو غرق شدند و ناوشکن «دنا» در ۱۳ اسفند ۱۴۰۴ در نزدیکی سریلانکا به دست یک زیردریایی آمریکایی غرق شد. ایرانی در فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرد که نیروی دریایی ارتش ناو هواپیمابر آمریکایی «آبراهام لینکلن» را با موشک‌های کروز «قدیر» هدف قرار داده است؛ این ادعا از سوی منابع مستقل تأیید نشده است. کانادا در ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ او را در پیوند با محدودسازی کشتیرانی در تنگهٔ هرمز در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

وضعیت کنونی و آثار

ایرانی تا شهریور ۱۴۰۵ همچنان فرماندهی نیروی دریایی ارتش را بر عهده دارد و در این ماه در سخنانی که ایرنا منتشر کرد، بر آمادگی نیروهای مسلح تأکید کرد. در کتاب‌شناسی او در ویکی‌پدیای فارسی آثاری در زمینهٔ حقوق بین‌الملل دریاها، دیپلماسی دریایی و امنیت اقیانوس هند فهرست شده است، از جمله «حقوق بین‌الملل دریاها» و «دیپلماسی دریایی و امنیت اقیانوس هند».