اراک پرجمعیتترین شهر و مرکز استان مرکزی است که در میان پایکوههای رشتهکوه زاگرس و در کنار دشت فراهان قرار گرفته است. اراک زمستانهایی سرد و مرطوب و تابستانهایی گرم و خشک دارد و تالاب میقان در شمال شرق شهر بر آبوهوای آن اثر میگذارد. این شهر از نظر لرزهخیزی از شهرهای کمخطر ایران به شمار میرود.
تاریخچه
اراک در مقایسه با بسیاری از شهرهای ایران، شهری جوان است. در دورهٔ قاجار، یوسفخان گرجی قلعهای نظامی در نزدیکی روستای کرهرود بنا کرد که «قلعهٔ سلطانآباد» نام گرفت و بهتدریج با ساخت بازار، حمام، مسجد، مدرسه و آبانبار به شهری کامل بدل شد. نام شهر در سال ۱۳۱۶ خورشیدی به اراک تغییر یافت؛ واژهای که یادآور نام تاریخی «عراق عجم» برای این ناحیه است. گذر راهآهن سراسری از اراک، رشد و مهاجرپذیری آن را شتاب داد.
اقتصاد و جایگاه امروز
اراک از قطبهای صنعتی ایران است و کارخانههای بزرگ ماشینسازی، آلومینیوم، پتروشیمی و پالایشگاه در آن یا پیرامونش فعالاند. به همین سبب، آلودگی هوا از دغدغههای اصلی مردم شهر است و بخش مهمی از اخبار اراک به صنایع، اشتغال کارگران و محیط زیست مربوط میشود. قالیبافی نیز پیشینهای دیرینه دارد و فرشهای منطقه، بهویژه ساروق، در بازارهای جهانی نامآشنا هستند.
مردم و فرهنگ
زبان مردم اراک فارسی با لهجهٔ اراکی است. بازار اراک با راستهها و سراهای دورهٔ قاجار، قلب تاریخی شهر است و حمام چهارفصل و خانهٔ حسنپور به موزه تبدیل شدهاند. منطقهٔ فراهان در پیرامون اراک زادگاه چهرههای نامداری در تاریخ و ادب ایران بوده است. فتیر، گوشفیل و باسلوق از رهآوردهای شناختهشدهٔ اراک هستند.