از قاب تصویر تا قلب نوجوانان؛ قصه شهدا در کتاب‌های مصور

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: انتشار داستان زندگی شهدا در قالب قصه و روایت تصویری، یکی از جذاب‌ترین شیوه‌ها برای نهادینه‌کردن فرهنگ شهادت و انتقال مفاهیم تاریخی به نسل جدید است. گستردگی وقایع تاریخی جنگ ۱۲ روزه، کودتای دی‌ماه ۱۴۰۴ و جنگ رمضان، ضرورت ثبت و روایت این بخش از تاریخ معاصر را بیش از پیش نمایان کرده است؛ موضوعی که حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی و دفاتر زیرمجموعه آن را بر آن داشته است تا در بخش‌های مختلف، بخشی از پیچ‌های تاریخ معاصر را ضبط و ثبت کنند.

دفتر ادبیات پایداری حوزه هنری خراسان شمالی در دو سال گذشته، انتشار کتاب‌های مصور ویژه رده سنی نوجوانان را با موضوع زندگی شهدای دفاع مقدس آغاز کرده است و اکنون هنرمندان این دفتر در حال تهیه کتاب‌های مصور درباره زندگی شهدای اغتشاشات دی‌ماه اسفراین و ناو دنا هستند.

تصویرسازی قصه زندگی دادستان شهید اسفراین

مسئول واحد فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: زندگی دادستان اسفراین، شهید علی‌اکبر حسین‌زاده، توسط گروه تصویرسازان حوزه هنری خراسان شمالی به داستان مصور تبدیل می‌شود.

حکیمه وقاری گفت: حوزه هنری خراسان شمالی با همکاری ستاد کنگره ملی شهدای استان، گام تازه‌ای در انتقال مفاهیم تاریخی و فرهنگی به نسل نوجوان و جوان برداشته است. تولید کمیک درباره زندگی شهید حسین کمالی، از شهدای مظلوم ناو دنا در همین راستا ادامه دارد.

وقاری ادامه داد: شهید حسین‌زاده، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان اسفراین، در جریان اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ و هنگام حضور شجاعانه در خط مقدم دفاع از امنیت عمومی و صیانت از مقدسات، هدف هجوم عناصر کودتاگر قرار گرفت و مظلومانه به مقام رفیع شهادت نائل آمد. فرآیند جمع‌آوری خاطرات و روایت زندگی این شهید بزرگوار توسط محدثه جوان‌دلویی انجام شد و تصویرسازی آن توسط سجاد گریوانی در حال انجام است.

زندگی شهید حسین کمالی تصویرسازی شد

مسئول واحد فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی ادامه داد: تولید کمیک شهید حسین کمالی، از شهدای ناو دنا، توسط محمود منصورخانی، هنرمند استان، به پایان رسیده است. همچنین روایت تصویری شهدای جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه نیز در برنامه‌های پیش‌روی این گروه قرار دارد.

وقاری تأکید کرد: این مجموعه با بهره‌گیری از ظرفیت هنر کمیک و داستان مصور، تولید آثاری با محوریت زندگی، شخصیت و رشادت‌های شهدا را دنبال می‌کند؛ آثاری که با تکیه بر روایت تصویری، زمینه آشنایی نسل جدید با ابعاد انسانی و حماسی زندگی این قهرمانان را فراهم می‌کنند.

وی ادامه داد: فرآیند تولید این آثار با همکاری دفتر ادبیات پایداری و گروه تصویرسازان انجام می‌شود. در این مسیر، محققان ادبیات پایداری با گردآوری اطلاعات و مستندات مربوط به زندگی شهدا از طریق مصاحبه‌های متعدد با خانواده‌ها، نزدیکان، دوستان و افراد مطلع، زمینه لازم برای شکل‌گیری روایت داستانی را فراهم می‌کنند و محتوای پژوهشی را در اختیار هنرمندان قرار می‌دهند تا در قالب داستان مصور بازآفرینی شود.

مسئول واحد فرهنگ و مطالعات پایداری حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی بیان کرد: در کنار تولید آثار، کارگاه‌ها و نشست‌های هفتگی تصویرسازان با هدف بررسی و رفع اشکالات آثار در حال تولید، آشنایی با نمونه‌های روز کمیک در ایران و جهان و ارتقای کیفیت هنری و محتوایی تولیدات برگزار می‌شود.

جریان‌سازی تولید کتاب‌های تصویری در حوزه هنری خراسان شمالی

رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی نیز با اشاره به رویکرد تولید کتاب‌های مصور در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، عنوان کرد: حوزه هنری خراسان شمالی حدود سه سال است که جریان تولید کتاب‌های کمیک‌بوک (داستان‌های مصور) را آغاز کرده است و این کتاب‌ها درباره زندگی و رشادت‌های شهدای شاخص استان هستند.

اکرم صدیقی کلاته افزود: نخستین کتاب مصور با عنوان «شکارچی تانک»، درباره زندگی شهید محمدعلی صفا، با مشارکت بنیاد شهید و امور ایثارگران استان توسط نشر شاهد تولید شد و در سال جاری به‌عنوان کتاب برگزیده سال استان در بخش نوجوان مورد تقدیر قرار گرفت.

وی ادامه داد: کتاب‌های مصور «آقا رجب»، درباره شهید رجبعلی محمدزاده، «حسن آقا»، درباره شهید حسن محقر، «حاج محمد»، درباره شهید محمد فرومندی، و «آقا داوود»، درباره شهید داوود گریوانی، سال گذشته با مشارکت کنگره شهدا تولید شدند و در مراسم کنگره شهدای خراسان شمالی رونمایی و در اختیار نوجوانان شرکت‌کننده قرار گرفتند.

از «محمد غریب نیست» تا «حسین جان»

صدیقی اظهار کرد: کتاب مصور «محمد غریب نیست»، دیگر اثر دفتر ادبیات پایداری است که درباره شهید غریب در اسارت، محمد رضایی، با مشارکت بنیاد شهید و امور ایثارگران استان تهیه و تدوین شده و هم‌اکنون در نوبت چاپ نشر شاهد قرار دارد.

رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی ادامه داد: کتاب‌های «آقا ایرج»، درباره زندگی شهید ایرج رستمی، و «حسین جان»، درباره شهید ناو دنا حسین کمالی، نیز با مشارکت کنگره شهدا تولید شده‌اند و هم‌اکنون در نوبت چاپ قرار دارند.

صدیقی همچنین به تازه‌ترین تولیدات هنرمندان حوزه هنری اشاره کرد و بیان داشت: تازه‌ترین اثر این مجموعه درباره زندگی دادستان شهید علی‌اکبر حسین‌زاده، دادستان عمومی و انقلاب شهرستان اسفراین، است.

وی افزود: فرآیند جمع‌آوری خاطرات این شهید بزرگوار توسط محدثه جوان‌دلویی، در قالب ۲۸ روایت از زندگی شهید از تولد تا شهادت و ۱۲ روایت شغلی، انجام شده است و تصویرسازی آن توسط سجاد گریوانی در حال انجام است. این کتاب نیز با مشارکت کنگره شهدا منتشر خواهد شد.

کتاب‌های کمیک‌بوک (داستان مصور) گام تازه‌ای در انتقال مفاهیم تاریخی و فرهنگی به نسل نوجوان و جوان به شمار می‌روند؛ مسیری که قرار است با تولید آثار دیگر نیز ادامه یابد.

رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی با اشاره به آثار در حال تولید بیان کرد: همچنین تولید کتاب‌هایی درباره زندگی شهید حامد ربانی، شهید اهل سنت جنگ ۱۲ روزه، و جانباز حسین حقانی، از مجروحان اغتشاشات دی‌ماه اسفراین، با مشارکت کنگره شهدا در حال انجام است.

وی ادامه داد: کتاب‌هایی درباره زندگی شهید زرهرن، نخستین مدافع حرم ارتش، شهید حسن‌آبادی، نخستین شهید انقلاب استان، و شهید علی‌اکبر مرادیان، شهید ورزشکار کشتی باچوخه، نیز با مشارکت بنیاد شهید و امور ایثارگران استان تولید خواهد شد.

از پژوهش تا تصویر؛ مسیر شکل‌گیری روایت‌های مصور شهدا

صدیقی تأکید کرد: محتوای پژوهشی زندگی شهدا پس از تبدیل‌شدن به متن کمیک، در اختیار هنرمندان تصویرساز قرار می‌گیرد تا در قالب داستان مصور بازآفرینی شود. همچنین تمام این مراحل با نظارت کارشناسی پیش می‌رود.

وی عنوان کرد: کمیک یا داستان مصور، با بهره‌گیری از توالی تصاویر و عناصر داستانی، امکان بازنمایی رویدادهای تاریخی و شخصیت‌های تأثیرگذار را در قالبی جذاب و قابل‌فهم برای نوجوانان فراهم می‌کند.

آموزش حرفه‌ای همراه با تولید

صدیقی گفت: در کنار تولید آثار، کارگاه‌ها و نشست‌های هفتگی تصویرسازان با هدف بررسی و رفع اشکالات آثار در حال تولید، آشنایی با نمونه‌های روز کمیک در ایران و جهان و ارتقای کیفیت هنری و محتوایی تولیدات برگزار می‌شود.

وی افزود: همچنین برگزاری نشست‌های تخصصی ماهانه با حضور استاد اکبری در برنامه گروه تصویرسازی قرار دارد؛ نشست‌هایی که با هدف بهبود فرآیند تولید، تبادل تجربه و تقویت توانمندی‌های هنرمندان فعال در حوزه کمیک پیش‌بینی شده است.

تداوم این روند، علاوه بر کمک به توسعه هنر کمیک در استان، فرصتی برای بازخوانی زندگی شهدا در قالب‌های هنری متناسب با ذائقه نسل جدید فراهم می‌کند؛ رویکردی که می‌کوشد با پیوند پژوهش، ادبیات و تصویر، بخشی از تاریخ معاصر و حماسه‌های ملی را به زبانی تازه و اثرگذار پیش روی مخاطبان قرار دهد.