بحران فاضلاب در بهارستان؛ وعده تصفیه‌خانه در هزارتوی ماده 23 ماند

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بهارستان، شهرستان بهارستان با تراکم جمعیتی کم‌نظیر و اسکان بیش از 850 هزار نفر در محدوده‌ای محدود، سال‌هاست با بحرانی بزرگ به نام رهاسازی پساب‌های شهری و خانگی دست‌وپنجه نرم می‌کند. فقدان شبکه جامع جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب شهری، زیست‌بوم این منطقه را در آستانه فاجعه‌ای جبران‌ناپذیر قرار داده و جوی‌های روباز معابر و زمین‌های حاشیه‌ای را به کانون بوی تعفن، انباشت حشرات و انواع بیماری‌های عفونی تبدیل کرده است، وضعیتی که سلامت عمومی ساکنان را به‌طور روزمره تهدید می‌کند.

گزارش‌های میدانی مکرر خبرگزاری تسنیم نشان می‌دهد که روزانه هزاران لیتر فاضلاب خام خانگی و پساب‌های بهداشتی بدون کوچک‌ترین فرآیند پالایش، به چهار رودخانه جاری در این شهرستان شامل رودخانه‌های سالور، شادچای، سیاه‌آب 1 و 2 سرریز می‌شوند. این شریان‌های آبی که در گذشته منبع حیاتی کشاورزی دشت‌های جنوبی تهران بوده‌اند، اکنون به کانال‌های متعفن انتقال لجن تبدیل شده و نفوذ مداوم آلاینده‌ها به سفره‌های آب زیرزمینی، اراضی کشاورزی پایین‌دست را نیز با آلودگی‌های پایدار روبه‌رو کرده است.

با وجود انتشار هشدارهای مکرر دستگاه‌های نظارتی و شبکه بهداشت و درمان درباره خطرات ناشی از نبود تأسیسات تصفیه پساب، پرونده این پروژه در میان بروکراسی اداری دستگاه‌های متولی دست‌به‌دست می‌شود. وعده‌هایی نظیر بهره‌گیری از فاینانس خارجی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی که طی سال‌های گذشته مکرراً از سوی مدیران استانی و محلی مطرح شد، در عمل حاصلی نداشته و روی کاغذ باقی مانده است تا مطالبه ساکنان گلستان، نسیم‌شهر و صالحیه همچنان بی‌پاسخ بماند.

در سفر استانی پیشین استاندار تهران به شهرستان بهارستان، ساماندهی این وضعیت و آغاز عملیات اجرایی تصفیه‌خانه به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مصوبات و مطالبات مردمی به تصویب رسید. با این حال، پیگیری‌های خبرنگار تسنیم از مسئولان محلی و فرمانداری حاکی از آن است که با گذشت ماه‌ها از اتخاذ این تصمیم، عملیات میدانی در محل احداث تصفیه‌خانه آغاز نشده و این طرح حیاتی در ایستگاه تأمین اعتبار و تعیین تکلیف اداری معطل مانده است.

اعتبارات استانی پاسخگوی احداث تصفیه‌خانه بهارستان نیست

در همین رابطه سیدکمال‌الدین میرجعفریان، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار تهران در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بهارستان، در تشریح دلایل توقف عملیات اجرایی این مصوبه اظهار کرد: ساماندهی شبکه فاضلاب و احداث تصفیه‌خانه مبالغی اندک در حد 10 یا 20 میلیارد تومان نیست که بتوان آن را از منابع اعتباری استانی یا بودجه‌های جاری شهرداری‌های شهرستان تأمین کرد، بلکه این طرح یک پروژه ملی قلمداد می‌شود و الزامات تأمین مالی آن نیز در سازوکار کلان ملی تعریف شده است.

وی در ادامه با تأکید بر گره حقوقی و اداری پروژه افزود: مهم‌ترین رکن اجرایی شدن طرح‌های ملی، دریافت مجوز ماده 23 از سازمان برنامه و بودجه کشور است. تا زمانی که شرکت آب و فاضلاب و وزارت نیرو کاربرگ‌های توجیهی، اسناد فنی و مطالعات جامع این طرح را به تأیید نهایی نرسانند و مجوز ماده 23 صادر نشود، ردیف بودجه ملی به این پروژه تخصیص نخواهد یافت و بنابراین پیگیری دریافت این مجوز کلیدی در سازمان برنامه و بودجه گام نخست خروج پروژه از رکود به شمار می‌رود.

معاون عمرانی استاندار تهران با انتقاد تلویحی از کندی اجرای خطوط انتقال و شبکه جمع‌آوری در سه شهر گلستان، نسیم‌شهر و صالحیه بیان کرد: حتی اگر سازه تصفیه‌خانه نیز احداث شود، ابتدا باید لوله‌گذاری و شبکه انتقال فاضلاب از معابر و محلات تکمیل باشد تا پساب جمع‌آوری و هدایت شود.

میرجعفریان در پایان با اشاره به اثرات نامطلوب رهاسازی پساب بر سفره‌های زیرزمینی و محیط‌زیست خاطرنشان کرد: هدایت پساب خام به رودخانه‌ها به هیچ‌وجه از نظر زیست‌محیطی قابل قبول نیست، از این رو طرح فنی، مطالعات جامع بازچرخانی پساب و مدل تأمین مالی پروژه باید بی‌درنگ از سوی متولیان تکمیل شود تا در سفر دوم استاندار تهران به شهرستان بهارستان، موانع اجرایی رفع و عملیات این مطالبه دیرینه مردمی به‌طور رسمی پیگیری شود.