رضا عطاران

زندگی و تحصیلات

رضا عطاران در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۴۷ در مشهد به دنیا آمد و اصالتاً اهل کاخک است. او دیپلم خود را در رشتهٔ اقتصاد در مشهد گرفت و برای تحصیل در رشتهٔ طراحی صنعتی به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت، اما پس از مدتی درس را رها کرد و به بازیگری روی آورد.

آغاز کار در تئاتر و تلویزیون

فعالیت هنری عطاران در دههٔ ۱۳۶۰ با بازی در تئاترهای حسن حامد در مشهد و همکاری با گروه کودک صداوسیمای مشهد آغاز شد. حضورش در تلویزیون با مجموعهٔ «بیداران» (۱۳۶۹) شروع شد، اما همکاری با مهران مدیری در «پرواز ۵۷» (۱۳۷۲) و «ساعت خوش» (۱۳۷۳) او را به چهره‌ای شناخته‌شده تبدیل کرد. عطاران نخستین تجربهٔ کارگردانی را با برنامهٔ کودک «سیب خنده» (۱۳۷۶) داشت و در همان سال با فیلم «کلید ازدواج» به سینما آمد. پس از آن در «مجید دلبندم» (۱۳۷۷) علاوه بر بازیگری، نویسندگی و کارگردانی کرد، در «قطار ابدی» (۱۳۷۹) نویسنده و بازیگر بود و در نگارش «زیر آسمان شهر» نقش مهمی داشت.

سریال‌سازی در دههٔ ۱۳۸۰

اوج کار تلویزیونی عطاران به مجموعه‌هایی بازمی‌گردد که خود کارگردانی و بازی کرد: «کوچه اقاقیا» (۱۳۸۲)، «خانه به دوش» (۱۳۸۳)، «متهم گریخت» (۱۳۸۴)، «ترش و شیرین» (۱۳۸۵) و «بزنگاه» (۱۳۸۷). او برای «متهم گریخت» جایزهٔ بهترین کارگردانی تلویزیونی جشن حافظ را گرفت. عطاران پس از «بزنگاه» همکاری با تلویزیون را کنار گذاشت و بیشتر به سینما پرداخت.

موفقیت در سینما و جوایز

عطاران با فیلم‌هایی چون «خروس جنگی» (۱۳۸۶)، «ورود آقایان ممنوع» و «اسب حیوان نجیبی است» در سینما جایگاه خود را تثبیت کرد. او «خوابم می‌آد» را کارگردانی کرد و برای آن سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی بخش نگاه نو جشنوارهٔ فیلم فجر (۱۳۹۰) را گرفت. بازی در «دهلیز» (۱۳۹۱) و «بی‌خود و بی‌جهت» جوایز انجمن منتقدان را برایش به همراه داشت و برای «طبقهٔ حساس» (۱۳۹۲) نخستین سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد. «رد کارپت» را نیز خود کارگردانی کرد. فیلم‌های کمدی «نهنگ عنبر» (۱۳۹۴)، «نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا» (۱۳۹۶)، «هزارپا» (۱۳۹۷) و «انفرادی» (۱۳۹۸) از پرفروش‌ترین آثار او هستند. عطاران برای بازی در «روشن» (۱۳۹۹) بار دیگر سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را برد.

فعالیت‌های اخیر

عطاران در دههٔ ۱۴۰۰ در شبکهٔ نمایش خانگی با مجموعه‌های «دفتر یادداشت» (۱۴۰۲) و «اجل معلق» (۱۴۰۳) حضور داشت و در سینما در «قیف»، «ویلای ساحلی» و «صددام» بازی کرد؛ او برای «صددام» نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنوارهٔ فیلم فجر ۱۴۰۳ شد.