کمال تبریزی

کمال تبریزی (با نام کامل کمال مصفای تبریزی) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تدوین‌گر ایرانی است که ۵ آبان ۱۳۳۸ در تهران به دنیا آمد. او دانش‌آموختهٔ رشتهٔ سینما و تلویزیون از دانشکدهٔ سینما و تئاتر دانشگاه هنر است و در طول کارنامه‌اش در زمینه‌های تدوین، فیلم‌برداری، تهیه، طراحی صحنه، فیلم‌نامه‌نویسی و کارگردانی فعالیت کرده است.

آغاز فعالیت

تبریزی کار سینمایی را در ۱۳۵۸ در سینمای آزاد تهران آغاز کرد و سال‌هایی مسئول بخش آموزش مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی بود. در دوران جنگ ایران و عراق به‌عنوان مستندساز و عکاس در جبهه‌ها حضور داشت. او در فیلم «توهم» ساختهٔ سعید حاجی‌میری فیلم‌بردار بود و در «هویت» ابراهیم حاتمی‌کیا به‌عنوان مشاور کارگردان همکاری کرد. نخستین فیلم بلندش، «عبور» (۱۳۶۷)، به تهیه‌کنندگی حاتمی‌کیا ساخته شد و در جشنوارهٔ فجر به نمایش درآمد.

لیلی با من است و دههٔ ۱۳۷۰

تبریزی پس از «در مسلخ عشق» (۱۳۶۹) و «پایان کودکی» (۱۳۷۲)، در ۱۳۷۴ فیلم «لیلی با من است» را با بازی پرویز پرستویی ساخت؛ اثری که نخستین کمدی سینمای دفاع مقدس شناخته می‌شود و سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه را در چهاردهمین جشنوارهٔ فجر برای او و رضا مقصودی به همراه داشت. «مهر مادری» (۱۳۷۶) با بازی فاطمه معتمدآریا و «شیدا» (۱۳۷۷) با بازی لیلا حاتمی و پارسا پیروزفر از دیگر آثار این دوره‌اند.

مارمولک و آثار پس از آن

«فرش باد» (۱۳۸۱)، محصول مشترک ایران و ژاپن دربارهٔ بافت یک فرش در اصفهان، سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را در بیست‌ویکمین جشنوارهٔ فجر گرفت. فیلم بعدی او، «مارمولک» (۱۳۸۲) به نویسندگی پیمان قاسم‌خانی و با بازی پرویز پرستویی، در بیست‌ودومین جشنوارهٔ فجر سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را برد؛ اکران عمومی این فیلم در اردیبهشت ۱۳۸۳ پس از چند هفته متوقف شد و سال‌ها بعد در شبکهٔ نمایش خانگی و تلویزیون عرضه شد.

«یک تکه نان» (۱۳۸۳)، «همیشه پای یک زن در میان است» (۱۳۸۶)، «از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید» (۱۳۸۷)، «دونده زمین» (محصول مشترک با ژاپن) و «خیابان‌های آرام» (۱۳۸۹) از ساخته‌های بعدی او هستند. «طبقه حساس» (۱۳۹۲) با بازی رضا عطاران و هوتن شکیبا، «طعم شیرین خیال» (۱۳۹۳)، «امکان مینا» (۱۳۹۴)، «مارموز» (۱۳۹۶) با بازی حامد بهداد و «ما همه با هم هستیم» (اکران ۱۳۹۸) نیز در کارنامهٔ او قرار دارند.

تلویزیون و نمایش خانگی

تبریزی مجموعه‌های تلویزیونی «سرزمین ملائک» (۱۳۷۵)، «دوران سرکشی» (۱۳۸۰)، «شهریار» دربارهٔ زندگی شهریار شاعر، و «سرزمین کهن» را کارگردانی کرده است؛ «سرزمین کهن» پس از توقف پخش در ۱۳۹۲، سرانجام با نام «سرزمین مادری» در مهر ۱۴۰۲ از شبکهٔ سه پخش شد. او در شبکهٔ نمایش خانگی نیز «ابله» (۱۳۹۳) و «بی‌عاطفه» را ساخته است.