فاطمه معتمدآریا

فاطمه معتمدآریا (زادهٔ ۷ آبان ۱۳۴۰ در تهران) بازیگر ایرانی سینما، تئاتر و تلویزیون است. او از مهم‌ترین بازیگران زن سینمای ایران پس از انقلاب به شمار می‌رود و با کسب چهار سیمرغ بلورین بازیگری، در میان بازیگران زن رکورددار جشنوارهٔ فیلم فجر است. کارنامهٔ او از نمایش‌های عروسکی تلویزیون تا همکاری با کارگردانانی چون بهرام بیضایی و رخشان بنی‌اعتماد و بازی در فیلم‌های خانوادگی «کلاه‌قرمزی» را در بر می‌گیرد.

آموزش و آغاز کار

معتمدآریا از نوجوانی با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همکاری داشت. در سال ۱۳۵۵ وارد دانشسرای هنر شد و در ۱۳۵۸ در رشتهٔ بازیگری دانش‌آموخته شد. هم‌زمان با گروه تئاتر دانشجویان دانشکدهٔ هنرهای زیبا نیز همکاری می‌کرد. فعالیت تلویزیونی او با عروسک‌گردانی در مجموعهٔ محبوب «مدرسهٔ موش‌ها» در سال ۱۳۶۰ آغاز شد و با «خونهٔ مادربزرگه» ادامه یافت. نخستین حضور حرفه‌ای‌اش در سینما با فیلم «جدال» در سال ۱۳۶۴ بود.

سیمرغ‌های بلورین

معتمدآریا نخستین سیمرغ بلورین خود را برای «برهوت» در هفتمین جشنوارهٔ فیلم فجر (۱۳۶۷) گرفت. پس از آن برای «مسافران» ساختهٔ بهرام بیضایی و «همسر» نیز سیمرغ بلورین دریافت کرد و مجموع سیمرغ‌های بازیگری‌اش به چهار رسید. او بارها نیز نامزد این جایزه شد؛ از جمله برای «ریحانه»، «روسری آبی»، «گیلانه» و «اینجا بدون من».

همکاری‌های شاخص

«روسری آبی» (۱۳۷۳) آغاز همکاری طولانی او با رخشان بنی‌اعتماد بود که با «بانوی اردیبهشت»، «گیلانه» (با بازی بهرام رادان) و «قصه‌ها» ادامه یافت. او همچنین در کنار ایرج طهماسب و حمید جبلی در فیلم‌های «کلاه‌قرمزی و پسرخاله» و «کلاه‌قرمزی و سروناز» بازی کرد و این همکاری‌ها از محبوب‌ترین آثار خانوادگی سینمای ایران شد. بازی او در «اینجا بدون من» به کارگردانی بهرام توکلی، در کنار صابر ابر و نگار جواهریان، جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ جهانی فیلم مونترال ۲۰۱۱ را برایش به همراه داشت. از دیگر آثار او می‌توان به «زیر درخت هلو»، «نیلوفر»، «آباجان» و «بنفشهٔ آفریقایی» اشاره کرد. او در سال ۲۰۱۲ جایزهٔ آنری لانگلوا را نیز دریافت کرد.

سال‌های اخیر

آیین بزرگداشت معتمدآریا در بهمن ۱۳۹۷ در افتتاحیهٔ سی‌وهفتمین جشنوارهٔ فیلم فجر برگزار شد. او در سال‌های اخیر به دلیل مواضع اجتماعی‌اش با محدودیت‌هایی روبه‌رو شد؛ از جمله ممنوع‌الخروجی که به لغو اجرای نمایش «بچه» در جشنواره‌ای در وین انجامید. معتمدآریا در اسفند ۱۴۰۳ اعلام کرد که بیش از یک سال است ایران را ترک کرده و در فرانسه زندگی می‌کند. همسر او احمد حامد، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده، است.