لیلا حاتمی

کودکی و تحصیلات

لیلا حاتمی در ۹ مهر ۱۳۵۱ در تهران به دنیا آمد. پدرش علی حاتمی، فیلم‌ساز و نویسندهٔ نامدار ایرانی، و مادرش زری خوشکام، بازیگر سینما بود. او در کودکی در چند اثر پدرش جلوی دوربین رفت؛ از جمله سریال‌های «سلطان صاحبقران» و «هزاردستان» و در سال ۱۳۶۲ نقش کودکی کمال‌الملک را در فیلم «کمال‌الملک» بازی کرد. در ۱۳۷۰ نیز در «دلشدگان»، آخرین فیلم کامل علی حاتمی، نقش دختری نابینا را ایفا کرد. حاتمی پس از پایان دبیرستان در رشتهٔ ریاضی‌فیزیک، برای تحصیل به سوئیس رفت و در دانشگاه پلی‌تکنیک فدرال لوزان مهندسی برق و سپس ادبیات فرانسه خواند، اما با شدت گرفتن بیماری پدرش تحصیل را نیمه‌کاره گذاشت و به ایران بازگشت.

آغاز حرفه‌ای و شهرت

نخستین نقش اصلی او در سال ۱۳۷۵ در فیلم «لیلا» به کارگردانی داریوش مهرجویی بود؛ نقش زنی نازا که برایش دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول زن جشنوارهٔ فیلم فجر را به همراه آورد. در همین فیلم با علی مصفا همبازی شد و این دو در سال ۱۳۷۷ ازدواج کردند. پس از آن در فیلم‌هایی چون «شیدا» (کمال تبریزی)، «آب و آتش» (فریدون جیرانی)، «ارتفاع پست» (ابراهیم حاتمی‌کیا)، «ایستگاه متروک» (علیرضا رئیسیان) و «حکم» (مسعود کیمیایی) بازی کرد. بازی در «آب و آتش» تندیس زرین جشن سینمای ایران و بازی در «ایستگاه متروک» جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ جهانی فیلم مونترال را برایش به ارمغان آورد.

موفقیت‌های داخلی و بین‌المللی

حاتمی برای «بی‌پولی» ساختهٔ حمید نعمت‌الله، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را در جشنوارهٔ فیلم فجر ۱۳۸۷ گرفت. نقش سیمین در «جدایی نادر از سیمین» ساختهٔ اصغر فرهادی، او را در سطح جهانی مطرح کرد؛ این فیلم در جشنوارهٔ برلین ۲۰۱۱ خرس طلایی گرفت و حاتمی به همراه دیگر بازیگران زن فیلم، خرس نقره‌ای بهترین بازیگر زن را دریافت کرد. «جدایی نادر از سیمین» بعدها اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را نیز برد. او برای «پله آخر» به کارگردانی علی مصفا، گوی بلورین بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ کارلووی واری ۲۰۱۲ را گرفت و برای «رگ خواب» در جشنوارهٔ فجر ۱۳۹۵ دومین سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را کسب کرد.

از دیگر آثار او می‌توان به «هر شب تنهایی»، «پرسه در مه»، «چهل‌سالگی»، «سعادت‌آباد»، «سربه‌مهر»، «در دنیای تو ساعت چند است؟»، «دوران عاشقی»، «خوک»، «تصور» و «پیرپسر» اشاره کرد. در تلویزیون و شبکهٔ نمایش خانگی نیز در «کیف انگلیسی»، «پریدخت» و «شبکه مخفی زنان» حضور داشته است.

افتخارات و فعالیت‌های دیگر

دولت فرانسه در سال ۲۰۱۲ نشان شوالیهٔ هنر و ادبیات را به حاتمی اعطا کرد. او در سال ۲۰۱۴ عضو هیئت داوران بخش اصلی جشنوارهٔ کن بود و نخستین بازیگر ایرانی است که در این جایگاه قرار گرفت؛ در سال ۲۰۲۲ نیز داور بخش اصلی جشنوارهٔ ونیز بود. آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا در سال ۲۰۱۷ او را به عضویت دعوت کرد. حاتمی به زبان فرانسوی مسلط است و در زمینهٔ ترجمه نیز فعالیت داشته است.