اصغر فرهادی

کودکی و تحصیلات

اصغر فرهادی در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۱ در همایون‌شهر (خمینی‌شهر کنونی) در استان اصفهان به دنیا آمد. او از نوجوانی به سینما علاقه داشت و در حدود ۱۳ سالگی به انجمن سینمای جوانان اصفهان پیوست و نخستین فیلم‌های کوتاهش را با دوربین هشت میلی‌متری ساخت. فرهادی در رشتهٔ ادبیات نمایشی در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران تحصیل کرد و سپس کارشناسی ارشد کارگردانی را در دانشگاه تربیت مدرس گذراند.

از رادیو و تلویزیون تا سینما

فرهادی در دوران دانشجویی نمایش‌های رادیویی می‌نوشت و از سال ۱۳۷۵ همکاری با شبکهٔ پنج تلویزیون را آغاز کرد. مجموعهٔ «روزگار جوانی» (۱۳۷۷) و «داستان یک شهر» از شناخته‌شده‌ترین کارهای تلویزیونی اوست. نخستین تجربهٔ سینمایی‌اش نگارش فیلم‌نامهٔ «ارتفاع پست» (۱۳۸۰) به همراه ابراهیم حاتمی‌کیا بود. او کارگردانی سینما را با «رقص در غبار» (۱۳۸۱) آغاز کرد و پس از آن «شهر زیبا» (۱۳۸۲) را ساخت. با «چهارشنبه‌سوری» (۱۳۸۴) نخستین سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنوارهٔ فیلم فجر را گرفت.

شهرت جهانی و دو جایزهٔ اسکار

فیلم «دربارهٔ الی» (۱۳۸۷) خرس نقره‌ای بهترین کارگردانی جشنوارهٔ برلین را برای فرهادی به ارمغان آورد. دو سال بعد «جدایی نادر از سیمین» (۱۳۸۹) خرس طلایی برلین، گلدن گلوب و سرانجام جایزهٔ اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را گرفت و نخستین اسکار سینمای ایران شد؛ این فیلم در رشتهٔ بهترین فیلم‌نامهٔ غیراقتباسی اسکار نیز نامزد بود. فرهادی سپس «گذشته» (۲۰۱۳) را در فرانسه ساخت و با «فروشنده» (۱۳۹۴) جایزهٔ بهترین فیلم‌نامهٔ جشنوارهٔ کن و دومین اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را به دست آورد. به این ترتیب او در شمار معدود کارگردانانی قرار گرفت که بیش از یک بار این جایزه را برده‌اند.

آثار بعدی و افتخارات

فیلم اسپانیایی‌زبان «همه می‌دانند» (۲۰۱۸) با حضور پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم، فیلم افتتاحیهٔ جشنوارهٔ کن بود. فرهادی با «قهرمان» (۱۴۰۰) به ایران بازگشت و این فیلم به‌طور مشترک جایزهٔ بزرگ هیئت داوران جشنوارهٔ کن ۲۰۲۱ را گرفت. او در سال ۲۰۱۲ در فهرست صد چهرهٔ تأثیرگذار مجلهٔ «تایم» قرار گرفت و در سال ۲۰۱۴ نشان افسر هنر و ادب فرانسه را دریافت کرد. از او کتاب‌هایی مانند «هفت فیلم‌نامه» نیز منتشر شده است.

فعالیت کنونی

فرهادی در بهمن ۱۴۰۲ اعلام کرد تا زمانی که ساخت فیلم در ایران به مجوز و محدودیت‌های کنونی وابسته باشد، در ایران فیلم نمی‌سازد. تازه‌ترین فیلم او، «داستان‌های موازی»، با بازی ایزابل هوپر، ونسان کسل، ویرژینی افیرا و پیر نینی در پاریس ساخته شد و در بخش مسابقهٔ اصلی جشنوارهٔ فیلم کن ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) به نمایش درآمد. این فیلم اقتباسی آزاد از قسمت ششم مجموعهٔ «ده فرمان» کریشتوف کیشلوفسکی است.