گلشیفته فراهانی

کودکی و آغاز بازیگری

گلشیفته فراهانی با نام شناسنامه‌ای رهاورد فراهانی در ۱۹ تیر ۱۳۶۲ در تهران به دنیا آمد. پدرش بهزاد فراهانی بازیگر و نمایشنامه‌نویس و مادرش فهیمه رحیمی‌نیا بازیگر تئاتر است و خواهرش شقایق فراهانی نیز بازیگر است. او از پنج‌سالگی آموختن موسیقی و پیانو را آغاز کرد و بعدها در هنرستان موسیقی تهران تحصیل کرد.

فراهانی در چهارده‌سالگی برای بازی در نقش «میم» در فیلم «درخت گلابی» (۱۳۷۶) به کارگردانی داریوش مهرجویی انتخاب شد و برای همین نقش سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن را از شانزدهمین جشنوارهٔ فیلم فجر دریافت کرد. او در سال‌های بعد در فیلم‌هایی چون «بوتیک»، «اشک سرما» (۱۳۸۲)، «ماهی‌ها عاشق می‌شوند»، «به نام پدر»، «میم مثل مادر»، «نیوه‌مانگ» و «سنتوری» (۱۳۸۵)، «همیشه پای یک زن در میان است» و «درباره الی» (۱۳۸۷) ساختهٔ اصغر فرهادی بازی کرد. او برای «اشک سرما» نامزد سیمرغ بلورین شد و برای «بوتیک» جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنوارهٔ سه قاره نانت را گرفت.

فعالیت بین‌المللی

نخستین تجربهٔ خارجی فراهانی بازی در نقش «عایشه» در فیلم «یک مشت دروغ» (۲۰۰۸) به کارگردانی ریدلی اسکات بود. حضور او در این فیلم در ایران حاشیه‌ساز شد و به گفتهٔ خودش گذرنامه‌اش مدتی توقیف شد. از آن زمان در ایران فیلمی بازی نکرده و ساکن اروپاست؛ ابتدا در پاریس و از نوامبر ۲۰۱۷ در ایبیزا. او در این سال‌ها با کارگردانانی چون رولان ژوفه، مرجان ساتراپی، جیم جارموش و ژولیا دوکورنو همکاری کرده است.

بازی در «سنگ صبور» (۲۰۱۲) به کارگردانی عتیق رحیمی نامزدی جایزهٔ سزار امیدبخش‌ترین بازیگر زن را در سی‌ونهمین دورهٔ این جوایز برای او به همراه داشت و برای «دو دوست» (۲۰۱۵) ساختهٔ لویی گارل نیز نامزد جایزهٔ لومیر شد. از دیگر آثار مهم او «پترسون» (۲۰۱۶) در کنار آدام درایور، «دزدان دریایی کارائیب: مردگان حکایت نمی‌کنند» (۲۰۱۷)، «دختران آفتاب» (۲۰۱۸)، «استخراج» (۲۰۲۰) و دنبالهٔ آن (۲۰۲۳)، «لولیتاخوانی در تهران» (۲۰۲۴) به کارگردانی اران ریکلیس و «آلفا» (۲۰۲۵) ساختهٔ ژولیا دوکورنو است. او از ۲۰۲۱ در مجموعهٔ علمی‌تخیلی «هجوم» از اپل تی‌وی پلاس نیز بازی می‌کند.

داوری، جوایز و مواضع

فراهانی عضو هیئت داوران سیزدهمین جشنوارهٔ فیلم مراکش (۲۰۱۳) و هیئت داوران بخش مسابقهٔ اصلی هفتادوسومین جشنوارهٔ فیلم برلین (۲۰۲۳) به ریاست کریستن استوارت بوده است. جشنوارهٔ فیلم لوکارنو در سال ۲۰۲۵ جایزهٔ افتخاری «اکسلنس داویده کامپاری» را به او اهدا کرد. او از منتقدان سیاست‌های حکومت ایران در زمینهٔ حجاب اجباری و آزادی هنری است و در جریان اعتراضات ۱۴۰۱، در کنسرت گروه کلدپلی در بوئنوس آیرس ترانهٔ «برای» را همراه این گروه اجرا کرد.