محمدعلی موحد در ۲ خرداد ۱۳۰۲ در تبریز به دنیا آمد. تحصیل را در مدارس تدین و اتحاد نو تبریز آغاز کرد و در سال ۱۳۱۹ پس از گرفتن دیپلم ادبی به تهران رفت، اما پس از درگذشت پدرش در سال ۱۳۱۷ و دشواری‌های پس از آن، سرپرستی خانواده را بر عهده گرفت و حدود ده سال میان تبریز و تهران زندگی کرد. او بعدها در دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران تحصیل کرد و دکترای حقوق خصوصی گرفت. در سال ۱۳۳۸ برای آشنایی بیشتر با حقوق بین‌الملل به انگلستان رفت و در دانشگاه کمبریج زیر نظر پروفسور جنینگز و در لندن زیر نظر پروفسور شوارتزنبرگ به مطالعه پرداخت. در همین دوره با ایران‌شناسانی چون آرتور آربری و ولادیمیر مینورسکی هم‌نشین بود و بر نسخه‌های خطی موزهٔ بریتانیا پژوهش کرد. صمد موحد برادر اوست.
موحد در سال ۱۳۲۹ به شرکت نفت در آبادان رفت و پس از خلع ید از انگلیسی‌ها، سردبیری روزنامهٔ شرکت نفت را بر عهده گرفت. او از آغاز تأسیس شرکت ملی نفت ایران در بخش حقوقی آن فعالیت کرد و تا جایگاه‌هایی چون مشاور عالی رئیس هیئت‌مدیره و عضو اصلی هیئت‌مدیره پیش رفت. در آغاز تأسیس اوپک نیز به مدت شش ماه معاونت اجرایی این سازمان در ژنو را بر عهده داشت. موحد وکیل پایه‌یک دادگستری بود و حقوق مدنی و حقوق نفت را در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران و دانشکدهٔ حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت تدریس کرد. او نخستین بار مسائل حقوقی نفت را وارد متون درسی دانشگاه کرد و کتاب‌های «نفت ما و مسائل حقوقی آن» و «درس‌هایی از داوری‌های نفتی» از منابع درسی حقوق بازرگانی شمرده می‌شوند.
مهم‌ترین اثر تاریخی موحد، «خواب آشفتهٔ نفت» است که در چهار جلد، از قرارداد دارسی تا سقوط دولت زاهدی، تاریخ نفت ایران و نهضت ملی شدن صنعت نفت را بررسی می‌کند و برندهٔ جایزهٔ کتاب سال شد. کتاب «گفته‌ها و ناگفته‌ها» دربارهٔ کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و «هیاهو بر سر هیچ» دربارهٔ اسناد مالکیت جزایر تنب و ابوموسی نیز از آثار اوست.
ترجمهٔ «سفرنامهٔ ابن بطوطه» نخستین کار مهمی بود که نام موحد را بر سر زبان‌ها انداخت. او در حوزهٔ عرفان، به‌ویژه شمس تبریزی و مولوی، از پژوهشگران برجسته است. تصحیح «مقالات شمس تبریزی» که برندهٔ جایزهٔ کتاب سال شد، کتاب «شمس تبریزی»، «باغ سبز»، «قصهٔ قصه‌ها» و تصحیح «مثنوی معنوی» از جمله آثار او در این زمینه‌اند. از ترجمه‌های او می‌توان به «چهار مقاله دربارهٔ آزادی» آیزایا برلین، «خزران» آرتور کستلر و «فصوص‌الحکم» ابن عربی اشاره کرد. کتاب «در هوای حق و عدالت» او نیز جایزهٔ اندیشه را دریافت کرد. نخستین مجموعهٔ شعرش با نام «شاهد عهد شباب» در سال ۱۳۹۵ منتشر شد.
موحد عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. ارج‌نامهٔ او با عنوان «با قافلهٔ شوق» به کوشش محمد طاهری خسروشاهی در دانشگاه تبریز تدوین و منتشر شده است. او در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نیز کتاب‌های «در کشاکش دین و دولت» و «تأملات» را منتشر کرد و دو کتاب «برگ و بار» و «گوهر معنا» از او در سال ۱۴۰۴ از سوی نشر کارنامه به چاپ رسید.
استاد محمدعلی موحد در یک پیام تصویری به مناسبت گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی، گفت: مراسمی از این قبیل به هر مناسبت و هر بهانه که باشد، امری مبارک است و تجدی...
عبه نقل از عصر ایران ·
محمدعلی موحد در سخنانی به مناسبت گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی، با تأکید بر اینکه ساخت این بنا نباید پایان راه باشد، گفت: اهمیت اصلی این حرکت فرهنگی در آن است که علاقه به شمس و مولانا به شناخت …
خبه نقل از خبرآنلاین ·
کتابخانه «استاد دکتر محمدعلی موحد»، همزمان با گشایش بارگاه شمس تبریزی افتتاح می‌شود.
خبه نقل از خبرآنلاین ·در ۲ خرداد در تبریز به دنیا آمد.
به شرکت نفت در آبادان رفت.
ترجمهٔ او از سفرنامهٔ ابن بطوطه منتشر شد و توجه اهل ادب را جلب کرد.
برای مطالعهٔ حقوق بین‌الملل به کمبریج و لندن رفت.
کتاب «نفت ما و مسائل حقوقی آن» از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شد.
تصحیح او از «مقالات شمس تبریزی» منتشر شد و جایزهٔ کتاب سال گرفت.
کتاب چهارجلدی «خواب آشفتهٔ نفت» منتشر شد.
مجموعهٔ شعر «شاهد عهد شباب» منتشر شد.
کتاب‌های «برگ و بار» و «گوهر معنا» از او منتشر شد.
حقوقدان، مورخ، مترجم و عرفانپژوه ایرانی و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی که در ۲ خرداد ۱۳۰۲ در تبریز به دنیا آمده است.
کتاب چهارجلدی «خواب آشفتهٔ نفت»، تصحیح «مقالات شمس تبریزی»، ترجمهٔ «سفرنامهٔ ابن بطوطه» و کتاب «شمس تبریزی» از شناخته‌شده‌ترین آثار او هستند.
این کتاب چهارجلدی تاریخ نفت ایران را از قرارداد دارسی تا سقوط دولت زاهدی، از جمله دوران مصدق و نهضت ملی شدن نفت، بررسی می‌کند.
او از آغاز تأسیس شرکت ملی نفت ایران در بخش حقوقی آن کار کرد، به عضویت هیئت‌مدیره رسید و در آغاز تأسیس اوپک شش ماه معاون اجرایی این سازمان بود.
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.