کبر؛ گزینه تازه گلستان برای احیای اراضی کم‌بازده

به گزارش خبرنگار مهر، علی‌اصغر نیکویی عصر پنجشنبه در جریان بازدید میدانی از یک مزرعه پرورش گیاه کبر در محدوده شهرستان آق‌قلا اظهار کرد: توسعه گونه‌های سازگار با شرایط اقلیمی، به‌ویژه در مناطقی که ظرفیت محدودی برای تولید علوفه یا کشت محصولات کشاورزی دارند، می‌تواند در مدیریت پایدار منابع طبیعی و استفاده اقتصادی از ظرفیت‌های سرزمین مؤثر باشد.

وی افزود: گیاه کبر با نام علمی Capparis spinosa L. گونه‌ای بوته‌ای و چندساله است که مقاومت مناسبی در برابر خشکی و شوری دارد و با شرایط سخت اقلیمی سازگار است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان ادامه داد: این ویژگی‌ها موجب شده است کبر به عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای کشت در مناطقی مطرح شود که با محدودیت منابع آب، شوری خاک یا بهره‌وری پایین زمین مواجه هستند.

نیکویی با بیان اینکه کبر نیاز آبی نسبتاً پایینی دارد، گفت: در صورت انتخاب عرصه مناسب و رعایت اصول فنی کاشت و بهره‌برداری، می‌توان ظرفیت این گیاه را در مراتع درجه سه، اراضی کشاورزی کم‌بازده و برخی عرصه‌های مستعد شمال استان بررسی کرد.

توسعه کبر نباید به تخریب منابع طبیعی منجر شود

وی تأکید کرد: توسعه کشت کبر نباید به تغییر کاربری یا تخریب عرصه‌های طبیعی منجر شود و هدف، استفاده از زمین‌های کم‌بازده و دارای قابلیت، بدون تحمیل فشار بیشتر بر منابع آب و خاک است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان افزود: هرگونه توسعه این کشت در عرصه‌های منابع طبیعی باید پس از مطالعات فنی، بررسی قابلیت اراضی، وضعیت خاک و منابع آبی و در چارچوب ضوابط قانونی انجام شود.

کبر؛ از ظرفیت دارویی تا بازار فرآوری

نیکویی ظرفیت اقتصادی کبر را یکی دیگر از مزیت‌های این گیاه دانست و اظهار کرد: کبر علاوه بر کاربردهای دارویی و تغذیه‌ای، محصولاتی دارد که قابلیت فرآوری و عرضه در بازار را دارند.

وی گفت: غنچه‌های کبر از شناخته‌شده‌ترین محصولات این گیاه هستند که به صورت تازه، شور و فرآوری‌شده مصرف می‌شوند و میوه آن نیز قابلیت استفاده در صنایع غذایی و تولید فرآورده‌های مختلف را دارد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان ادامه داد: بخش‌هایی از این گیاه نیز در فرآورده‌های دارویی و سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد و همین تنوع کاربرد می‌تواند ظرفیت اقتصادی آن را افزایش دهد.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به زنجیره تولید افزود: کشت کبر زمانی می‌تواند به یک الگوی اقتصادی موفق تبدیل شود که فرآیند تولید از تأمین نهال و ایجاد مزرعه تا مدیریت، برداشت، فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی به صورت یک زنجیره دنبال شود.

بررسی کبر در قالب مزارع الگویی

نیکویی با اشاره به شرایط اقلیمی شمال گلستان خاطرنشان کرد: در مناطقی که محدودیت منابع آب، شوری و کاهش بهره‌وری اراضی وجود دارد، حرکت به سمت گونه‌های مقاوم و کم‌آب‌بر می‌تواند بخشی از راهکار سازگاری با تغییرات اقلیمی و مدیریت بهتر منابع طبیعی باشد.

وی اضافه کرد: در صورت تأیید نتایج مطالعات و ارزیابی‌های میدانی، امکان بررسی توسعه کبر در قالب مزارع الگویی، طرح‌های تحقیقاتی و اقتصادی و با مشارکت بهره‌برداران محلی وجود دارد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان گفت: پیش از هرگونه توسعه گسترده، میزان سازگاری گیاه، عملکرد، نیاز آبی، کیفیت محصول و صرفه اقتصادی آن باید در شرایط اقلیمی استان به‌طور دقیق ارزیابی شود.

نیکویی تأکید کرد: منابع طبیعی زمانی می‌تواند به پشتوانه توسعه اقتصادی روستاها تبدیل شود که حفاظت و بهره‌برداری پایدار همزمان مورد توجه قرار گیرد و کبر نیز در صورت اثبات سازگاری و توجیه اقتصادی، می‌تواند یکی از گزینه‌های پیوند میان احیای اراضی کم‌بازده، کاهش فشار بر منابع طبیعی و ایجاد درآمد برای بهره‌برداران باشد.