محمدباقر قالیباف

محمدباقر قالیباف (زادهٔ ۱ شهریور ۱۳۴۰ در طرقبه، خراسان رضوی) نظامی سابق و سیاستمدار ایرانی است که از ۸ خرداد ۱۳۹۹ ریاست مجلس شورای اسلامی را بر عهده دارد. او نمایندهٔ حوزهٔ انتخابیهٔ تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در دوره‌های یازدهم و دوازدهم مجلس است و پیش از آن فرماندهی نیروی هوایی سپاه پاسداران و نیروی انتظامی را بر عهده داشت و دوازده سال شهردار تهران بود.

تحصیلات و دوران جنگ

قالیباف کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی را از دانشگاه تهران و دکتری همین رشته را از دانشگاه تربیت مدرس گرفته است و عضو هیئت علمی گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران با مرتبهٔ دانشیاری است. او با آغاز جنگ ایران و عراق به جبهه رفت و به عضویت سپاه پاسداران درآمد. در سال ۱۳۶۱ فرماندهی تیپ ۲۱ امام رضا را بر عهده گرفت و سپس فرمانده لشکر ۵ نصر خراسان شد.

مسئولیت‌های نظامی و انتظامی

قالیباف در سال ۱۳۷۳ جانشین فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا شد. او در ۱۳۷۶ با حکم سید علی خامنه‌ای به فرماندهی نیروی هوایی سپاه پاسداران منصوب شد و در همین دوره دورهٔ خلبانی هواپیمای ایرباس را در فرانسه گذراند. در سال ۱۳۷۹ فرمانده نیروی انتظامی شد و راه‌اندازی پلیس ۱۱۰ و دفاتر خدمات الکترونیک پلیس +۱۰ از اقدامات دوران فرماندهی او است. او در ۱۳۸۳ از سوی سید محمد خاتمی به ریاست ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز منصوب شد.

شهرداری تهران و انتخابات ریاست‌جمهوری

قالیباف در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۴ شرکت کرد و چهارم شد. پس از آن، شورای شهر تهران در ۱۳ شهریور ۱۳۸۴ او را به‌عنوان جانشین محمود احمدی‌نژاد به شهرداری تهران برگزید. او در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۹۲ نیز در این سمت ابقا شد و شهرداری‌اش در ۱ شهریور ۱۳۹۶ به پایان رسید؛ دوره‌ای دوازده‌ساله که طولانی‌ترین دورهٔ تصدی شهرداری تهران به شمار می‌رود. قالیباف در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲ با بیش از شش میلیون رأی دوم شد، در ۱۳۹۶ به نفع سید ابراهیم رئیسی از رقابت کنار رفت و در انتخابات ۱۴۰۳ سوم شد. او از ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بود.

ریاست مجلس

قالیباف در انتخابات مجلس یازدهم با بیش از یک میلیون و ۲۶۵ هزار رأی نفر اول تهران شد و در ۸ خرداد ۱۳۹۹ با ۲۳۰ رأی به ریاست مجلس رسید. در آذر ۱۳۹۹ مجلس به ریاست او قانون «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از حقوق ملت ایران» را تصویب کرد. او در انتخابات مجلس دوازدهم نیز از تهران انتخاب شد و ریاستش بر مجلس ادامه یافت. در فروردین ۱۴۰۵ ریاست هیئت ایرانی را در مذاکرات اسلام‌آباد با هیئت آمریکایی به ریاست جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، بر عهده داشت. در اردیبهشت ۱۴۰۵ به‌عنوان نمایندهٔ ویژهٔ ایران در امور چین منصوب شد و در ۴ خرداد ۱۴۰۵ برای هفتمین بار پیاپی رئیس مجلس شد.

آثار و زندگی شخصی

از قالیباف کتاب‌هایی از جمله «حکومت محلی یا استراتژی توزیع فضایی قدرت سیاسی در ایران»، «ایران و دولت توسعه‌گرا» و «خاورمیانهٔ معاصر: تاریخ سیاسی پس از جنگ جهانی اول» منتشر شده است. همسر او زهرا مشیر است.