تنش در روابط تهران - لندن / اتهامات امنیتی انگلیس علیه ایران / احضار سفیران دو کشور

تنش میان ایران و انگلیس دوباره بالا گرفت. این بار بر سر اتهام دخالت ایران در حمله ناتمام به پایگاه نظامی آمریکا در انگلیس. تهران این اتهام را رد می کند.

به گزارش عصرایران، به دنبال این اختلاف، ایران و انگلیس سفرای یکدیگر را احضار و علیه طرف مقابل، موضع گیری کرده اند.    

"اندی برنهام" نخست‌وزیر انگلیس روز دوشنبه ، دیروز، ادعا کرد که به ارزیابی دولت او، طرح مشکوک حمله به پایگاه هوایی "فرفورد" به احتمال بسیار زیاد در ایران هماهنگ شده است. او همچنین مدعی شد تقریباً به‌طور قطع سپاه در هدایت این طرح نقش داشته است.

تهران این اتهام‌ها را رد کرده و از دولت انگلیس خواسته است مدارک خود را ارائه کند.
در مقابل، وزارت خارجه انگلیس از احضار سفیر ایران، اعمال تحریم علیه 2 شهروند ایرانی و احتمال اتخاذ تدابیر محدودکننده بیشتر خبر داده است.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که روابط دو کشور تحت تأثیر جنگ و تنش‌های منطقه‌ای، اتهام‌های جاسوسی، نگرانی‌های امنیتی و اختلاف بر سر نقش ایران در تحولات اروپا قرار دارد.

 اتهام بریتانیا علیه ایران

محور اصلی بحران تازه، حادثه امنیتی اطراف پایگاه هوایی فرفورد (پایگاه هوایی آمریکا در جنوب غربی انگلیس) است.

در روز 5 مهر 1405، 5 مرد انگلیسی در نزدیکی این پایگاه به ظن ارتکاب جرائم مرتبط با تروریسم و مواد منفجره بازداشت شدند. مقام‌های انگلیسی بعداً از احتمال ارتباط این ماجرا با یک طرح امنیتی منتسب به ایران سخن گفتند.

دولت انگلیس مدعی است که این حادثه صرفاً یک اقدام مجرمانه داخلی نبوده و ممکن است با فعالیت‌های هدایت‌شده از خارج از کشور ارتباط داشته باشد.
با این حال، پرونده همچنان با ابهام‌هایی روبه‌رو است. طبق گزارش رویترز، در خودروهای توقیف‌شده بنزین پیدا شد اما مواد منفجره قابل استفاده کشف نشد. همچنین افراد بازداشت‌شده بعداً با وثیقه پلیسی و شرایط سخت‌گیرانه آزاد شدند و تحقیقات درباره آنها ادامه دارد.

پس از آن، اندی برنهام، نخست‌وزیر انگلیس در مجلس این کشور ادعا کرد ارزیابی دولت نشان می‌دهد که حادثه فرفورد به احتمال بسیار زیاد در ایران هماهنگ شده و تقریباً به‌طور قطع سپاه آن را هدایت کرده است.

او تأکید کرد که دولت انگلیس تهدید علیه امنیت این کشور را تحمل نخواهد کرد و برای مقابله با آنچه شبکه‌های مجرمانه مرتبط با ایران می‌خواند، از تمام ابزارهای خود استفاده می‌کند.

 احضار سفیر ایران و تحریم 2 شهروند ایرانی

وزارت خارجه انگلیس نیز در واکنش به این پرونده اعلام کرد که سفیر ایران در لندن را احضار کرده است. این اقدام با هدف ابلاغ اعتراض رسمی دولت انگلیس به آنچه فعالیت‌های خصمانه منتسب به ایران در خاک این کشور خوانده شده، صورت گرفت.

اد میلیبند، وزیر خارجه انگلیس، در بیانیه‌ای اعلام کرد که دولتش 2 شهروند ایرانی را به دلیل نقش ادعایی آنها در تسهیل یا مشارکت در فعالیت‌های خصمانه مرتبط با حکومت ایران تحریم کرده است.

سفارت ایران در لندن

بر اساس بیانیه رسمی لندن، این تحریم‌ها در چارچوب مقررات تحریمی انگلیس علیه ایران اعمال شده‌اند. دولت انگلیس همچنین اعلام کرده است که پیش از این نیز صدها فرد و نهاد ایرانی را هدف تحریم قرار داده است.

این اقدامات نشان می‌دهد که اختلاف دو کشور تنها به اظهارات سیاسی محدود نیست و لندن در حال استفاده از ابزارهای دیپلماتیک، مالی و حقوقی برای افزایش فشار بر تهران است.

واکنش ایران؛ رد اتهامات

مقام‌های ایرانی اتهام دخالت تهران در حادثه پایگاه فرفورد را رد کرده‌اند.

سید علی موسوی، سفیر ایران در انگلیس، اعلام کرد که تهران هیچ نقشی در این ماجرا نداشته است. او از دولت انگلیس خواست اگر اسناد و مدارکی برای اثبات ادعاهای خود دارد، آنها را ارائه کند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز پیش‌تر در واکنش به اظهارات نخست‌وزیر انگلیس درباره احتمال نقش ایران در این پرونده، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که برنهام در مسیر اشتباهی به دنبال مقصر می‌گردد. عراقچی همچنین آزادی برخی مظنونان با وثیقه را نیز در واکنش خود مورد اشاره قرار داد.

وزارت خارجه ایران نیز اتهام‌های انگلیس را محکوم کرده و آنها را بخشی از تلاش لندن برای پیشبرد یک کارزار ضدایرانی دانسته است. در موضع‌گیری تهران، مشارکت انگلیس در عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نیز به‌عنوان بخشی از زمینه این اختلاف مطرح شده است.

 تلاش انگلیس برای تشکیل جبهه مشترک علیه ایران

یکی از مهم‌ترین ابعاد اختلاف اخیر، تلاش لندن برای هماهنگ کردن واکنش کشورهای غربی است.
 
وزیران خارجه انگلیس، آمریکا و شماری از کشورهای اروپایی و متحدان غربی، در بیانیه‌ای مشترک، آنچه استفاده ایران از حملات خشونت‌آمیز، طرح‌ریزی اقدامات مرگبار، آتش‌سوزی عمدی، خرابکاری، حملات سایبری و فعالیت‌های ترکیبی علیه کشورهای خود و متحدانشان خواندند، محکوم کردند.

این بیانیه به حادثه 27 سپتامبر در پایگاه فرفورد اشاره داشت و از ارزیابی انگلیس درباره نقش ایران در آن حمایت کرد.

امضاکنندگان بیانیه اعلام کردند که برای شناسایی، تحقیق، مختل کردن و پیگرد فعالیت‌های خصمانه‌ای که به دولت‌های خارجی نسبت داده می‌شود، همکاری خواهند کرد.

اختلاف اخیر را نمی‌توان جدا از مجموعه تنش‌های امنیتی و سیاسی سال‌های گذشته بررسی کرد. مقام‌های انگلیسی بارها ایران را به تلاش برای تهدید، جاسوسی یا آسیب رساندن به افراد مستقر در خاک این کشور متهم کرده‌اند. تهران نیز این اتهام‌ها را رد کرده و سیاست‌های لندن را خصمانه دانسته است.

تهران همچنین بارها از نقش انگلیس در جنگ 40 روزه آمریکا - اسرائیل علیه ایران به شدت انتقاد کرده است.

وزارت خارجه انگلیس به تازگی در بیانیه خود، در سال 2025 بیش از 20 تهدید معتبر برای قتل یا ربایش افراد در انگلیس را به ایران نسبت داده است. لندن همچنین به مجموعه تحریم‌ها و اقدام‌های قانونی خود علیه افراد و نهادهای ایرانی اشاره کرد.