ضرورت بازنگری در سازوکار تأمین اعتبار طرح‌های پژوهشی با گسترش هوش مصنوعی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز یزد، جعفر رحمانی در سومین نشست کارگروه آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری استان (آپفن) با اشاره به تأثیر هوش مصنوعی بر فرآیند‌های علمی و پژوهشی گفت: با گسترش استفاده از این فناوری، باید سازوکار‌های پژوهش، تخصیص اعتبار و نظارت بر هزینه‌کرد طرح‌های پژوهشی متناسب با شرایط جدید بازنگری شود.

وی با بیان اینکه ابزار‌های هوش مصنوعی سرعت انجام بسیاری از فعالیت‌های پژوهشی را افزایش داده‌اند، افزود: اعتبارسنجی اطلاعات، اطمینان از اصالت داده‌ها و جلوگیری از تولید نتایج سطحی، از مهم‌ترین چالش‌های استفاده از این فناوری است.

معاون برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، هوش مصنوعی را فرصتی برای تسهیل برنامه‌ریزی و تدوین اسناد توسعه‌ای دانست و تصریح کرد: بهره‌گیری مؤثر از این فناوری به تدوین دستورالعمل‌های مشخص برای استفاده ضابطه‌مند از آن در پژوهش‌ها و تصمیم‌گیری‌های استان نیاز دارد.

در ادامه این نشست، ابوالقاسم یوسفی بهابادی، عضو هیئت علمی گروه مهندسی صنایع دانشگاه یزد، در گزارشی با عنوان «هوش مصنوعی در پژوهش‌های علمی؛ آری‌ها و نه‌ها»، به بررسی فرصت‌ها، چالش‌های اخلاقی و الزامات استفاده از این فناوری پرداخت.

وی با اشاره به کاربرد هوش مصنوعی در مرور پیشینه پژوهش، نگارش و تحلیل داده‌ها گفت: این فناوری می‌تواند سرعت و بهره‌وری پژوهش را افزایش دهد، اما جایگزین تفکر انتقادی، قضاوت انسانی و مسئولیت علمی پژوهشگر نمی‌شود.

یوسفی بهابادی، تولید اطلاعات و منابع جعلی، سوگیری‌های الگوریتمی و تهدید اصالت علمی را از مهم‌ترین مخاطرات استفاده نادرست از هوش مصنوعی برشمرد و بر ضرورت شفافیت در نحوه استفاده از این ابزار‌ها تأکید کرد.

وی همچنین خواستار راستی‌آزمایی دقیق نتایج، حفظ محرمانگی داده‌های حاکمیتی و رعایت اصول اخلاق نشر شد تا هوش مصنوعی در خدمت ارتقای کیفیت پژوهش و حل مسائل توسعه‌ای استان قرار گیرد.