سرمست: حکمرانی محله‌محور باید به حل مسائل مردم منجر شود

به گزارش خبرنگار مهر، بهرام سرمست شامگاه سه‌شنبه در نشست هماهنگی به‌کارگیری ظرفیت‌های مردمی در الگوی حکمرانی محله‌محور با حضور محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، با اشاره به ضرورت بازتعریف نقش مردم در اداره امور محلات اظهار کرد: محله یکی از مهم‌ترین بسترهای شناسایی مسائل اجتماعی و ارائه راهکارهای متناسب با نیازهای مردم است و تقویت مشارکت شهروندان می‌تواند به افزایش اثربخشی برنامه‌های اجرایی منجر شود.

وی با تأکید بر اینکه حکمرانی محله‌محور نباید صرفاً به تشکیل شوراها و برگزاری جلسات محدود بماند، افزود: هدف اصلی این الگو، شناسایی دقیق مسائل هر محله، استفاده از ظرفیت‌های موجود و ایجاد هماهنگی میان مردم، دستگاه‌های اجرایی، خیریه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد برای حل مشکلات است.

استاندار آذربایجان‌شرقی با اشاره به تشکیل ۴۸۱ شورای پیشرفت محله در استان گفت: این شوراها می‌توانند با شناخت نزدیک از شرایط محلی، نیازهای اولویت‌دار مردم را شناسایی کرده و زمینه مشارکت ساکنان در تصمیم‌گیری‌ها و اجرای برنامه‌های اجتماعی را فراهم کنند.

سرمست ادامه داد: موفقیت این رویکرد به میزان ارتباط شوراهای محلی با مردم، توانایی آنها در شناسایی مسائل واقعی و همکاری مستمر با دستگاه‌های مسئول بستگی دارد. از این رو، لازم است فعالیت شوراها به نتایج ملموس در زندگی مردم منجر شود و عملکرد آنها بر اساس میزان اثرگذاری در حل مسائل محلات مورد ارزیابی قرار گیرد.

ضرورت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مردمی

وی با اشاره به نقش نهادهای حمایتی و خیریه‌ها در رسیدگی به مسائل اجتماعی اظهار کرد: ظرفیت قابل توجهی در مجموعه‌های مردمی و خیریه‌های آذربایجان‌شرقی وجود دارد که در صورت هماهنگی و هم‌افزایی می‌تواند بخش مهمی از نیازهای اجتماعی را پوشش دهد.

استاندار آذربایجان‌شرقی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از موازی‌کاری در ارائه خدمات افزود: گاهی مجموعه‌های مختلف برای پاسخ‌گویی به یک نیاز اجتماعی فعالیت می‌کنند، در حالی که بخشی از مسائل دیگر به دلیل نبود ارتباط و هماهنگی کافی، بدون پاسخ باقی می‌ماند؛ بنابراین، حکمرانی محله‌محور باید زمینه تقسیم کار روشن و استفاده هدفمند از ظرفیت همه مجموعه‌ها را فراهم کند.

سرمست خاطرنشان کرد: ارتباط منظم میان دستگاه‌های اجرایی، نهادهای حمایتی، خیریه‌ها و گروه‌های داوطلب می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر افراد نیازمند، توزیع مناسب خدمات و افزایش کارآمدی برنامه‌های اجتماعی کمک کند.

وی همچنین با اشاره به نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در حمایت از خانواده‌های نیازمند گفت: مشارکت این مجموعه‌ها در تأمین و توزیع بسته‌های معیشتی و دیگر خدمات حمایتی، نمونه‌ای از ظرفیت‌های مردمی است که باید در چارچوب برنامه‌ای منسجم و متناسب با نیازهای هر محله تقویت شود.

مشارکت محلات در مدیریت بحران

استاندار آذربایجان‌شرقی با اشاره به ظرفیت محلات شهری و روستایی در مدیریت بحران اظهار کرد: مشارکت مردم در آمادگی، اطلاع‌رسانی و مقابله با بحران‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است و سازمان‌دهی این ظرفیت می‌تواند به افزایش تاب‌آوری اجتماعی کمک کند.

وی با اشاره به مشارکت ۴۴۰ محله روستایی و ۲۲۱ محله شهری در برنامه‌های مرتبط با مدیریت بحران افزود: تجربه حضور مردم در این عرصه نشان می‌دهد که محلات می‌توانند در کنار دستگاه‌های مسئول، نقش مؤثری در مدیریت شرایط اضطراری و کاهش پیامدهای بحران داشته باشند.

سرمست تأکید کرد: برای بهره‌گیری بهتر از این ظرفیت، لازم است وظایف و شیوه همکاری گروه‌های مردمی مشخص باشد و آموزش، هماهنگی و ارتباط آنها با مجموعه‌های مسئول به‌صورت مستمر دنبال شود.

فعالیت یک‌هزار و ۱۴۵ موکب و ایستگاه خدماتی در محلات

وی با اشاره به فعالیت موکب‌ها و ایستگاه‌های خدماتی در آذربایجان‌شرقی گفت: در مجموع یک‌هزار و ۱۴۵ موکب و ایستگاه خدماتی در محلات شهری و روستایی فعالیت داشته‌اند که از این تعداد، ۸۲۳ مورد در مناطق شهری و ۳۲۲ مورد در مناطق روستایی مستقر بوده‌اند.

استاندار آذربایجان‌شرقی این ظرفیت را نشانه‌ای از توان مشارکت اجتماعی و آمادگی مردم برای حضور در فعالیت‌های جمعی دانست و افزود: می‌توان از تجربه و توان این مجموعه‌ها در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، حمایتی و خدماتی استفاده کرد و نقش آنها را در پاسخ‌گویی به نیازهای محلی توسعه داد.

سرمست با تأکید بر ضرورت تداوم فعالیت‌های مردمی اظهار کرد: هدف این است که مشارکت اجتماعی از اقدامات مناسبتی و مقطعی فراتر برود و به شبکه‌ای پایدار تبدیل شود که در طول سال و متناسب با نیازهای محلات فعالیت کند.

پیشنهاد ایجاد «سرای محبت» برای سالمندان و کودکان بی‌سرپرست

وی در بخش دیگری از سخنان خود، پیشنهاد ایجاد مجموعه‌ای با عنوان «سرای محبت» را برای ارائه خدمات به سالمندان و کودکان بی‌سرپرست مطرح کرد و گفت: توجه به نیازهای عاطفی، سلامت و حمایت اجتماعی این گروه‌ها ایجاب می‌کند که خدمات مورد نیاز آنها با نگاه جامع‌تر و هماهنگی بیشتر ارائه شود.

استاندار آذربایجان‌شرقی با اشاره به ظرفیت مؤسسه حمایت از مستمندان تبریز در اجرای طرح‌های اجتماعی و حمایتی افزود: ایجاد چنین مجموعه‌ای می‌تواند زمینه ارائه خدمات مرتبط به سالمندان و کودکان بی‌سرپرست را در محیطی مناسب فراهم کند و از ظرفیت تخصصی و مردمی موجود برای ارتقای کیفیت خدمات بهره ببرد.

سرمست با بیان اینکه برای اجرای این طرح، زمین مورد نیاز از سوی مجموعه خیریه در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: پیشبرد طرح مستلزم طی مراحل قانونی و انجام هماهنگی‌های لازم برای انتقال رسمی زمین است و باید موانع اجرایی آن در چارچوب ضوابط قانونی پیگیری شود.

وی با اشاره به سابقه فعالیت مؤسسه حمایت از مستمندان تبریز از سال ۱۳۵۱ گفت: تجربه مجموعه‌های خیریه استان نشان می‌دهد که مشارکت سازمان‌یافته مردم می‌تواند در پاسخ‌گویی به نیازهای اجتماعی نقش مهمی داشته باشد؛ از این رو، باید زمینه همکاری بیشتر دستگاه‌های اجرایی با این مجموعه‌ها فراهم شود.

توجه به سلامت و نشاط اجتماعی در محلات

استاندار آذربایجان‌شرقی همچنین بر ضرورت پیوند برنامه‌های حکمرانی محله‌محور با ارتقای سلامت اجتماعی تأکید کرد و گفت: مسائل محلات تنها به نیازهای معیشتی محدود نیست و موضوعاتی مانند سلامت، نشاط اجتماعی، فعالیت‌های فرهنگی، ورزش همگانی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر نیز باید در برنامه‌ریزی‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به رویکرد همکاری مشترک در حوزه سلامت افزود: تمرکز بر سه علت مهم مرگ زودرس و سه عامل اجتماعی مؤثر بر سلامت می‌تواند زمینه مداخله هدفمندتر در سطح محلات را فراهم کند. در این چارچوب، محله مرالان تبریز به‌عنوان یکی از مناطق پایلوت مورد توجه قرار گرفته است.

سرمست همچنین به انتخاب مرکز نیکوکاری شهیدان دادی در شهر جدید سهند برای اجرای الگوی یکپارچه خدمات محله‌محور اشاره کرد و گفت: استفاده از ظرفیت مراکز نیکوکاری و مجموعه‌های محلی می‌تواند دسترسی مردم به خدمات اجتماعی را تسهیل کند و زمینه همکاری میان گروه‌های مختلف را افزایش دهد.

وی بر ضرورت توجه به برنامه‌های ورزشی و اجتماعی برای افزایش نشاط محلات نیز تأکید کرد و افزود: تقویت ارتباطات اجتماعی، فراهم کردن زمینه فعالیت‌های جمعی و استفاده از توان گروه‌های محلی می‌تواند در ارتقای کیفیت زندگی و کاهش برخی آسیب‌های اجتماعی مؤثر باشد.

ارزیابی عملکرد بر اساس نتایج محله‌محور

استاندار آذربایجان‌شرقی در پایان با تأکید بر ضرورت ارزیابی مستمر برنامه‌ها اظهار کرد: عملکرد مدیران و دستگاه‌های مسئول در حوزه حکمرانی محله‌محور باید بر اساس شاخص‌های مشخص و میزان تأثیر اقدامات در حل مسائل مردم بررسی شود.

سرمست خاطرنشان کرد: تشکیل شوراها، برگزاری جلسات و شناسایی ظرفیت‌ها زمانی ارزشمند است که به اقدام عملی، تقسیم کار مؤثر و بهبود شرایط زندگی مردم منجر شود.

وی افزود: آذربایجان‌شرقی از ظرفیت گسترده‌ای در حوزه مشارکت مردمی، فعالیت‌های خیریه و تشکل‌های اجتماعی برخوردار است و با ایجاد ارتباط منسجم میان این ظرفیت‌ها و دستگاه‌های اجرایی می‌توان گام مؤثرتری در مسیر حل مسائل محلات و تقویت سرمایه اجتماعی برداشت.