عربستان آماده جنگ، ترامپ هنوز مردد؛ چرا؟

فرارو- کلی بیوکار ولاس، سردبیر ارشد نشریه «ریسپانسیبل استیت‌کرفت».

به گزارش فرارو به نقل از نشریه ریسپانسیبل استیت کرفت، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تاکنون در برابر درخواست‌های عربستان سعودی برای مشارکت مستقیم در جنگ علیه حوثی‌های یمن مقاومت کرده است؛ این در حالی است که حملات این گروه طی هفته جاری، بخش‌های مهمی از صنایع نفتی و گردشگری پادشاهی سعودی را هدف قرار داده‌اند. کمبود مهمات نظامی آمریکا، فرسودگی ظرفیت عملیاتی این کشور در خاورمیانه و نگرانی از پیامدهای انتخاباتی آغاز جنگی تازه، از مهم‌ترین موانع ورود واشنگتن به این درگیری به شمار می‌روند. بااین‌حال، فشارهای ریاض و احتمال تشدید حملات حوثی‌ها و ایران ممکن است ترامپ را به تغییر موضع وادار کند.

محدودیت‌های نظامی و نگرانی‌های انتخاباتی ترامپ

مقاومت دولت آمریکا در برابر درخواست عربستان را می‌توان با مجموعه‌ای از ملاحظات نظامی و سیاسی توضیح داد. واشنگتن در شرایط کنونی توان و منابع محدودی برای گشودن جبهه‌ای تازه در خاورمیانه دارد. ذخایر مهمات پنتاگون کاهش یافته و نیروی دریایی آمریکا، که یکی از اصلی‌ترین ابزارهای حضور نظامی این کشور در منطقه محسوب می‌شود، با فشار عملیاتی فزاینده‌ای روبه‌رو است. این نیرو هم‌زمان باید محاصره دریایی علیه ایران را مدیریت کند و به عبور کشتی‌های غیرمشمول تحریم از تنگه هرمز کمک برساند؛ مأموریتی که برخلاف ادعاهای کاخ سفید در هفته گذشته، به‌آسانی پیش نمی‌رود.

در کنار محدودیت‌های نظامی، محاسبات انتخاباتی نیز نقش مهمی در تصمیم ترامپ دارد. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در پیش است و آغاز جنگی تازه به‌ویژه در شرایطی که موفقیت آن تضمین‌شده نباشد، می‌تواند هزینه سیاسی قابل‌توجهی برای رئیس‌جمهور به همراه داشته باشد. تجربه نخستین دور تشدید حملات آمریکا علیه حوثی‌ها در سال ۲۰۲۵ نیز چندان امیدوارکننده نبود؛ آن عملیات در نهایت به آتش‌بس انجامید و نتوانست مسئله حوثی‌ها را به‌طور پایدار حل‌وفصل کند. این گروه که با نام «انصارالله» نیز شناخته می‌شود، از آن زمان قدرتمندتر شده است و همین مسئله، خطر ورود دوباره آمریکا به یک درگیری طولانی و پرهزینه را افزایش می‌دهد.

اختلاف عربستان و امارات؛ عاملی در محاسبات واشنگتن

با وجود این ملاحظات، فشارها بر ترامپ برای مداخله افزایش یافته است. آنل شلین، پژوهشگر برنامه خاورمیانه در مؤسسه کوئینسی، معتقد است که احتمال ورود مستقیم آمریکا به جنگ در آینده نزدیک وجود دارد. به گفته او، یکی از دلایل خودداری دولت ترامپ از پذیرش درخواست محمد بن‌سلمان برای حمله مستقیم به انصارالله در داخل یمن، به اختلافات عربستان و امارات بازمی‌گردد.

شلین یادآوری می‌کند که عربستان در ژانویه گذشته امارات را از یمن بیرون راند؛ اقدامی که بر بقایای همکاری نظامی دو کشور در نخستین جنگ داخلی یمن تأثیر گذاشت. از نگاه او، واشنگتن روابط بسیار نزدیکی با امارات دارد و ابوظبی نیز به اسرائیل نزدیک است. در نتیجه، در محاسبات دولت آمریکا این برداشت شکل گرفته که ریاض با تصمیم‌های خود شرایط دشواری ایجاد کرده و اکنون باید پیامدهای آن را تحمل کند.

این ارزیابی نشان می‌دهد که تصمیم واشنگتن صرفاً به توان نظامی یا خطر حملات حوثی‌ها محدود نیست، بلکه رقابت و اختلاف میان شرکای منطقه‌ای آمریکا نیز بر آن اثر می‌گذارد. شلین احتمال می‌دهد که دولت ترامپ پس از آنکه عربستان هزینه‌های بیشتری را متحمل شد، آمادگی بیشتری برای مداخله مستقیم پیدا کند. بااین‌حال، این سناریو به معنای قطعی بودن ورود آمریکا نیست و زمان و دامنه هرگونه اقدام همچنان به تحولات میدانی و محاسبات سیاسی واشنگتن وابسته خواهد بود.

سرمایه‌گذاری‌های سعودی؛ اهرم فشار بر کاخ سفید

یکی از مهم‌ترین ابزارهای احتمالی عربستان برای تغییر محاسبات ترامپ، استفاده از اهرم اقتصادی است. محمد بن‌سلمان ممکن است سرمایه‌گذاری‌های وعده‌داده‌شده عربستان در آمریکا را به موضوعی برای فشار بر کاخ سفید تبدیل کند. ترامپ حدود یک سال پیش، در جریان سفر پرسر‌وصدای خود به خاورمیانه، از تعهدات سرمایه‌گذاری به ارزش یک تریلیون دلار از کشورهای منطقه سخن گفته بود که ۶۰۰ میلیارد دلار آن به عربستان نسبت داده می‌شد. در همان دوره، توافق تسلیحاتی به ارزش ۱۴۲ میلیارد دلار نیز اعلام شد.

شلین تأکید می‌کند که در واشنگتن، صنایع دفاعی آمریکا و روابط مالی میان چهره‌های سیاسی و سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند بر تصمیم‌گیری‌ها اثر بگذارند. او همچنین به روابط اقتصادی شخصی ترامپ و خانواده‌اش با محمد بن‌سلمان اشاره می‌کند؛ روابطی که از جمله شامل سرمایه‌گذاری‌های گران‌قیمت جرد کوشنر در ارتباط با پادشاهی سعودی است. این مناسبات اکنون در کانون یک تحقیق کنگره‌ای قرار گرفته‌اند.

از نظر شلین، بن‌سلمان ممکن است به ترامپ هشدار دهد که اگر واشنگتن از عربستان حمایت نکند، ریاض ناچار خواهد شد سرمایه‌گذاری‌های خود در آمریکا و حتی سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با خانواده و نشان تجاری ترامپ را بازنگری کند. چنین تهدیدی می‌تواند برای رئیس‌جمهور حساسیت بیشتری داشته باشد، زیرا موضوع حمایت نظامی از عربستان را به منافع اقتصادی و خانوادگی نزدیک به او پیوند می‌زند.

احتمال مداخله پس از انتخابات

تریتا پارسی، دیگر تحلیلگر مؤسسه کوئینسی، نیز احتمال چرخش آمریکا به سمت دفاع نظامی از عربستان را مطرح می‌کند، اما درباره زمان آن محتاط‌تر است. به گفته او، ترجیح ترامپ این است که هرگونه اقدام تازه پس از انتخابات میان‌دوره‌ای انجام شود. بااین‌حال، ممکن است تحولات از کنترل رئیس‌جمهور خارج شود؛ به‌ویژه اگر ایران یا حوثی‌ها حملات خود را تشدید کنند.

اظهارات اخیر ترامپ نشان می‌دهد که موضوع مداخله در محاسبات دولت او قرار دارد. رئیس‌جمهور آمریکا روز یکشنبه، در پاسخ به پرسشی مستقیم درباره احتمال ورود واشنگتن به درگیری، گفت که این موضوع را بررسی خواهند کرد و تصمیمی خواهند گرفت؛ او همچنین تأکید کرد که دولتش می‌تواند به‌سرعت اقدام کند. ترامپ روز سه‌شنبه نیز حوثی‌ها را به رفتار بسیار بد متهم کرد و مدعی شد که این گروه با هدف افزایش قیمت نفت پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به عربستان حمله می‌کند.