ثروت پنهان خلیج فارس در سفره تولید؛ توسعه آبزی‌پروری در استان بوشهر

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: آبزی‌پروری در سال‌های اخیر از فعالیتی محدود به یکی از بخش‌های مهم اقتصاد دریامحور استان بوشهر تبدیل شده است؛ بخشی که با تکیه بر ظرفیت‌های طبیعی سواحل، توسعه مزارع پرورش میگو، گسترش پرورش ماهی در قفس و بهره‌گیری از گونه‌های بومی، فرصت‌های تازه‌ای برای افزایش تولید محصولات پروتئینی و رونق اقتصادی مناطق ساحلی فراهم کرده است.

استان بوشهر به دلیل برخورداری از نوار ساحلی گسترده، شرایط مناسب اقلیمی و زیرساخت‌های شکل‌گرفته در حوزه پرورش میگو، سهم قابل توجهی در تولید آبزیان کشور دارد. با این حال، حفظ جایگاه تولیدی استان مستلزم عبور از روش‌های سنتی، ارتقای بهره‌وری، بهبود زیرساخت‌ها و حرکت به سمت فناوری‌های نوین در مزارع پرورشی است.

در همین راستا، توسعه پرورش ماهی در قفس، اصلاح ساختار مزارع میگو و ورود گونه‌های بومی به چرخه تولید، از جمله محورهایی است که می‌تواند ظرفیت‌های موجود را به تولید بیشتر و پایدارتر تبدیل کند.

بوشهر؛ قطب تولید میگوی پرورشی کشور

مدیرکل شیلات استان بوشهر با اشاره به سهم این استان در تولید آبزیان کشور، بر ضرورت تقویت زیرساخت‌ها و افزایش بهره‌وری در بخش آبزی‌پروری تأکید کرد.

عقیل امینی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: استان بوشهر با برخورداری از ظرفیت‌های گسترده ساحلی و تجربه چندین‌ساله در حوزه پرورش میگو، بیش از ۶۰ درصد میگوی پرورشی کشور را تولید می‌کند و این جایگاه، مسئولیت استان را برای حفظ و ارتقای سطح تولید دوچندان کرده است.

وی با اشاره به نقش مزارع پرورش میگو در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی مناطق ساحلی افزود: توسعه این بخش تنها به افزایش سطح زیر کشت محدود نمی‌شود، بلکه ارتقای عملکرد مزارع، مدیریت علمی تولید، بهبود کیفیت محصول و تکمیل زنجیره ارزش نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

امینی ادامه داد: ایجاد شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری، رفع موانع تولید و استفاده از شیوه‌های نوین پرورشی می‌تواند زمینه افزایش تولید در واحد سطح را فراهم کند و ضمن تقویت درآمد بهره‌برداران، فرصت‌های شغلی بیشتری در مناطق ساحلی ایجاد کند.

افزایش بهره‌وری؛ مسیر تازه توسعه مزارع میگو

معاون آبزی‌پروری شیلات استان بوشهر نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به روند تولید و برداشت میگوی پرورشی در استان گفت: عملیات برداشت میگو از مزارع ساحلی از اواخر شهریورماه آغاز شده و در سال جاری ۱۴ مرکز پرورش میگو در حاشیه خلیج فارس فعال بوده‌اند که حدود چهار هزار و ۲۵۱ هکتار از اراضی آنها زیر کشت رفته است.

طیبه دهاز اظهار کرد: تاکنون نزدیک به پنج هزار تن میگو از استخرهای پرورشی استان برداشت شده است و این فعالیت در کنار تأمین محصول مورد نیاز بازار، زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم شمار زیادی از نیروهای کار را فراهم کرده است.

وی با تأکید بر اینکه افزایش سطح زیر کشت به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای آینده این صنعت باشد، افزود: ارتقای تولید باید با افزایش بهره‌وری، بهبود ساختار مزارع و استفاده از فناوری‌های جدید همراه شود.

معاون آبزی‌پروری شیلات استان بوشهر، اصلاح ساختار استخرهای خاکی از طریق استفاده از پوشش ژئوممبران یا تبدیل آنها به استخرهای بتنی و بهره‌گیری از سامانه خروجی مرکزی را از جمله راهکارهای قابل پیگیری برای افزایش تولید در واحد سطح برشمرد.

دهاز همچنین رفع مشکلات ناشی از ناترازی انرژی را برای استمرار فعالیت مزارع و کاهش خسارت‌های احتمالی ضروری دانست و بر اهمیت فراهم شدن زیرساخت‌های پایدار برای توسعه این صنعت تأکید کرد.

پرورش ماهی در قفس؛ استفاده از ظرفیت گسترده خلیج فارس

یکی از محورهای مهم توسعه آبزی‌پروری در استان بوشهر، پرورش ماهی در قفس‌های دریایی است؛ روشی که امکان استفاده از ظرفیت آب‌های ساحلی را بدون نیاز به ایجاد استخرهای گسترده در خشکی فراهم می‌کند و می‌تواند مکمل تولید در مزارع پرورش میگو باشد.

دهاز در این باره اظهار کرد: تاکنون ۲۱ بهره‌بردار با بیش از ۱۰۰ قفس پرورش ماهی در سواحل استان فعالیت دارند و ظرفیت اسمی ایجادشده در این بخش به بیش از ۱۴ هزار و ۲۵۰ تن رسیده است.

وی افزود: امسال حدود دو میلیون قطعه بچه‌ماهی در قفس‌های دریایی و یک میلیون قطعه نیز در استخرهای خاکی ذخیره‌سازی شده است و بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده، پیش‌بینی می‌شود بیش از دو هزار تن ماهی پرورشی از این مراکز برداشت و وارد بازار مصرف شود.

توسعه این شیوه پرورشی، در صورت تأمین سرمایه مورد نیاز، انتخاب محل‌های مناسب، رعایت ضوابط زیست‌محیطی و دسترسی به نهاده‌های تولید، می‌تواند سهم آبزی‌پروری را در اقتصاد دریامحور استان افزایش دهد.

از سوی دیگر، توسعه پرورش ماهی در قفس نیازمند توجه هم‌زمان به تأمین بچه‌ماهی، خوراک، تجهیزات دریایی، پایش کیفیت آب و ایجاد زیرساخت‌های فرآوری و عرضه محصول است؛ عواملی که در پایداری تولید و کاهش هزینه‌های تمام‌شده نقش تعیین‌کننده دارند.

گونه‌های بومی؛ فرصت تازه برای تنوع‌بخشی به تولید

در کنار توسعه پرورش میگو و ماهی در قفس، پرورش گونه‌های بومی خلیج فارس نیز از ظرفیت‌های قابل توجه استان بوشهر به شمار می‌رود.

در کنار توسعه پرورش میگو و ماهی در قفس، پرورش گونه‌های بومی خلیج فارس نیز از ظرفیت‌های قابل توجه استان بوشهر به شمار می‌رود تنوع‌بخشی به گونه‌های پرورشی می‌تواند وابستگی تولید به تعداد محدودی از گونه‌ها را کاهش دهد و زمینه استفاده بهتر از ظرفیت‌های طبیعی و دانش فنی موجود را فراهم کند.

دهاز با اشاره به برنامه‌های شیلات برای توسعه پرورش ماهیان بومی گفت: پرورش گونه‌هایی مانند شانک و سویتی از جمله محورهای مورد توجه در برنامه‌های توسعه آبزی‌پروری استان است.

وی افزود: توسعه این فعالیت‌ها می‌تواند ضمن ایجاد فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری، به تأمین پروتئین باکیفیت، افزایش ارزش اقتصادی تولیدات دریایی و کاهش فشار بر ذخایر طبیعی خلیج فارس کمک کند.

البته گسترش پرورش گونه‌های بومی به تکمیل مطالعات فنی، دستیابی به دانش تکثیر و تولید بچه‌ماهی، بررسی اقتصادی طرح‌ها و فراهم کردن بازار فروش نیاز دارد تا این ظرفیت به فعالیتی پایدار و تجاری تبدیل شود.

از افزایش تولید تا تکمیل زنجیره ارزش

توسعه آبزی‌پروری در بوشهر زمانی می‌تواند بیشترین اثر اقتصادی را داشته باشد که افزایش تولید با ایجاد صنایع تبدیلی، بسته‌بندی، نگهداری و فرآوری همراه شود. در چنین شرایطی، ارزش بیشتری از محصول در داخل استان باقی می‌ماند و فرصت‌های شغلی از مرحله تولید تا عرضه و صادرات گسترش پیدا می‌کند.

ظرفیت‌های موجود در پرورش میگو، امکان توسعه قفس‌های دریایی و قابلیت پرورش گونه‌های بومی، سه محور مکمل برای آینده این بخش محسوب می‌شوند؛ محورهایی که تحقق اهداف آنها به سرمایه‌گذاری، تأمین انرژی پایدار، نوسازی مزارع، توسعه دانش فنی و مدیریت اصولی منابع دریایی وابسته است.

استان بوشهر برای تثبیت جایگاه خود در تولید آبزیان کشور، علاوه بر حفظ ظرفیت‌های فعلی، نیازمند حرکت از افزایش صرف تولید به سمت تولید بهره‌ور، متنوع و ارزش‌آفرین است؛ مسیری که در صورت رفع موانع زیرساختی و تقویت زنجیره تأمین و فرآوری، می‌تواند آبزی‌پروری را به یکی از پیشران‌های پایدار اشتغال و اقتصاد دریامحور استان تبدیل کند.