موازی‌کاری 76 دستگاه فرهنگی موجب هدررفت منابع شده است

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، حجت الاسلام اسماعیل سیاوشی، دبیر اول کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در جلسه شورای فرهنگ عمومی استان همدان که با حضور اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در استانداری همدان برگزار شد، با انتقاد از وضعیت موازی کاری دستگاه‌های فرهنگی گفت: در کشور 76 دستگاه فرهنگی فعالیت می‌کنند که بخشی از وظایف آن‌ها هم‌پوشانی دارد و همین مسئله موجب پراکندگی اعتبارات و کاهش اثربخشی اقدامات فرهنگی شده است؛ بنابراین باید با بازنگری در ساختار فعالیت این دستگاه‌ها، منابع و مسئولیت‌ها به‌صورت هدفمند سامان‌دهی شود.

سیاوشی با اشاره به جایگاه فرهنگ در زندگی اجتماعی اظهار کرد: در نگاه رهبر شهید انقلاب، فرهنگ به منزله آب‌وهوا و آداب و رسومی است که زندگی روزمره مردم را شکل می‌دهد. فرهنگ زیربنای مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه است و هویت یک ملت را می‌سازد؛ از این رو، نمی‌توان مسائل فرهنگی را موضوعی حاشیه‌ای دانست یا حل مشکلات این حوزه را صرفاً به اقدامات مقطعی و بخشنامه‌های اداری محدود کرد.

وی با اشاره به ضرورت سامان‌دهی فعالیت دستگاه‌های فرهنگی افزود: یکی از موضوعاتی که در کمیسیون فرهنگی مجلس مورد توجه قرار گرفته، موازی‌کاری نهادهای فرهنگی و ضرورت تجمیع و هماهنگ‌سازی فعالیت‌های آن‌هاست. در همین راستا، اعضای کمیسیون نامه‌ای به رهبر شهید انقلاب ارسال کردند و موضوع سامان‌دهی دستگاه‌های فرهنگی را مورد پیگیری قرار دادند. در ادامه این اقدامات نیز جلساتی برای بررسی راهکارهای تجمیع و هماهنگ‌سازی فعالیت‌های فرهنگی برگزار شده است، چراکه ادامه وضع موجود، علاوه بر افزایش هزینه‌ها، موجب می‌شود بخشی از ظرفیت‌های کشور به‌جای حل مسائل فرهنگی، صرف فعالیت‌های تکراری و موازی شود.

دبیر اول کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه 76 دستگاه فرهنگی در کشور فعالیت دارند، تصریح کرد:  وقتی مسئولیت‌ها به‌درستی تفکیک نشده باشد و چند دستگاه به‌صورت موازی در یک موضوع فعالیت کنند، اعتبارات فرهنگی میان بخش‌های مختلف تقسیم می‌شود و در نهایت ممکن است هیچ‌یک از برنامه‌ها به نتیجه مطلوب نرسد. منابعی که باید برای حل مسائل اساسی فرهنگی به کار گرفته شوند، مانند تکه‌های گوشت قربانی در بخش‌های مختلف توزیع می‌شوند و به دلیل نبود انسجام و تمرکز، اثرگذاری لازم را ندارند.

سیاوشی با تأکید بر نقش شورای فرهنگ عمومی در اصلاح این وضعیت اظهار کرد: شورای فرهنگ عمومی استان باید از جایگاه یک نهاد صرفاً جلسه‌محور خارج شود و به نهادی جریان‌ساز و مسئله‌محور تبدیل شود. این شورا ظرفیت آن را دارد که با شناسایی مشکلات اصلی استان، دستگاه‌های مسئول را گرد هم آورد، برای حل مسائل برنامه مشخص تعیین کند و روند اجرای تصمیمات را مورد ارزیابی قرار دهد. اگر جلسات شورا صرفاً به ارائه گزارش‌های تکراری و بیان کلیات محدود شود، نمی‌توان انتظار داشت تحولات سرنوشت‌سازی در حوزه فرهنگ رخ دهد.

وی با اشاره به اهمیت نام‌گذاری روز 14 آبان به عنوان روز فرهنگ عمومی گفت: نام‌گذاری این روز نشان‌دهنده اهمیت فرهنگ عمومی در زندگی جامعه است؛ اما مهم‌تر از نام‌گذاری‌ها، باید برای بهبود رفتارهای اجتماعی، ارتقای اعتماد عمومی و تقویت سرمایه فرهنگی برنامه‌ریزی کرد. استان همدان از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های فرهنگی غنی برخوردار است و می‌تواند با تکیه بر این ظرفیت‌ها، به یکی از استان‌های جریان‌ساز کشور تبدیل شود. این ظرفیت باید در خدمت تقویت امید اجتماعی، ایجاد آرامش و تحکیم همبستگی میان مردم قرار گیرد.

دبیر اول کمیسیون فرهنگی مجلس با تأکید بر ضرورت تقویت وحدت ملی خاطرنشان کرد: امروز جامعه به وحدت، همدلی و امیدآفرینی نیاز دارد و فعالیت‌های فرهنگی باید در همین مسیر حرکت کنند. شورای فرهنگ عمومی می‌تواند با استفاده از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی، فعالان اجتماعی و گروه‌های مردمی، زمینه تقویت همبستگی اجتماعی را فراهم کند. با این حال، برای دستیابی به چنین هدفی، لازم است اولویت‌های مشخصی تعریف شود و از پراکندگی برنامه‌ها و فعالیت‌های غیرمتمرکز جلوگیری به عمل آید.

سیاوشی پیشنهاد کرد شورای فرهنگ عمومی استان پنج مسئله اساسی را به‌عنوان اولویت‌های سالانه خود تعیین کند و افزود: به‌جای آنکه در هر جلسه موضوعات متعدد و پراکنده مطرح شود، باید پنج مسئله مهم استان شناسایی و برای هرکدام برنامه عملیاتی تدوین شود. دستگاه‌های مسئول نیز باید متناسب با وظایف خود وارد میدان شوند و در پایان سال گزارش دهند که چه میزان از مشکلات تعیین‌شده برطرف شده است.

اگر بتوانیم در پایان هر سال اعلام کنیم که چند مسئله مشخص با پیگیری شورا حل شده یا به شکل محسوسی کاهش یافته است، می‌توان گفت شورای فرهنگ عمومی توانسته به وظیفه واقعی خود عمل کند.

وی با تأکید بر اینکه فرهنگ با صدور بخشنامه شکل نمی‌گیرد، بیان کرد: فرهنگ در رفتار روزمره ما، در نحوه برخورد با مردم و در روابط اجتماعی نمود پیدا می‌کند. نمی‌توان صرفاً با صدور دستورالعمل و بخشنامه انتظار داشت رفتارهای فرهنگی تغییر کنند؛ بلکه فرهنگ بر پایه اعتماد مردم، مشارکت اجتماعی و باور عمومی شکل می‌گیرد. از این رو، فعالیت‌های فرهنگی زمانی موفق خواهند بود که با زندگی واقعی مردم ارتباط داشته باشند و بتوانند در بهبود روابط اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی اثرگذار باشند.

دبیر اول کمیسیون فرهنگی مجلس با اشاره به اهمیت مردمی‌سازی فعالیت‌های فرهنگی گفت: تا زمانی که مردم در فعالیت‌های فرهنگی نقش واقعی نداشته باشند، بسیاری از برنامه‌ها به اقداماتی اداری و رفع تکلیف تبدیل می‌شوند. دستگاه‌های فرهنگی باید به‌جای تمرکز صرف بر اجرای برنامه‌های رسمی، به دنبال ایجاد زمینه مشارکت مردم و استفاده از ظرفیت گروه‌های اجتماعی و فرهنگی باشند. مردمی‌سازی فرهنگ به معنای واگذاری مسئولیت‌ها بدون برنامه نیست، بلکه باید با حمایت، اعتمادسازی و فراهم کردن فرصت مشارکت، مردم را به بازیگران اصلی فعالیت‌های فرهنگی تبدیل کرد.

سیاوشی در پایان با تأکید بر ضرورت ارتقای جایگاه فرهنگی استان همدان اظهار کرد: همدان از پیشینه تاریخی و سرمایه‌های فرهنگی قابل توجهی برخوردار است و باید بتواند از این ظرفیت‌ها برای حل چالش‌های فرهنگی و اجتماعی استفاده کند. شورای فرهنگ عمومی استان در صورتی می‌تواند به جایگاه واقعی خود دست پیدا کند که مسائل اصلی را شناسایی کند، مسئولیت دستگاه‌ها را مشخص سازد و با پیگیری مستمر، آثار تصمیمات خود را در زندگی مردم نشان دهد. هدف نهایی فعالیت‌های فرهنگی باید ایجاد تحول ملموس در جامعه باشد؛ تحولی که مردم آن را در رفتارهای اجتماعی، اعتماد عمومی و کیفیت زندگی خود احساس کنند.