پیشگیری از عوارض جدی کبدی با تشخیص و درمان به‌موقع هپاتیت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، دکتر روح‌انگیز نشیبی، متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در گفت‌وگو با وب‌دا خوزستان، با اشاره به اینکه هپاتیت به معنای التهاب بافت کبد است، اظهار داشت: هپاتیت‌های A و E عمدتاً از طریق آب و غذای آلوده منتقل می‌شوند و ممکن است با علائمی مانند تب، بدن‌درد، ضعف، درد شکم، تهوع و استفراغ همراه باشند و پس از چند روز، زردی پوست و سفیدی چشم‌ها بروز کند.

وی با بیان اینکه بیماری هپاتیت می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله عفونت‌های ویروسی ایجاد شود، افزود: هپاتیت‌های B و C عمدتاً از طریق تماس با خون آلوده، استفاده مشترک از سرنگ آلوده و در برخی موارد از طریق تماس جنسی منتقل می‌شوند، هپاتیت B نیز می‌تواند از مادر مبتلا به نوزاد انتقال یابد.

این متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری تاکید کرد: این بیماری‌ها از طریق تماس‌های معمول روزمره مانند دست دادن، روبوسی، استفاده از ظروف مشترک و زندگی در کنار فرد مبتلا منتقل نمی‌شوند؛ بنابراین، آگاهی‌رسانی صحیح و پرهیز از رفتارهای تبعیض‌آمیز با مبتلایان به هپاتیت اهمیت زیادی دارد.

دکتر نشیبی با بیان اینکه هپاتیت ممکن است حاد یا مزمن باشد، تصریح کرد: برخی انواع این بیماری از جمله هپاتیت A، معمولاً بهبود می‌یابند، اما هپاتیت B و C در بعضی افراد به عفونت مزمن تبدیل می‌شوند و ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بمانند. در هپاتیت B، پیگیری آزمایش‌ها پس از شش ماه برای مشخص شدن وضعیت عفونت ضروری است. گاهی ابتلا به هپاتیت به‌صورت اتفاقی و هنگام انجام آزمایش‌های پیش از جراحی یا بررسی‌های مربوط به اهدای خون تشخیص داده می‌شود، ازاین‌رو، انجام آزمایش‌های لازم و پیگیری پزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با تأکید بر ضرورت رعایت اصول بهداشتی اظهار داشت: خون‌های اهدایی پیش از استفاده، از نظر عفونت‌های قابل انتقال از طریق خون بررسی می‌شوند. همچنین، افراد باید از استفاده مشترک از وسایلی مانند تیغ اصلاح و مسواک خودداری کنند و وسایل بهداشت شخصی جداگانه داشته باشند. رعایت این نکات در کنار پرهیز از تماس با خون آلوده، نقش مهمی در پیشگیری از انتقال بیماری دارد.

دکتر نشیبی با اشاره به اهمیت غربالگری هپاتیت در دوران بارداری گفت: بررسی هپاتیت B در آزمایش‌های اولیه بارداری به شناسایی مادران مبتلا و پیشگیری از انتقال ویروس به نوزاد کمک می‌کند. در صورت ابتلای مادر، وضعیت بیماری بررسی و در صورت نیاز، درمان ضدویروسی تجویز می‌شود. همچنین، نوزادان متولدشده از مادران مبتلا باید علاوه بر واکسن هپاتیت B، ایمونوگلوبولین اختصاصی را نیز در زمان توصیه‌شده دریافت کنند.

این متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری توضیح داد: در حال حاضر، واکسن هپاتیت B در برنامه واکسیناسیون کشور قرار دارد، اما برای انواع هپاتیت، واکسن در دسترس نیست؛ بنابراین، رعایت اصول بهداشتی و پرهیز از رفتارهای پرخطر حتی در افراد واکسینه‌شده ضروری است.

دکتر روح انگیز نشیبی در پایان با اشاره به پیشرفت‌های درمانی در این حوزه خاطرنشان کرد: هپاتیت C در بسیاری از موارد با یک دوره درمان دارویی کوتاه‌مدت قابل درمان است، اما درمان هپاتیت B معمولاً به پیگیری طولانی‌مدت و در بسیاری از بیماران به مصرف مستمر دارو نیاز دارد. درمان مناسب ضمن کنترل تکثیر ویروس و کاهش خطر انتقال به دیگران، احتمال بروز عوارض جدی کبدی از جمله سرطان کبد، را نیز کاهش می‌دهد؛ ازاین‌رو، تشخیص زودهنگام و پایبندی به درمان اهمیت فراوانی دارد.