پزشک خانواده راهکار نجات نظام سلامت از بحران هزینه‌ها است
یاسوج- رئیس مرکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج گفت: افزایش سهم پرداختی مردم از هزینه‌های سلامت، رشد هزینه‌های درمانی و حرکت به سمت نظام ارجاع و پزشک خانواده را دوچندان کرده است.
به گزارش خبرنگار مهر، مسلم شریفی شامگاه یکشنبه در نشست با اصحاب رسانه، با تشریح چالش‌های نظام سلامت کشور و ضرورت اجرای طرح پزشک خانواده اظهار کرد: برای ارزیابی وضعیت نظام سلامت باید از خود بپرسیم که آیا مردم از فرآیند دریافت خدمات درمانی رضایت دارند و آیا هزینه‌های سلامت به شکل مناسبی مدیریت می‌شود یا مراجعه به مراکز درمانی همچنان با سردرگمی، نگرانی و هزینه‌های سنگین همراه است؟
وی افزود: در نظام فعلی، انتخاب پزشک، نوع خدمات دریافتی، میزان هزینه‌های درمانی و حتی استفاده از بیمه تکمیلی بر عهده خود افراد گذاشته شده است. اگرچه این شیوه در ظاهر دسترسی آزادانه‌تری به خدمات ایجاد می‌کند، اما در عمل موجب افزایش هزینه‌ها شده و سیاست‌گذار را در مدیریت منابع محدود نظام سلامت با چالش جدی مواجه کرده است.
رئیس مرکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با اشاره به اینکه سهم پرداخت مستقیم مردم از هزینه‌های سلامت در کشور به حدود ۶۷ درصد رسیده است، تصریح کرد: در شرایطی که استاندارد مورد اشاره حدود ۳۰ درصد است، بخش قابل توجهی از هزینه‌های درمانی مستقیماً از جیب مردم پرداخت می‌شود.
شریفی ادامه داد: نظام بازارمحور سلامت به گونه‌ای عمل می‌کند که افزایش تعداد مطب‌ها، گسترش خدمات تخصصی و انجام اقدامات تشخیصی و درمانی غیرضروری را تشویق می‌کند؛ در حالی که منابع نظام سلامت محدود است و باید به جای هزینه‌کرد در خدمات غیرضروری، برای نیازهای واقعی مردم و برنامه‌های پیشگیری اختصاص یابد.
وی با طرح این پرسش که چه ضرورتی دارد افراد برای هر مشکل ساده پزشکی به خدمات تخصصی یا آزمایش‌های گران‌قیمت مراجعه کنند، گفت: در نظام فعلی، گاهی پزشک، مرکز تصویربرداری و بیمه هرکدام در بخشی از فرآیند فعالیت می‌کنند، اما مدیریت یکپارچه‌ای برای کنترل هزینه‌ها وجود ندارد. فلسفه اصلی پزشک خانواده، ایجاد همین مدیریت یکپارچه و هدایت صحیح منابع است.
کاهش هزینه‌ها با تقویت نظام ارجاع
رئیس مرکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با بیان اینکه پزشک خانواده صرفاً یک برنامه درمانی نیست، خاطرنشان کرد: در این نظام، به جای تمرکز صرف بر درمان بیماری‌ها، پیشگیری، مراقبت‌های مستمر، غربالگری و شناسایی زودهنگام بیماری‌ها در اولویت قرار می‌گیرد.
وی افزود: در نظام ارجاع، مراجعه بیمار به سطوح تخصصی بر اساس تشخیص و نیاز واقعی انجام می‌شود و از تجویز دارو، آزمایش و اقدامات تشخیصی غیرضروری جلوگیری خواهد شد.
شریفی با اشاره به نتایج برخی طرح‌های اجراشده در این زمینه گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد با اجرای نظام ارجاع، میزان مراجعات و ارجاعات به سطوح بالاتر کاهش پیدا می‌کند و این موضوع در کنار کاهش مصرف غیرضروری دارو و خدمات تشخیصی، امکان اختصاص منابع بیشتر به برنامه‌های پیشگیری و ارتقای سلامت جامعه را فراهم می‌کند.
استقرار پزشک خانواده در بویراحمد
وی در ادامه به روند اجرای طرح پزشک خانواده در شهرستان بویراحمد اشاره کرد و گفت: زیرساخت‌های استقرار این طرح در شهرستان فراهم شده و جمعیت تحت پوشش به بلوک‌های مشخص تقسیم شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که برای هر فرد، تیم سلامت خانواده تعریف شده و مشخص است که به کدام پایگاه سلامت و پزشک خانواده تعلق دارد.
شریفی بیان کرد: شهروندان می‌توانند با مراجعه به مراکز بهداشت و درمان یا از طریق تماس با مجموعه‌های مربوط، از تیم سلامت و پزشک خانواده خود مطلع شوند. همچنین تا چهار نوبت ویزیت رایگان برای افراد پیش‌بینی شده و فرانشیز خدمات نیز بسیار ناچیز است.
وی افزود: در این فرآیند، مسیر ارجاع بیمار مشخص است و پس از بررسی اولیه توسط پزشک خانواده، در صورت نیاز به خدمات تخصصی، بیمار به پزشک مربوط ارجاع داده شده و نوبت مراجعه برای او تعیین می‌شود. هدف این است که مردم بدون سردرگمی و معطلی، خدمات مورد نیاز خود را در زمان و مکان مشخص دریافت کنند.
ضرورت تغییر فرهنگ درمانی جامعه
رئیس مرکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با اشاره به برخی موانع اجرای کامل طرح اظهار کرد: هنوز مراکز درمانی به اندازه کافی خلوت نشده‌اند و در ماه‌های ابتدایی اجرای طرح، به دلیل طولانی بودن زمان نوبت‌دهی برخی پزشکان متخصص، بخشی از مردم همچنان تمایل دارند خارج از فرآیند ارجاع خدمات دریافت کنند.
وی افزود: پس از استقرار کامل نظام ارجاع، دریافت خدمات تخصصی از مسیر تعریف‌شده و با کد ارجاع انجام خواهد شد و مراجعه خارج از این فرآیند، مشمول محاسبه آزاد هزینه‌ها خوا
خبرگزاری مهر کهگیلویه و بویراحمد: هد بود.
شریفی با تأکید بر ضرورت اصلاح نگرش مردم نسبت به دریافت خدمات سلامت گفت: سال‌ها این فرهنگ در جامعه شکل گرفته که حتی برای یک سردرد ساده نیز باید به متخصص یا فوق تخصص مراجعه کرد؛ در حالی که پزشک خانواده می‌تواند بسیاری از نیازهای اولیه سلامت را شناسایی و مدیریت کند و در صورت لزوم، بیمار را به سطوح تخصصی ارجاع دهد.
وی با انتقاد از کم‌توجهی برخی رسانه‌ها به جایگاه پزشک خانواده افزود: متأسفانه در بسیاری از برنامه‌های رسانه‌ای حوزه سلامت، تمرکز اصلی بر پزشکان متخصص و فوق تخصص است و کمتر به نقش پزشک خانواده، مراقبت‌های اولیه و پیشگیری پرداخته می‌شود؛ بنابراین تغییر فرهنگ درمانی جامعه نیازمند همراهی رسانه‌ها، پزشکان و مردم است.
تضاد منافع، مانعی در مسیر اجرای طرح
شریفی با اشاره به سابقه اجرای پزشک خانواده در کشور گفت: این طرح از سال ۱۳۸۳ آغاز شده و در طول سال‌های گذشته با فراز و نشیب‌ها و مخالفت‌هایی روبه‌رو بوده است. حتی برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی در مقاطعی به دلیل اشکالات اجرایی و رعایت نشدن دستورالعمل‌ها با شیوه اجرای آن مخالفت کردند.
وی تصریح کرد: اکنون دستورالعمل‌های مشخص‌تری برای اجرای طرح وجود دارد و در مناطق روستایی نیز پزشکان به شکل فعال در فرآیند مراقبت از جمعیت تحت پوشش مشارکت می‌کنند. با این حال، تضاد منافع در حوزه سلامت و مقاومت برخی گروه‌ها از جمله چالش‌هایی است که باید برای عبور از آن برنامه‌ریزی کرد.
رئیس مرکز بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج در پاسخ به پرسشی درباره میزان همراهی پزشکان با اجرای این طرح گفت: اگر همه گروه‌ها با پزشک خانواده موافق بودند، امروز با چنین شرایطی مواجه نبودیم. باید واقعیت‌های اقتصادی کشور و محدودیت منابع مالی را در نظر گرفت؛ چراکه حتی کشورهایی با درآمد سرانه بالاتر نیز برای مدیریت هزینه‌های سلامت، سازوکارهای نظارتی و نظام ارجاع مشخصی دارند.
وی با اشاره به ضرورت تداوم سیاست‌های کلان حوزه سلامت خاطرنشان کرد: تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که اجرای طرح‌های آزمایشی و پرهزینه بدون تأمین منابع مالی پایدار نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای نظام سلامت باشد. به همین دلیل، حرکت به سمت مدل مدیریتی پزشک خانواده و نظام ارجاع می‌تواند ضمن مدیریت هزینه‌ها، دسترسی عادلانه‌تر مردم به خدمات سلامت را فراهم کند.
شریفی در پایان با تأکید بر اینکه اجرای پزشک خانواده نیازمند مشارکت همگانی است، گفت: از کارشناسان، پزشکان، رسانه‌ها و مردم انتظار داریم برای فرهنگ‌سازی و اجرای صحیح این طرح همکاری کنند؛ چراکه با توجه به افزایش هزینه‌های دارو، تجهیزات و خدمات درمانی، راهی جز حرکت به سمت مدیریت یکپارچه سلامت، تقویت پیشگیری و استقرار نظام ارجاع نداریم و پزشک خانواده می‌تواند یکی از راهکارهای اصلی عبور نظام سلامت از بحران‌های پیش‌رو باشد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.