مشق عشق و ایستادگی در کلاس‌های درس؛ تجارب تربیتی نسل نو در سایه شهدا

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- فاطمه گوگردی: هم‌زمان با ایام سوگواری بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا (س) عطر معنویت و حماسه فضای آموزشی استان همدان را فرا گرفته است.

دانش آموزان این دیار بار دیگر با در آغوش کشیدن میهمانان بی‌نام اما ماندگار مشق عشق و ایستادگی آموختند؛ حضور پیکرهای مطهر شهدای گمنام دفاع مقدس در جمع دانش‌آموزان فراتر از برگزاری یک آیین نمادین، رویدادی تربیتی عمیق و جریان ساز در راستای پیوند نسل آینده با ریشه‌های غنی هویت ملی و دینی ایران اسلامی است.

معاون آموزش متوسطه و سرپرست معاونت پرورشی و فرهنگی استان همدان در گفت‌وگو با خبرنگار مهر از تبیین ابعاد تربیتی، برنامه ریزی‌های اجرایی و رویکردهای نوآورانه آموزش و پرورش استان در مواجهه با این رویداد معنوی گفت.

مجید پیری با تاکید بر پیام محوری حضور پیکر مطهر شهدا در مدارس اظهار کرد: تجربه سالیان گذشته به ما اثبات کرده است که حضور پیکر مطهر شهدای گمنام در فضای مقدس مدرسه فرصتی بی‌بدیل و ارزشمند برای پیوند نسل امروز با فرهنگ ایثار، شهادت و هویت ملی و دینی فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: پیام اصلی این میزبانی ماندگار آن است که امنیت، آرامش، عزت و استقلال امروز کشور حاصل فداکاری انسان‌های والامقامی است که از عزیزترین سرمایه وجودی خود یعنی جانشان گذشتند تا ایران اسلامی سربلند و سرافراز بماند.

معاون آموزش متوسطه و سرپرست معاونت پرورشی و فرهنگی استان همدان افزود: هدف این است که دانش‌آموزان در مواجهه چهره به چهره با شهدای گرانقدر فراتر از یک مراسم رسمی به این حقیقت عمیق بیندیشند که قهرمانان واقعی این سرزمین کسانی هستند که برای عزت و آسایش دیگران از خود گذشتند.

وی با اشاره به نگاه بنیادین نظام تعلیم و تربیت به مقوله پرورش بیان کرد: از نگاه آموزش و پرورش مدرسه تنها کانون آموزش دانش و مهارت‌های ذهنی نیست بلکه زیست بومی برای شکل‌گیری هویت، ابعاد شخصیتی و روحیه مسئولیت پذیری نسل آینده است.

پیری ادامه داد: امیدواریم حضور معنوی شهدای گمنام در دل دانش‌آموزان بذر خودباوری، وطن‌دوستی، ایمان، امید و روحیه خدمت صادقانه به مردم را بارور سازد تا آنها با درس‌آموزی از مکتب متعالی شهدا در عرصه علم، اخلاق و پیشرفت کشور ادامه دهندگان شایسته و ولایتمدار راه ایثار و فداکاری باشند.

هویت بخشی به نسل آینده در پرتو ایثار راهبرد نظام تعلیم و تربیت

وی در ادامه به تشریح سیاست‌های آموزش و پرورش برای بهره‌گیری تربیتی از این فرصت معنوی پرداخت و گفت: آموزش و پرورش هویت ملی و دینی و فرهنگ ایثار و فداکاری را از بنیادین‌ترین مولفه‌های تربیت نسل آینده می‌داند و همواره تلاش می‌کند از فرصت‌های معنوی و مناسبت‌های ملی و مذهبی برای تعمیق این ارزش‌ها در میان دانش‌آموزان به شکلی هدفمند، عمیق و اثرگذار استفاده کند.

معاون آموزش متوسطه در تبیین اقدامات عملیاتی در این حوزه خاطرنشان کرد: در این مسیر برگزاری برنامه‌های جامع فرهنگی و تربیتی در سطح مدارس، تبیین دقیق سیره عملی شهدا به عنوان الگوهای عینی ایثار و مسئولیت‌پذیری، آشنا ساختن عمیق دانش‌آموزان با تاریخ پر افتخار و تمدن سازنده ایران اسلامی و تقویت روحیه همدلی، نوع‌دوستی و خدمت رسانی به جامعه از جمله محورهای کلیدی مورد توجه است.

وی تصریح کرد: هدف نهایی ما این است که دانش‌آموزان در کنار رشد متوازن علمی و مهارتی به جوانانی هویت‌مند، امیدوار، متعهد و مسئولیت‌پذیر تبدیل شوند که هم به ریشه‌های دینی و ملی خود افتخار کنند و هم برای پیشرفت، عزت و سربلندی ایران عزیز احساس مسئولیت خطیر داشته باشند.

پیری با تاکید بر لزوم درک اقتضائات نسلی و لزوم تحول در ابزارهای انتقال پیام بیان کرد: معتقدیم انتقال مفاهیم والایی همچون ایثار و شهادت به نسل جدید، مستلزم شناخت دقیق زبان، دغدغه‌ها، نیازها و شیوه ارتباطی دانش‌آموزان امروز است.

وی اضافه کرد: نسل جدید، نسلی پرسشگر، خلاق و برخوردار از دسترسی گسترده به اطلاعات است بنابراین برای برقراری ارتباطی موثر و ماندگار با این نسل باید از روش‌های صرفاً یک سویه و کلیشه‌ای فاصله بگیریم و زمینه گفت‌وگو، پرسشگری و مشارکت فعال دانش‌آموزان را فراهم کنیم.

سرپرست معاونت پرورشی و فرهنگی استان همدان ادامه داد: برای نزدیک کردن نسل جدید به فرهنگ ایثار و شهادت بیش از آنکه به تکرار طوطی‌وار پیام‌ها نیاز داشته باشیم باید امکان لمس، فهم و تجربه ملموس این ارزش‌ها را برای دانش‌آموزان فراهم کنیم.

وی افزود: اگر بتوانیم آرمان‌های والای شهدا را به دغدغه‌های ملموس امروز جوانان، از پیشرفت‌های شگفت‌انگیز علمی و آینده شغلی گرفته تا امید به آینده، هویت ملی و مسئولیت‌های اجتماعی، پیوند بزنیم این فرهنگ نه تنها در ذهن دانش‌آموزان تثبیت می‌شود بلکه به بخشی ناب از نگرش، منش و رفتار روزمره آنها تبدیل خواهد شد.

پیری در خصوص هماهنگی‌های بین بخشی برای برگزاری پرشور و منظم استقبال از شهدا در مدارس اظهار کرد: در راستای برگزاری باشکوه، منظم و اثربخش مراسم استقبال و تشییع پیکرهای مطهر شهدا جلسات تخصصی و متعددی در سطح فرمانداری‌های شهرهای میزبان برگزار شده است.

دانش‌آموزان کارگزاران و مجریان اصلی صحنه میزبانی

وی با تاکید بر واگذاری عرصه اجرایی به تشکل‌های دانش آموزی و خود دانش‌آموزان تصریح کرد: نقش‌آفرینی فعال دانش‌آموزان و تشکل‌های دانش آموزی نظیر بسیج دانش آموزی، انجمن‌های اسلامی و... برنامه ریزی شده تا دانش‌آموزان علاوه بر حضور در مراسم در تمامی مراحل طراحی، اجرا و فضاسازی این برنامه‌ها مشارکت موثر و ایفاگر نقش اصلی باشند.

سرپرست معاونت پرورشی و فرهنگی استان همدان به تشریح عناوین این برنامه‌های دانش آموز محور پرداخت و گفت: برگزاری یادواره‌های پرشور شهدا اجرای مراسم محوری در یک مدرسه با مشارکت و همراهی همه جانبه سایر مدارس محله، فضاسازی معنوی و هنرمندانه متناسب با شان شهدا در فضاهای آموزشی، برگزاری مسابقات فرهنگی و هنری متنوع از جمله دلنوشته نویسی و نقاشی، اجرای برنامه‌های حرفه‌ای روایتگری و تبیین سیره شهدا، برگزاری مراسم عزاداری ایام فاطمیه در جوار پیکرهای مطهر، دعوت از خانواده‌های معظم شهدا برای حضور در کلاس‌ها و مراسم برای انتقال خاطرات و تجربیات زیسته و برپایی موکب‌های دانش‌آموزی با مشارکت مستقیم اولیا از جمله این اقدامات است.

وی خاطرنشان کرد: در اجرای این برنامه‌ها تلاش شده تا با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت تشکل‌های دانش آموزی، کادر آموزشی و پرورشی، خانواده‌ها و مدارس هم‌جوار هر محله زمینه حداکثری مشارکت دانش‌آموزان فراهم شود تا فرهنگ ایثار و شهادت نه‌تنها در قالب یک آیین مناسبتی گذرا بلکه به عنوان یک تجربه تربیتی، ماندگار و عمیقا اثرگذار در فضای مدارس و اعماق دل و ذهن دانش‌آموزان نهادینه شود.

پیری درباره نقش کادر آموزشی و معلمان در تعمیق پیام شهدا پیش و پس از مراسم گفت: معلمان و کادر آموزشی نقشی محوری، کلیدی و ماندگار در تبدیل این مراسم معنوی به یک تجربه عمیق تربیتی برای دانش‌آموزان بر عهده دارند چراکه اثرگذاری اینگونه رویدادها زمانی پایدار خواهد بود که با آگاهی بخشی، گفت‌وگوهای کلاسیک و فعالیت‌های تربیتی هدفمند همراه شود.

وی تصریح کرد: پیش از برگزاری مراسم وظیفه مدارس این است که متناسب با سن، درک و نیاز دانش‌آموزان پیرامون مفهوم واقعی ایثار و شهادت، چرایی فداکاری شهدا و ارزش حیاتی امنیت، استقلال و آرامش کشور روشنگری کنند تا دانش‌آموزان با شناخت، آمادگی قلبی و ذهنی قبلی در این برنامه حضور یابند و فقط به عنوان شرکت‌کننده تماشاگر در یک آیین رسمی نباشند.

معاون آموزش متوسطه استان همدان اضافه کرد: در جریان مراسم نیز حضور آگاهانه، همدلانه و همراهی صمیمانه معلمان، مدیران و عوامل اجرایی مدارس می‌تواند فضای احترام، معنویت و تامل عمیق را در مدرسه تقویت کند.

تاثیر معنوی شهدا با گفت‌وگوهای تربیتی در کلاس درس تداوم می‌یابد

وی ادامه داد: پس از پایان مراسم هم باید این تجربه معنوی در قالب گفت‌وگوهای تربیتی در کلاس درس، فعالیت‌های فرهنگی و هنری، روایتگری‌ها و برنامه‌های مرتبط با مسئولیت‌پذیری اجتماعی تداوم داشته باشد و تاکید همیشگی ما این است که نقش معلم تنها انتقال منفعلانه دانش نیست بلکه معلم با رفتار، منش، باور و شیوه زیست خود، ملموس‌ترین الگوی دانش‌آموزان است.

پیری خاطرنشان کرد: در راستای ترویج عملی فرهنگ ایثار و شهادت و بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌های تربیتی میزبانی از پیکرهای مطهر شهدای گمنام، ادارات آموزش و پرورش نواحی یک و ۲ همدان نقش‌آفرینی گسترده و هماهنگی را به منصه ظهور رسانده‌اند.

وی افزود : در ناحیه دو آموزش و پرورش همدان، مجموعه اقدامات جامع و فشرده‌ای با مشارکت همه‌جانبه مدارس، فرهنگیان، دانش‌آموزان و اولیا به اجرا درآمده است.

معاون آموزش متوسطه و سرپرست معاونت پرورشی و فرهنگی استان همدان حضور فعال در نشست‌های تصمیم سازی، توجیه و هماهنگی مدارس میزبان، میزبانی ۴ روزه در ۲۰ آموزشگاه، برگزاری یادواره‌های پرشور شهدا، اجرای برنامه‌های هم‌افزا و مشترک، آذین‌بندی و فضاسازی محیطی، برگزاری مسابقات فرهنگی و هنری، برپایی موکب‌های دانش‌آموزی و اولیا و ... از جمله اقدامات انجام شده برای استقبال از شهدا در مدارس بوده است.

پیری تصریح کرد: این برنامه‌های گسترده در سطح استان همدان با هدف تقویت بنیان‌های هویت ملی و دینی، تعمیق فرهنگ ایثار و شهادت و فراهم‌سازی بستری پایدار برای پیوند معنوی و فکری نسل نوجوان با آرمان‌های والای مدافعان میهن به اجرا درآمده است.

حضور پیکرهای مطهر شهدای گمنام در مدارس استان همدان فراتر از یک آیین مناسبتی فرصتی راهبردی برای تحول در نظام تربیتی و نهادینه سازی ارزش‌های بنیادین ایثار و مسئولیت‌پذیری در میان نسل نوجوان است. آموزش و پرورش استان همدان با فاصله گرفتن از روش‌های کلیشه‌ای تلاش کرده با واگذاری میدان اجرا به تشکل‌ها و خود دانش‌آموزان فضایی فراهم کند تا دانش‌آموزان به صورت ملموس با مفاهیم ایثار، از خود گذشتگی، وطن دوستی در کنار رشد علمی آشنا شوند، رویکردی که تداوم آن پیش و پس از مراسم با راهبری معلمان تضمین‌کننده اثربخشی پایدار این میراث معنوی خواهد بود.