حسن فروزان‌فرد و آزمون اعتبار در اتاق بازرگانی تهران
حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق بازرگانی تهران، اصلاح شیوه اداره این نهاد را در کانون فعالیت‌های خود قرار داده است. اما ارزیابی اعتبار تشکل...
عصر ایران - در اتاق بازرگانی، عنوان رسمی و حضور در جلسات می‌تواند زمینه‌ساز شناخته‌شدن باشد، اما شکل‌گیری یک برند شخصی معتبر به دستاوردهای مشخص و ارتباط مؤثر با اعضا نیز وابسته است. حسن فروزان‌فرد در سال‌های اخیر کوشیده با تمرکز بر حکمرانی سازمانی، برای فعالیت تشکلی خود هویتی روشن بسازد. این موضوع با شیوه اداره خود اتاق ارتباط دارد و فرصتی برای بررسی نقش و اثرگذاری او فراهم می‌کند. از این منظر، می‌توان پرسید این تمرکز تا چه اندازه به تقویت اعتبار او و افزایش اثرگذاری‌اش در میان اعضا کمک کرده است.
از سابقه صنعتی تا هویت تشکلی
فروزان‌فرد رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران است، کمیسیونی که به گفته او در ادامه فعالیت کمیسیون مبارزه با فساد در دوره قبل شکل گرفته است. تفاوت این دو عنوان فقط در واژه‌ها نیست. مبارزه با فساد معمولاً نگاه‌ها را به تخلف و برخورد با آن معطوف می‌کند، درحالی‌که حکمرانی سازمانی به سراغ قواعد تصمیم‌گیری، تقسیم اختیار، نظارت و پاسخگویی می‌رود. فروزان‌فرد با قرار دادن این مفهوم در مرکز فعالیت خود، می‌کوشد بر سازوکارهای پیشگیری از خطا تأکید کند. این انتخاب به فعالیت او جهت می‌دهد، هرچند هنوز به خودی خود نشانه موفقیت نیست.
این رویکرد از پیشینه کاری او جدا نیست. فروزان‌فرد تجربه حضور در مدیریت صنایع غذایی کامبیز، یک کسب‌وکار خانوادگی باسابقه، را دارد. آشنایی با محیط تولید می‌تواند به درک او از مشکلات جانشینی، تعارض منافع و تفکیک مالکیت از مدیریت کمک کرده باشد. اما این تجربه فقط پیشینه نگاه مدیریتی او را روشن می‌کند. موضوع اصلی، اعتباری است که در اتاق بازرگانی ساخته یا هنوز برای ساختنش تلاش می‌کند.
او برای کمیسیون سه حوزه فعالیت تعریف کرده است. نخست، تعامل با حاکمیت برای بهبود قواعد اداره اقتصاد. دوم، اصلاح شیوه حکمرانی در خود اتاق و سوم، آشنا کردن اعضا و بنگاه‌ها با اصول اداره سازمان. پیام او باید برای مخاطبان متفاوتی معنا داشته باشد. دولت به پیشنهاد اجرایی نیاز دارد، اعضای هیئت نمایندگان باید ضرورت تغییر رویه‌های داخلی را بپذیرند و فعالان اقتصادی می‌خواهند بدانند بحث حکمرانی چه گرهی از کارشان باز می‌کند. اگر ارتباط این سه سطح روشن نشود، هویت تخصصی فرد ممکن است پشت انبوه اصطلاحات مدیریتی پنهان بماند.
وقتی وعده اصلاح به خود اتاق می‌رسد
مهم‌ترین میدان آزمون برند فروزان‌فرد، نه نقد عملکرد دولت، بلکه تلاش برای اصلاح نهادی است که خودش در آن مسئولیت دارد. او گفته اتاق بازرگانی باید نمونه حکمرانی خوب باشد. این سخن، معیار سنجش فعالیت او را نیز تعیین می‌کند. آیا مسیر تصمیم‌گیری در اتاق برای اعضا روشن است؟ حدود اختیار هیئت‌رئیسه و هیئت نمایندگان کجاست؟ منابع مالی چگونه نظارت می‌شوند و در موقعیت تعارض منافع چه سازوکاری وجود دارد؟ طرح‌کننده این پرسش‌ها باید درباره نتیجه پیگیری‌های خود نیز پاسخگو باشد.
بررسی شیوه‌نامه حکمرانی داخلی اتاق تهران، نمونه مشخص این تلاش است. گزارش‌های نشست‌های کمیسیون از بازنگری پیش‌نویس و پرداختن به موضوع‌هایی مانند تقسیم مسئولیت‌ها، نظارت و تعارض منافع خبر می‌دهند. این اقدام، بحث حکمرانی را به قواعد اداره نهاد نزدیک می‌کند. با این همه، تهیه پیش‌نویس با تصویب و اجرای آن فرق دارد. در گزارش‌های بررسی‌شده روشن نیست چه بخش‌هایی به رویه اجرایی تبدیل شده و کدام تصمیم یا سازوکار پاسخگویی در نتیجه آن تغییر کرده است. بنابراین می‌توان از پیگیری یک اصلاح سخن گفت، نه از تحقق قطعی آن.
در گزارش مهر ۱۴۰۴ از ۳۱ جلسه رسمی، ۲۵ گزارش تخصصی و ۲۲ مکاتبه کمیسیون با دستگاه‌های دولتی نام برده شده است. این اعداد فعالیت مستمر را نشان می‌دهند، نه میزان اثرگذاری یا دستاورد فردی رئیس کمیسیون. کارنامه یک نهاد جمعی را نمی‌توان بی‌واسطه به حساب برند یک نفر گذاشت. پرسش دقیق‌تر این است که کدام پیشنهاد پذیرفته شده، چه پاسخی به مکاتبات رسیده و اعضای اتاق چه تغییر ملموسی را تجربه کرده‌اند. برای چهره‌ای که اعتبارش را با پاسخگویی پیوند زده، گزارش نتیجه مهم‌تر از فهرست فعالیت‌هاست.
موضع فروزان‌فرد درباره تعارض منافع نیز ارزش بررسی دارد. او تفاوت نماینده منتخب بخش خصوصی و مقام منصوب دولتی را یادآور شده است. اما انتخابی بودن نماینده، تعارض احتمالی میان منافع بنگاه شخصی و مسئولیت تشکلی را از میان نمی‌برد. اعتبار یک مدافع حکمرانی خوب زمانی تقویت می‌شود که درباره اعلام منافع، خودداری از مشارکت در تصمیم‌های مرتبط و نظارت بر اجرای این قواعد نیز موضع و کارنامه روشن داشته باشد. مسئله فقط شناخت درست مفهوم نیست، بلکه تبدیل آن به رفتاری قابل مشاهده است.
از اعتبار تخصصی تا اعتماد اعضا
فعالیت فروزان‌فرد به اصلاحات داخلی محدود نیست. او در بحث استانداردهای حکمرانی، اصلاح نظام مجوزدهی و نقد بوروکراسی پیچیده نیز حضور داشته است. این مواضع، تصویر یک چهره کارشناسی دغدغه‌مند نسبت به کیفیت تصمیم‌ها را می‌سازد. با این حال، اعضای اتاق الزاماً اعتبار را با پیچیدگی مفاهیم نمی‌سنجند. تولیدکننده یا صادرکننده می‌خواهد بداند نتیجه این دیدگاه‌ها در پیگیری مطالبات، دسترسی به اطلاعات و کیفیت نمایندگی بخش خصوصی چه بوده است. زبان تخصصی زمانی به مزیت برند تبدیل می‌شود که بتواند به تجربه روزمره مخاطب وصل شود.
از سوی دیگر، تعداد خبرها و گزارش‌های منتشرشده نمی‌گوید فروزان‌فرد در ذهن ذی‌نفعان چه جایگاهی دارد. ارزیابی برند او به نگاه اعضای هیئت نمایندگان، تشکل‌های اقتصادی، کارکنان اتاق و طرف‌های مذاکره نیز نیاز دارد. آیا او را فردی می‌دانند که می‌تواند میان دیدگاه‌های مختلف توافق ایجاد کند؟ آیا پیشنهادهایش در تصمیم‌های نهایی اثر می‌گذارند؟ آیا اعضای عادی نام او را با تغییری مشخص به یاد می‌آورند؟ اطلاعات عمومی برای پاسخ قطعی کافی نیست و روایت فرد از کارش را نباید معادل اعتماد دیگران گرفت.
در نهایت، برند تشکلی فروزان‌فرد حول وعده‌ای قابل تشخیص شکل گرفته است، بهتر شدن شیوه اداره اتاقی که نماینده بخش خصوصی است. همین تمرکز می‌تواند او را از چهره‌هایی که صرفاً درباره مسائل روز موضع می‌گیرند متمایز کند، اما هم‌زمان معیاری سخت برای سنجش او می‌سازد. گام تعیین‌کننده، انتشار روشن سرنوشت پیشنهادها، توضیح موانع و نشان دادن نتیجه اصلاحات در زندگی نهادی اتاق است. اگر اعضا بتوانند تغییری مشخص را به این پیگیری‌ها نسبت دهند، اعتبار تخصصی او به اعتماد تشکلی تبدیل خواهد شد. تا آن زمان، باید میان داشتن یک دستور کار متمایز و اثبات اثرگذاری آن فاصله گذاشت.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.