۳۵۰ دیگ آش نذری به عشق حضرت زهرا(س)؛ شفتی ها پای کار یک سنت دیرینه

خبرگزاری مهر، گروه استان ها- رها افشار: آیین پخت آش نذری حضرت فاطمه زهرا (س) در شهرستان شفت، تنها یک رسم مذهبی و سنتی نیست، بلکه جلوه‌ای از پیوند عمیق اعتقادات دینی با فرهنگ مشارکت، همدلی و نوع‌ دوستی مردم این منطقه است؛ سنتی دیرینه که نسل به نسل در میان خانواده‌ های شفتی جریان داشته و امروز به یک حرکت جمعی و گسترده با محوریت بانوان تبدیل شده است.

در گذشته، خانواده‌ های شفتی برای برآورده شدن حاجات و نیت‌های مختلف از جمله شفای بیماران، ازدواج جوانان، ساخت مسکن و گشایش در امور زندگی، نذر پخت آش می‌کردند و هر خانواده به فراخور توان و نیت خود، دیگی برپا می‌داشت؛ نذرهایی که اگرچه به‌صورت پراکنده و خانوادگی برگزار می‌شد، اما ریشه در یک فرهنگ مشترک و ارادت قلبی به اهل‌بیت (ع) داشت.

حدود ۱۱ سال پیش، این سنت دیرینه با ابتکار هیئت متوسلین به حضرت زهرا (س) و همراهی بانوان شفتی، شکل منسجم‌تری به خود گرفت و پخت آش نذری در محوطه مسجد جامع شفت با ۱۸ دیگ آغاز شد. حرکتی که به‌تدریج گسترش یافت و تعداد دیگ‌ های نذری در چهارمین سال برگزاری به ۴۰ دیگ رسید.

با شیوع کرونا، شیوه برگزاری این آیین تغییر کرد و پخت آش از فضای عمومی به خانه‌های مردم منتقل شد؛ تغییری که نه‌تنها از استمرار این سنت نکاست، بلکه زمینه مشارکت گسترده‌تر خانواده‌ها را فراهم کرد، به‌گونه‌ای که امروز هر خانه به یک حسینیه کوچک و هر دیگ آش به نمادی از ارادت به بانوی دو عالم تبدیل شده است.

اکنون این آیین در سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، با مشارکت بیش از ۳۵۰ خانواده و برپایی دیگ‌های متعدد آش نذری برگزار می‌شود؛ مراسمی که در آن بانوان، از تهیه و پاک‌ کردن سبزی و حبوبات تا آماده‌سازی مواد اولیه و پخت آش، دوشادوش یکدیگر فعالیت می‌کنند و در کنار این تلاش جمعی، ذکر اهل‌بیت (ع)، صلوات و دعا فضای خانه‌ها را آکنده از حال‌وهوای معنوی می‌کند.

نکته قابل توجه در این آیین، پیوند فرهنگ نذر و اطعام با زنده نگه‌داشتن یاد شهداست؛ به‌گونه‌ای که در کنار دیگ‌های نذری هر خانه، پرچم «یا فاطمه زهرا (س)» و تصویر یکی از شهدای انقلاب اسلامی و مقاومت قرار می‌گیرد تا سفره نذری بانوی دو عالم، یادآور فرهنگ ایثار و فداکاری نیز باشد.

امروز و در روز شهادت حضرت زهرا (س)، آش‌ های نذری پس از پخت، به‌ صورت هم‌زمان میان عزاداران و مردم توزیع شد؛ سنتی که علاوه بر تقویت پیوندهای اجتماعی و مذهبی، فرصتی برای اطعام نیازمندان و مشارکت خیرخواهانه خانواده‌ها فراهم کرده است.

از نذرهای خانوادگی تا یک حرکت مردمی گسترده

سید تقی موسویان، مسئول هیئت متوسلین به حضرت زهرا (س) شفت، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به قدمت این سنت در شهرستان اظهار کرد: پخت آش نذری در شفت از گذشته‌های دور رواج داشته و خانواده‌ها برای برآورده شدن حاجات مختلف، از جمله ازدواج، شفای بیماران و ساخت خانه، نذر آش می‌کردند.

وی افزود: حدود ۱۱ سال پیش تصمیم گرفتیم این نذرهای خانوادگی را با محوریت نام و یاد حضرت فاطمه زهرا (س) تجمیع کنیم و با مشارکت بانوان شفتی، این آیین را به‌صورت منسجم در محوطه مسجد جامع شهرستان برگزار کنیم.

موسویان با بیان اینکه این حرکت در نخستین سال با ۱۸ دیگ آش آغاز شد، گفت: در ادامه تعداد دیگ‌ها افزایش یافت و پس از چهار سال به ۴۰ دیگ رسید، اما با شیوع کرونا، شیوه برگزاری مراسم تغییر کرد و پخت آش به داخل منازل منتقل شد.

وی ادامه داد: اکنون حدود هفت سال است که این آیین در خانه‌های مردم برگزار می‌شود و خانواده‌هایی که میزبان دیگ‌های نذری هستند، با نصب پرچم «یا فاطمه زهرا (س)» بر سردر منازل، ارادت خود را به بانوی دو عالم نشان می‌دهند.

مشارکت ۳۵۰ خانواده شفتی در پخت آش نذری

مسئول هیئت متوسلین به حضرت زهرا (س) شفت با اشاره به استقبال گسترده مردم از این آیین بیان کرد: سال گذشته تعداد دیگ‌های آش نذری از ۳۰۰ دیگ فراتر رفت و امسال نیز در سالروز شهادت حضرت زهرا (س)، تعداد دیگ‌های ثبت‌ شده به حدود ۳۲۰ دیگ رسید.

موسویان با اشاره به افزایش حجم مشارکت خانواده‌ها افزود: امسال برای هر دیگ آش، حدود یک کیلوگرم مواد اولیه در نظر گرفته شده و به‌طور میانگین حدود ۲۵۰ کیلوگرم مواد اولیه برای تهیه هر دیگ استفاده می‌شود.

وی با بیان اینکه پخت هر دیگ با همکاری جمعی از بانوان انجام می‌شود، گفت: در هر خانه حدود ۲۰ تا ۲۵ نفر از بانوان برای پاک‌کردن سبزی، آماده‌سازی حبوبات، سرخ‌کردن پیاز و سایر مراحل پخت مشارکت می‌کنند و این همکاری، فرصتی برای همدلی، هم‌افزایی و زنده نگه‌داشتن فرهنگ نذر و اطعام است.

دیگ‌ های نذری به نام شهدا؛ پیوند فرهنگ فاطمی با ایثار

موسویان با اشاره به یکی دیگر از ویژگی‌های این آیین اظهار کرد: در کنار هر دیگ آش نذری، تصویر یکی از شهدای انقلاب اسلامی و مقاومت قرار داده شده و پرچم «یا فاطمه زهرا (س)» نیز در محل برگزاری نذر نصب شده است.

وی افزود: در برخی موارد تصاویر شهدا در چند خانه تکرار شده است، اما تلاش ما این است که یاد و نام شهدا در کنار این حرکت معنوی زنده نگه داشته شود. امسال نیز تصاویر امام شهید در خانه‌های میزبان دیگ‌های نذری نصب شده است.

مسئول هیئت متوسلین به حضرت زهرا (س) شفت با اشاره به همراهی و حمایت دفتر مقام معظم رهبری از این حرکت مردمی گفت: در سال‌های گذشته از سوی دفتر مقام معظم رهبری با عوامل برگزارکننده تماس گرفته می‌شد و ضمن خداقوت، بر ضرورت توزیع آش نذری میان مردم، به‌ویژه خانواده‌های نیازمند، تأکید می‌کردند.

اطعام عزاداران و نیازمندان در روز شهادت حضرت زهرا (س)

موسویان با بیان اینکه یکی از اهداف اصلی این آیین، ترویج فرهنگ اطعام و دستگیری از نیازمندان است، تصریح کرد: آش‌های تهیه‌ شده امروز و در روز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) میان عزاداران و مردم توزیع می‌شود و تلاش داریم این اطعام به خانواده‌هایی که نیاز بیشتری دارند نیز برسد.

وی با اشاره به مشارکت هیئت متوسلین به حضرت زهرا (س) در تأمین بخشی از اقلام مورد نیاز افزود: بخشی از گوشت، روغن و برنج مورد استفاده در تهیه آش‌ها از سوی هیئت تأمین و در اختیار خانواده‌های مشارکت‌کننده قرار می‌گیرد و سایر هزینه‌ها و اقلام نیز با همراهی و مشارکت خود خانواده‌ها فراهم می‌شود.

مسئول هیئت متوسلین به حضرت زهرا (س) شفت با اشاره به هزینه‌های برپایی این نذر مردمی گفت: هزینه مواد اولیه مورد نیاز برای هر دیگ آش، بسته به اقلام مصرفی، حدود ۳۵ تا ۴۰ میلیون تومان است و این مبلغ جدا از هزینه‌های جانبی و پذیرایی خانواده‌های میزبان است.

وی تصریح کرد: امروز و در روز شهادت حضرت زهرا (س)، خانواده‌های میزبان علاوه بر پخت آش نذری، مراسم روضه و عزاداری برپا کردند و در ساعت ۱۵، آش‌های تهیه‌ شده به‌صورت هم‌زمان میان عزاداران توزیع شد.

اقدس سمیعی، از بانوان مشارکت‌کننده در آیین پخت آش نذری حضرت زهرا(س) از روستای میرمحله شفت، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به عشق و ارادت مردم این منطقه به خاندان اهل‌بیت(ع) اظهار کرد: این نذر برای ما فقط پخت و توزیع آش نیست، بلکه فرصتی برای عرض ارادت به حضرت فاطمه زهرا(س) و زنده نگه‌داشتن سنتی است که از گذشته میان خانواده‌های شفتی رواج داشته است.

وی افزود: بانوان از چند روز قبل با شور و اشتیاق دور هم جمع می‌شوند و هرکدام بخشی از کار را بر عهده می‌گیرند؛ از پاک‌کردن سبزی و آماده‌سازی حبوبات گرفته تا پخت آش. در این میان، ذکر صلوات و یاد حضرت زهرا(س) حال‌وهوای خاصی به این دورهمی‌ها می‌بخشد.

سمیعی با بیان اینکه مشارکت در این نذر برای بانوان شفتی مایه افتخار است، گفت: خوشحالیم که توانسته‌ایم این سنت معنوی را حفظ کنیم و امیدواریم فرزندان و نسل‌های آینده نیز این مسیر را ادامه دهند.

برکت نذر حضرت زهرا(س) باید به همه مردم برسد

مریم طاهری، از بانوان مشارکت‌کننده در آیین نذر فاطمی شفت، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به گستردگی حضور بانوان در این حرکت مردمی اظهار کرد: زیبایی این مراسم در همدلی و همراهی خانواده‌هاست؛ جایی که هرکس به اندازه توان و بضاعت خود سهمی در برپایی این نذر دارد و همه با یک نیت مشترک پای کار می‌آیند.

وی افزود: وقتی می‌بینیم تعداد خانواده‌های مشارکت‌کننده هر سال بیشتر می‌شود و صدها دیگ آش به نیت حضرت زهرا(س) برپا می‌شود، احساس خوبی از همبستگی و همراهی مردم به وجود می‌آید. این مراسم نشان می‌دهد که سنت‌های مذهبی چگونه می‌توانند زمینه‌ساز مشارکت اجتماعی و کمک به دیگران باشند.

طاهری با اشاره به اهمیت توزیع آش میان عزاداران و خانواده‌های نیازمند بیان کرد: هدف اصلی ما فقط برگزاری یک مراسم نیست؛ دوست داریم برکت این نذر به همه مردم برسد و هیچ خانواده نیازمندی از سفره اطعام حضرت زهرا(س) بی‌نصیب نماند.

نذر فاطمی؛ از ارادت خانوادگی تا فرهنگ ماندگار همدلی

آیین پخت آش نذری حضرت فاطمه زهرا(س) در شفت، امروز فراتر از یک سنت خانوادگی، به حرکتی گسترده با محوریت مشارکت مردمی و نقش‌آفرینی بانوان تبدیل شده است؛ حرکتی که در سایه آن، نسل‌های مختلف با حفظ آیین‌های مذهبی و ترویج فرهنگ اطعام و نیکوکاری، پیوندهای اجتماعی خود را تقویت می‌کنند.

در این میان، همراهی بانوان شفتی در برپایی صدها دیگ نذری و گرامیداشت یاد شهدا در کنار این سفره‌های معنوی، جلوه‌ای از پیوند فرهنگ فاطمی با ایثار، همدلی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است؛ سنتی که قرار است همچنان سینه‌به‌سینه به نسل‌های آینده منتقل شود.