پروژه عجیب نزدیکان پوتین برای کشف یک راز زندگی

عصر ایران - در حالی که پژوهشگران سراسر جهان برای کشف راه های مقابله با پیری و افزایش طول عمر انسان تلاش می کنند، روسیه نیز پروژه ای بحث برانگیز را با مطالعه میمون های سالخورده آغاز کرده است. این طرح که با مشارکت یکی از بزرگ ترین مراکز تحقیقاتی دولتی روسیه دنبال می شود، قرار است با بررسی تغییرات زیستی در بدن نخستی سانان، اطلاعات تازه ای درباره سازوکار پیری و راه های احتمالی کند کردن آن در اختیار دانشمندان قرار دهد.

اما آنچه این پروژه را بیش از یک تحقیق علمی معمولی به موضوعی خبرساز تبدیل کرده، ارتباط آن با میخائیل کووالچوک، از نزدیکان ولادیمیر پوتین، و علاقه رئیس جمهور روسیه به افزایش طول عمر انسان است.

مطالعه میمون های سالخورده برای کشف راز پیری

این پروژه زیر نظر موسسه کورچاتوف (Kurchatov Institute)، یکی از مراکز بزرگ و دولتی تحقیقات علمی روسیه، دنبال می شود. میخائیل کووالچوک، رئیس این موسسه، در جریان مجمع ژنومیک کورچاتوف در روزهای 9 و 10 نوامبر 2026 اعلام کرد که دانشمندان در حال بررسی میمون های سالخورده هستند تا مراحل مختلف فرایند پیری را بهتر درک کنند.

به گفته او، پژوهشگران نمونه هایی از نخستی سانان با سن 18 سال تا بیش از 30 سال را بررسی می کنند. در این مطالعات، وضعیت رگ های خونی، مغز و سایر اندام های حیاتی حیوانات مورد ارزیابی قرار می گیرد و آزمایش های بیوشیمیایی و بررسی های ساختاری نیز برای شناسایی تغییرات مرتبط با افزایش سن انجام می شود.

انتخاب میمون ها برای این تحقیق اتفاقی نیست. نخستی سانان از نظر زیستی و فیزیولوژیکی شباهت های قابل توجهی با انسان دارند و بررسی تغییرات بدن آن ها در سنین بالا می تواند به شناسایی برخی سازوکارهای مشترک پیری کمک کند.

کووالچوک در توضیح هدف این تحقیقات گفته است که نخستی سانان نزدیک ترین نمونه های مطالعاتی به انسان هستند و نتایج بررسی آن ها می تواند مبنایی برای ایجاد یک نظام تنظیم کننده با هدف افزایش طول عمر انسان باشد.

بانک خون میمون های پیر؛ بخش مهم پروژه روسیه

یکی از بخش های جالب این طرح، همکاری موسسه کورچاتوف با مرکز تحقیقات جراحی پتروفسکی برای ایجاد یک بانک نمونه خون از نخستی سانان با طول عمر بالا است.

کنستانتین کوتنکو، رئیس این مرکز جراحی، اعلام کرده است که نمونه های جمع آوری شده برای بررسی سازوکارهای پیری مورد استفاده قرار خواهند گرفت. دانشمندان امیدوارند با مقایسه نمونه های زیستی حیوانات سالخورده و بررسی تغییرات بیوشیمیایی بدن آن ها، بتوانند نشانگرهایی را شناسایی کنند که با روند سالم پیر شدن یا بروز مشکلات مرتبط با افزایش سن ارتباط دارند.

بر اساس گزارش ها، مجموعه پرورش وابسته به موسسه کورچاتوف بیش از 7 هزار میمون از 22 گونه مختلف را در خود جای داده است. با این وجود، این رقم به کل جمعیت میمون های نگهداری شده در این مجموعه اشاره دارد و به معنای مشارکت تمام 7 هزار حیوان در آزمایش های مربوط به پیری نیست. تعداد دقیق حیواناتی که در مطالعه تخصصی حضور دارند، اعلام نشده است.

چرا پروژه به ولادیمیر پوتین ارتباط پیدا کرده است؟

نام میخائیل کووالچوک یکی از دلایل اصلی توجه رسانه ها به این تحقیقات است. او از چهره های نزدیک به ولادیمیر پوتین به شمار می رود و افزون بر ریاست موسسه کورچاتوف، به عنوان مشاور غیررسمی رئیس جمهور روسیه در مسائل علمی، به ویژه حوزه ژنتیک، شناخته می شود. برادر او، یوری کووالچوک، نیز یک بانکدار میلیاردر و از افراد بانفوذ در حلقه نزدیکان پوتین است.

از سوی دیگر، علاقه پوتین به افزایش طول عمر موضوع تازه ای نیست. در سپتامبر 2025، هنگام حضور او در پکن برای مراسم هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم، گفت و گویی میان او و شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، به طور اتفاقی از طریق میکروفون های زنده پخش شد.

در این مکالمه، پوتین درباره پیشرفت زیست فناوری و امکان تعویض مداوم اندام های بدن صحبت کرد و حتی احتمال دستیابی انسان به نوعی جاودانگی را مطرح کرد. شی جین پینگ نیز به پیش بینی هایی اشاره کرد که بر اساس آن ها ممکن است انسان ها در قرن حاضر به عمر 150 سال دست پیدا کنند.

این گفت و گو بار دیگر توجه رسانه ها را به علاقه رهبران روسیه و چین به فناوری های افزایش طول عمر جلب کرد.

روسیه برای افزایش طول عمر انسان چقدر سرمایه گذاری می کند؟

تحقیقات مربوط به میمون ها تنها بخشی از برنامه گسترده تر روسیه برای توسعه فناوری های افزایش طول عمر است. بنابر گزارش روزنامه کره ای چوسان، دولت روسیه در قالب پروژه ای ملی با عنوان فناوری های نوین حفظ سلامت، برنامه ریزی کرده است که طی سال های 2027 تا 2029 حدود 18 میلیارد روبل به این حوزه اختصاص دهد.

این برنامه تنها به مطالعه پیری محدود نمی شود و موضوعاتی مانند توسعه ژن درمانی برای کند کردن فرسودگی سلولی، تولید اندام های مصنوعی با استفاده از چاپ زیستی سه بعدی و پرورش اندام های قابل پیوند در خوک های کوچک اصلاح شده ژنتیکی را نیز در بر می گیرد.

گزارش ها همچنین از نقش ماریا وروتسوا، دختر بزرگ ولادیمیر پوتین و متخصص غدد درون ریز، در برخی فعالیت های مرتبط با این برنامه حکایت دارند.

به این ترتیب، به نظر می رسد افزایش طول عمر در روسیه فقط یک موضوع پژوهشی محدود نیست و به یکی از محورهای مورد توجه سیاست گذاری علمی و سرمایه گذاری دولتی تبدیل شده است.

آیا انسان واقعا می تواند 150 سال عمر کند؟

با وجود پیشرفت های قابل توجه در ژنتیک، زیست فناوری، پزشکی بازساختی و شناخت سازوکارهای سلولی پیری، رسیدن به طول عمر 150 سال همچنان یک هدف اثبات نشده است.

مطالعه حیوانات سالخورده می تواند اطلاعات ارزشمندی درباره تغییرات مغز، سیستم گردش خون، عملکرد سلول ها و عوامل موثر بر فرسودگی اندام ها فراهم کند؛ اما شناسایی این عوامل به معنای توانایی متوقف کردن پیری یا افزایش چشمگیر طول عمر انسان نیست.

حتی اگر دانشمندان بتوانند برخی از سازوکارهای پیری را در حیوانات کنترل کنند، انتقال این نتایج به انسان به تحقیقات گسترده، آزمایش های بالینی و بررسی ایمنی و اثربخشی روش های درمانی نیاز دارد.

از این رو، پروژه روسیه را باید تلاشی برای شناخت بهتر فرایند پیری و یافتن راه هایی برای افزایش طول عمر سالم دانست، نه نشانه ای از دستیابی قریب الوقوع به اکسیر جوانی. هنوز مشخص نیست این تحقیقات در نهایت به چه دستاوردی منجر خواهند شد؛ اما ترکیب اهداف بلندپروازانه علمی با حمایت سیاسی در بالاترین سطوح قدرت، آن را به یکی از پروژه های جالب توجه در حوزه تحقیقات ضدپیری تبدیل کرده است.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور