آخرین نسخه پزشکی که در آتش جنگ پر کشید
شهیده زهره رسولی از سرمای استخوانسوز روستای دزلی تا راهروهای بیمارستان کامیاران، سالها دانش و مهارت پزشکیاش را وقف محرومان کرد، پزشکی که از فرصت زندگی در کانادا گذشت تا مرهم درد مردم کشور خودش باشد.

به گزارش خبرگزاری ایمنا از کردستان، گاهی برای ویران شدن یک زندگی چند ثانیه انفجار کافی است تا تمامی آنچه آدمی با عشق و امید ساخته است، در میان شعلههای آتش فرو ریزد که خانواده دکتر رسولی با چنین تجربه تلخی روبهرو شدند.
خانهای که تا چند لحظه پیش صدای خنده کودکان در آن میپیچید، مادری که برای آینده خود و فرزندانش هدف داشت، پدری که به دانش و تخصصش دل بسته بود و نوزادی که هنوز فرصت نکرده بود دنیا را بشناسد، همگی در بامدادی تلخ گرفتار بمباران رژیم صهیونیستی و شعلههای آنش شدند.
بامداد بیستوسوم خرداد سال ۱۴۰۴، آتش جنگ به خانه پدری دکتر «زهره رسولی» در کوی اساتید سعادتآباد تهران رسید، خانهای که قرار بود پناه خانوادهای چهار نفره باشد، اما به صحنه یکی از تلخترین روایتهای انسانی جنگ ۱۲ روزه تبدیل شد.
زهره رسولی متولد سال ۱۳۶۷، پزشک متخصص زنان و زایمان بود، او زنی بود که فرصت دریافت بورسیه پزشکی از کانادا را داشت و میتوانست آینده حرفهای خود را در کشوری دیگر بسازد، اما دل کندن از سرزمینش و مردمی که به خدمات درمانی نیاز داشتند، برایش آسان نبود. ماند و راه خدمت را انتخاب کرد؛ راهی که از مناطق محروم کردستان آغاز شد و او را به درمانگاه دزلی سروآباد و بیمارستان سینای کامیاران رساند.
او بعدها در بیمارستانهای قزوین نیز به فعالیت پرداخت و در کنار طبابت در مطب شخصی خود، برای پیشرفت علمی و تخصصی خود هم تلاش میکرد.

شهیده رسولی، همسرش «بهنام قاسمیان» دانشآموخته دانشگاه صنعتی شریف و از نخبگان کشوری در رشته مهندسی مکانیک بود، مردی که زندگی مشترکش را با زهره و آینده دو فرزندشان پیوند زده بود.
کیان پنج ساله و رایان دو ماهه، تمام دنیای این زوج جوان بودند، زهره برای آنکه بتواند بیشتر کنار فرزندانش باشد، مدتی فعالیت در بیمارستان را کنار گذاشته و به کار در مطب بسنده کرده بود، تصمیمی که در کنار مراقبت از کیان و رایان، فرصتی برای ادامه تحصیل و ارتقای تخصصش نیز فراهم میکرد.
اما جنگ برای این خانواده مجال ادامه رویاپردازی باقی نگذاشت. در حمله رژیم صهیونیستی به ساختمان اساتید در سعادتآباد تهران، موج انفجار و آتشسوزی ناشی از اصابت موشک به واحدی در طبقه ششم، به خانه پدری زهره در طبقه سوم نیز رسید. اعضای خانواده گرفتار آتش شدند و شدت سوختگیها به ویژه برای زهره، بهنام و رایان بسیار سنگین بود.
تصویر رایان دو ماهه با صورت پوشیده از ماسک اکسیژن، پلکهای آسیبدیده، بدن سوخته و باندپیچی شده، خیلی زود در رسانهها منتشر شد، تصویری تلخ از نوزادی که دو ماه بیشتر از آمدنش به دنیا نگذشته بود، اما بعد از آتش جنگ، جسم کوچکش تنها ۲۴ ساعت بیشتر دوام نیاورد و چهار روز بعد، در بیست و ششم خرداد نیز پدر و مادرش «زهره و بهنام» بر اثر شدت جراحات و سوختگیها درگذشتند.
از آن خانواده چهار نفره، حالا تنها کیان پنج ساله باقی مانده است، کودکی که باید در کنار پدر و مادرش بزرگ میشد، با برادر کوچکترش هم بازی میشد و روزهای کودکی را بیدغدغه میگذراند، اما حالا با زخم سوختگی بر تن و داغی بزرگ در دل، باید زندگی را در غیاب عزیزترین آدمهایش ادامه دهد.
در ادامه از زبان ایرج رسولی، پدر دکتر زهره رسولی که دکترای میکروبیولوژی دارد، شرح حادثه را میشنویم.

آخرین دیدار در خانه پدری
ایرج رسولی میگوید: شب حادثه، زهره، همسر و فرزندانشان مهمان خانه ما بودند، قرار بود به قزوین برگردند، اما آن شب گفتند خستهاند و نرفتند. ماندند و همان شب اتفاقی افتاد که زندگی همه ما را زیرورو کرد.
وی در توصیف آن لحظات میگوید: ظاهراً طبق آنچه بعداً گفته شد، ساختمان ما اولین مکانی بود که در آن شب اول جنگ ۱۲ روزه مورد حمله قرار گرفت. ابتدا فکر کردیم زلزله آمده است، اما وقتی بلند شدیم، دیدیم همه جا آتش گرفته و شعلههای آتش در حال گسترش است. خانواده ما در طبقه سوم ساختمان سکونت داشتند و موشک به طبقه ششم اصابت کرده بود.
رسولی با بغض از لحظات انفجار میگوید: شدت حرارت آنقدر زیاد بود که میتوانم بگویم در کسری از ثانیه همه بچهها و اعضای خانوادهام سوختند. من نمیدانم چرا خداوند مرا نگه داشت، حتی یک خراش هم برنداشتم.
او در شدت تخریب ساختمان نیز عنوان میکند: بعضی از بدنها بر اثر شدت انفجار به ساختمان کناری برخورد کرده بودند. ترکشها تا طبقه هشتم ساختمان رفته بود. وقتی از خانه خارج شدیم، دخترم روی زمین افتاده بود و با دستهایش زمین را چنگ میزد و خودش را میکشید. من با چشم خودم میدیدم که دخترم سوخته، دامادم سوخته و پوست بدنشان آسیب جدی دیده است.

فرزند گرسنه و بیمارانی که منتظر جراحی بودند
رسولی ادامه میدهد: پس از انفجار، زهره و اعضای خانواده با تلاش فراوان از ساختمان خارج شدند و او را به آمبولانس منتقل کردند. فرزند دوماههاش نیز در شرایطی دشوار به آمبولانس رسید. وقتی بچهاش را آوردند، گریه میکرد. زهره به محض اینکه صدای گریه بچه را شنید، لباسش را کنار زد و گفت: بچهام گرسنه است، بگذارید شیر بخورد.
وی میافزاید: دومین چیزی که به من گفت این بود که بابا به بیمارستان اطلاع بدید عملهای فردا صبح من را لغو کنند، درمانگاه بعدازظهر هم تعطیل است، به بیماران اطلاع بدید منتظر من نمانند.
پدر شهیده زهره با تأکید بر اینکه دخترش در آن لحظات حتی یک بار درباره وضعیت خودش سؤال نکرد، میگوید: زهره یک کلمه درباره اینکه من را چه کار کنید، من را به کدام بیمارستان ببرید یا چه اتفاقی برایم افتاده است، نگفت، جز اینکه فقط گفت بچهام گرسنه است و خواست که به او شیر بدهد و اینکه به بیمارستان خبر بدهید بیماران منتظر من نباشند.
رسولی میگوید: دخترم در بیمارستان دیگر به هوش نیامد و فقط چهار روز زنده ماند. رایان فرزند کوچکش هم بیشتر از ۲۴ ساعت دوام نیاورد.

وقتی مقصد خدمت، مناطق محروم شد
ایرج رسولی درباره انتخاب مسیر زندگی دخترش میگوید: من سه دختر دارم و زهره دختر وسطی من بود. آن شب که حادثه اتفاق افتاد، همه فرزندان و نوههایم در خانه بودند، در مجموع ۹ نفر بودیم. همیشه با خودم فکر میکنم چطور شد که از میان همه ما، خداوند دختر وسطیام را انتخاب کرد و برد.
وی به حدیثی قدسی اشاره میکند که آن را با مسیر زندگی دخترش مرتبط میداند و ادامه میدهد: من به این مضمون فکر میکنم که خدا خودش گفته اگر کسی مرا طلب کند و دوست بدارد، من نیز او را دوست میدارم و خودم او را به سوی خویش میبرم. زهره انگار دنبال چیزی فراتر از زندگی معمولی بود، دنبال هدفی بود که سرانجام به آن رسید.
اما انتخاب کردستان از سوی زهره برای محل خدمت تصمیمی اتفاقی نبود، او سالها پیش از شهادتش، زمانی که بحث محل خدمت و زندگیاش مطرح شده بود، از علاقه خود به مردم این منطقه سخن گفته بود.
پدر زهره روایت میکند: حدود سال ۹۶ بود که زهره درباره کردستان با من صحبت کرد، به من گفت بابا، کُردها خیلی آدمهای قدرشناسی هستند، دوست دارم آنجا خدمت کنم، من به او گفتم که ما اهل شهرستان اهر آذربایجان شرقی هستیم، پدر و مادرم زندهاند و حتی دو برادرم هم هستند و در کنار خانوادهشان زندگی میکنند. گفتم برو همان جا بمان و خدمت کن تا خانواده هم کنارت باشند و راحتتر بتوانی زندگی کنی.
وی میافزاید: اما زهره پاسخ دیگری داشت و به من گفت بابا، من آنجا نمیروم، آنجا فامیل و دوست زیاد داریم. وقتی وارد درمانگاه میشوم و قرار است به بیماران رسیدگی کنم، اگر بخواهم به یکی بیشتر از دیگری توجه کنم یا در حق کسی کملطفی شود، وجدان پزشکیام اجازه نمیدهد، من باید بتوانم بدون هیچ ملاحظهای به همه بیماران خدمت کنم. شنیدهام کردستان هم برای خانمها منطقه امنی است و هم مردم خوبی دارد، همان جا میروم.
به این ترتیب، شهیده زهره راهی کردستان شد. دانشگاه علوم پزشکی کردستان ابتدا او را به دیواندره معرفی کرد، اما این شهر نیز مقصد نهایی او نبود.
رسولی میگوید: وقتی به دیواندره رفتیم، زهره گفت بابا، اینجا شهر است، من میخواهم جایی بروم که ثواب و ارزش خدمت کردن در آن بیشتر باشد. به ما گفتند سه روستای منطقه وجود دارد که یکی از آنها دزلی است. ظاهراً پزشک طرحی آنجا هم حدود دو ماه پیش رفته بود و پزشک نداشتند. به ما گفتند جایی که میخواهیم شما را بفرستیم، هر کسی حاضر نیست برود و شاید خودتان هم نخواهید بروید. اما زهره تصمیمش را گرفته بود.
و اینگونه بود که دکتر زهره رسولی به دزلی، روستایی مرزی در منطقه هورامان کردستان رفت، جایی که قرار بود بخشی از مهمترین سالهای زندگی حرفهای و انسانی او در آن رقم بخورد.
گذشتن از فرصت مهاجرت؛ انتخاب ایران برای خدمت و زندگی
پدر زهره در بخش دیگری از روایت خود از فرصتهایی میگوید که دخترش برای زندگی و فعالیت حرفهای در خارج از کشور داشت، اما از آنها گذشت.
وی با اشاره به آشنایی خود با نظام آموزشی و درمانی کانادا میگوید: من خودم در کانادا زندگی کردهام و با آنجا آشنا هستم. زهره هم امکان اقامت در کانادا را داشت و در همان نظام پزشکی کانادا هم پذیرفته شده بود، به او گفتیم اگر میخواهی، میتوانی اقامت بگیری و همان جا بمانی. گفت: من در ایران تحصیل رایگان کردهام و تعهداتم را هم انجام دادهام، اما درآمد و مهارتم را مدیون این کشور هستم. من خاکستر ایران را به گلستان کانادا ترجیح میدهم.
رسولی عنوان میکند: زهره میگفت من مهارتم را در کنار همین مردم به دست آوردهام، مردمی که خیلیهایشان فقیر و بیبضاعت هستند و اگر توان مالی داشتند، به پزشک بهتر یا بیمارستان خصوصی مراجعه میکردند. حالا من بروم این مهارت را برای آمریکاییها و کاناداییها خرج کنم؟ هرگز چنین کاری نمیکنم.
۱۷ ماه زندگی در کنار مرزداران کُرد
دکتر زهره رسولی ۱۷ ماه از خدمت پزشکی عمومی خود را در روستای دزلی گذراند؛ روستایی در منطقه مرزی هورامان که زمستانهای سخت آن، گاه زندگی روزمره مردم را با دشواریهای فراوان روبهرو میکند.
پدر در توصیف این منطقه میگوید: زهره ۱۷ ماه در دزلی خدمت کرد، یک روستای کوچک در نقطه صفر مرزی کردستان. زمستانها گاهی برف آنقدر زیاد میشد که مردم سه روز گرفتار میماندند. حتی گاهی گازوئیلشان یخ میزد و در آن سرما نه امکان پخت و پز داشتند و نه وسایل گرمایشیشان به درستی کار میکرد.
یکی از اهالی دزلی درباره خاطراتش از خانم دکتر رسولی میگوید: بارها برای درمان پیش ایشان رفتم. واقعاً پزشک خوبی بودند. آنقدر با مردم ارتباط گرفته بودند که برای خانواده آقای مرادی مثل یکی از اعضای خانواده شده بودند، انگار دختر آن خانواده بودند.
خانواده آقای مرادی از رفتارهای انسانی و صمیمانه او خاطراتی دارند. یکی از اعضای این خانواده میگوید: خانم دکتر وقتی میخواستند با ما به روستاگردی بروند، ابتدا به مغازه میرفتند و آبنبات، شکلات، آجیل و خوراکیهای مختلف برای بچهها میخریدند. خیلی انساندوست بودند و همیشه به فکر بچهها هم بودند.
وی ادامه میدهد: در مورد خانوادههایی که بضاعت مالی نداشتند، تأکید میکردند از آنها پول درمان نگیرید. برای ایشان مهم بود که مردم بتوانند درمان شوند، نه اینکه حتماً هزینهای پرداخت کنند.
این رفتارها به تدریج زهره را از یک پزشک غیربومی به عضوی از جامعه دزلی تبدیل کرد، پزشکی که مردم او را نه به خاطر شغلش، بلکه به خاطر مهربانی و مسئولیتپذیریاش به یاد میآورند.
دزلی هنوز دکتر زهره رسولی را به یاد دارد
خبر شهادت دکتر زهره رسولی برای کسانی که سالها پیش او را در دزلی دیده بودند، خبری دور و غیرقابل باور بود. یکی دیگر از زنان اهالی دزلی درباره نخستین آشنایی خود با شهیده رسولی میگوید: اولین بار که دکتر را دیدم، چهره و روحیاتش حس خیلی خوبی به من منتقل کرد.
وی با اشاره به شنیدن خبر شهادت زهره میگوید: صبح که از خواب بیدار شدیم، گفتند چنین اتفاقی افتاده است، من هیچ وقت فکر نمیکردم یکی از کسانی که شهید شده، خانم دکتر باشد.
این زن میگوید: کسانی که کشته شدند، آدمهای عادی بودند، در خانههایشان خوابیده بودند. هیچ نقشی در جنگ نداشتند. خانم دکتر هم برای دیدن خانوادهاش به خانه پدری رفته بود. واقعا اسرائیل بویی از انسانیت نبرده است. آنها هیچ توجهی به جان انسانها ندارند.
پزشکی که در روزهای کرونا هم میدان را خالی نکرد
روحیه مسئولیتپذیری دکتر رسولی در روزهای شیوع کرونا نیز جلوه دیگری پیدا کرد. زمانی که بسیاری از افراد از ترس ابتلا به بیماری، از حضور در مراکز درمانی و رویارویی مستقیم با بیماران پرهیز میکردند، او در کنار بیماران باقی ماند.
پدر دکتر رسولی میگوید: زهره در بیمارستان کوثر قزوین، داوطلبانه برای جراحی بیماران کرونایی حضور پیدا میکرد. آن زمان شرایط بسیار سخت بود و حتی پزشکان و اساتید هم از مواجهه با بیماران کرونایی نگرانی داشتند، اما زهره میگفت من میمانم.
وی در مورد دیگر ویژگیهای اخلاقی دخترش عنوان میکند: او اگر میدانست که بیمار پول درمان یا دارو را ندارد، هزینه آن را نمیگرفت و در نهایت خودش آن را حساب میکرد، به داروخانه گفته بود به بیماران نگویید خانم دکتر این کار را کرده است، بگویید دولت این داروها را رایگان در اختیار شما گذاشته تا فردا از من خجالت نکشند.
رسولی همچنین به وضعیت مالی دخترش هنگام شهادت اشاره میکند و میگوید: بعد از شهادت، کارهای اداری و بانکی زهره را انجام دادیم، او هفت حساب بانکی داشت و مجموع پولی که در همه این حسابها بود، فقط حدود شش میلیون تومان میشد.
وی با ناراحتی از برخی اظهارنظرهای فضای مجازی میگوید: دختر من مطب استیجاری داشت و خانهاش هم اجارهای بود. من برایش ماشین خریده بودم. به او گفتم در قزوین جایی را انتخاب کن تا برایت مطب بخرم. میخواستم در زمان حیات خودم بخشی از داراییام را بین فرزندانم تقسیم کنم و خودم هم ببینم که از آن استفاده میکنند. اما زهره گفت اگر قرار است برایم مطب بخری، من در الوند میخواهم.
الوند، منطقهای کارگرنشین و حاشیهای در اطراف قزوین است، انتخابی که به گفته پدرش، بار دیگر نشان میداد زهره بیش از آنکه به دنبال موقعیت اقتصادی بهتر باشد، به فکر دسترسی مردم محروم به خدمات درمانی است.
بازگشت دوباره به کردستان؛ این بار در کامیاران
پس از گذشت سالها از خدمت در دزلی و سپس گزراندن دوره تخصص، دکتر زهره رسولی بار دیگر به کردستان بازگشت، اما این بار مقصد او کامیاران بود. حضور او در بیمارستان کامیاران اگرچه چندان طولانی نبود، اما در همین مدت کوتاه نیز تأثیر عمیقی بر بیماران و همکارانش گذاشت.
یکی از اعضای کادر درمان بیمارستان کامیاران درباره آشنایی خود با شهیده رسولی میگوید: خانم دکتر سال ۱۴۰۰ به عنوان متخصص زنان و زایمان به کامیاران آمدند و مشغول خدمت شدند. مدت حضورشان در اینجا فقط چند ماه بود، اما واقعاً پزشک دلسوز و مهربانی بودند.
وی ادامه میدهد: من شخصاً میدیدم که با وجود اینکه فرزند کوچکی داشتند، بچهشان را بغل میکردند و به بخش زایمان سر میزدند. وقتی بیمار بدحال داشتیم، خانم دکتر دائماً در بخش حضور داشتند و به بیماران رسیدگی میکردند.
وی درباره انگیزه زهره برای حضور در منطقه نیز میگوید: منطقه ما از مناطق محروم است. ایشان با عشق کار میکردند. میدانستند که ما اینجا جراح نداریم و برای همین آمده بودند تا به مردم کمک کنند و بخشی از مشکلات درمانی ما را برطرف کنند.
برای مردم کامیاران نیز زهره تنها پزشکی نبود که وظایف روزمره خود را انجام میداد، او با حضور مستمر در بخش زایمان، توجه به بیماران و همراهی با همکاران، تصویری از یک پزشک مسئولیتپذیر را به جا گذاشت.
دکتر زهره رسولی اگرچه به شهادت رسیده است، اما یاد و نامش در دل مردمی که سالها با مهر و دلسوزی درمانشان کرد، خاموش نشده و برای همیشه در قلب مردمانش ماندگار شده است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.