هوش مصنوعی در خدمت گردشگری گلستان؛ از مدیریت سفر تا معرفی ظرفیت ها

خبرگزاری مهر،گروه استانها، فهیمه اجاقلو: با تحول سریع فناوری‌های نوین، صنعت گردشگری جهانی از دوران مدیریت سنتی به سوی عصر گردشگری هوشمند حرکت کرده است. در این میان، استان گلستان با برخورداری از تنوع بی‌نظیر در جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی و تاریخی، بیش از هر مقصدی به بازنگری در شیوه فعالیت‌های خود نیاز دارد. در این راستا، بررسی وضعیت زیرساخت‌های دیجیتال و نقش هوش مصنوعی در زنجیره خدمات، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای اثرگذار در مدیریت و توسعه گردشگری تبدیل شده است؛ ابزاری که می‌تواند از فرایند رزرو و پاسخ‌گویی به مسافران تا پیش‌بینی تقاضا و بهبود کیفیت خدمات را دگرگون کند.

رئیس انجمن حرفه‌ای هتل‌داران گلستان معتقد است اگرچه استفاده از ابزارهای دیجیتال مانند رزرو آنلاین و تبلیغات در فضای مجازی در استان افزایش یافته، اما هنوز راه زیادی تا رسیدن به یک چرخه کاملاً هوشمند باقی مانده است.

محمد عجم با تأکید بر این نکته که مدیریت هوشمند باید از لحظه جست‌وجوی مسافر برای انتخاب مقصد آغاز شده و تا پایان سفر، از پرداخت و پذیرش گرفته تا نظرسنجی و خدمات پس از سفر، به صورت دیجیتال و یکپارچه مدیریت شود، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: استفاده درست از هوش مصنوعی می‌تواند همزمان باعث افزایش درآمد و کاهش هزینه‌ها شود در واقع این فناوری می‌تواند در پیش‌بینی میزان تقاضا، قیمت‌گذاری هوشمند اتاق‌ها، تحلیل دقیق علایق مشتریان و پاسخگویی ۲۴ ساعته به پرسش‌ها، بسیار کارآمد باشد.

وی افزود: هوش مصنوعی به مدیران کمک می‌کند تا بدانند دقیقاً چه مسافری، در چه زمانی و با چه نیازهایی به خدمات آن‌ها نیاز دارد.

فرصت‌های دیجیتال برای گردشگری روستایی و بوم‌گردی

دبیر انجمن هتل داران گلستان یکی از نقاط قوت هوش مصنوعی در استان را توانایی آن در معرفی مناطق کمتر شناخته‌شده عنوان کرد و افزود: فناوری می‌تواند با حذف محدودیت‌های جغرافیایی، اطلاعات اقامتگاه‌های روستایی و بوم‌گردی را در اختیار گردشگران قرار دهد، این موضوع نه تنها باعث توزیع بهتر گردشگر در سطح استان می‌شود، بلکه می‌تواند با معرفی برنامه‌های سفر شخصی‌سازی‌شده، جذابیت مناطق روستایی را برای گردشگران داخلی و خارجی دوچندان کند.

عجم ادامه داد: با وجود تمام مزایا، چالش‌هایی نظیر هزینه‌های راه‌اندازی، نیاز به آموزش نیروی انسانی و ضعف زیرساخت‌های اینترنتی در برخی مناطق وجود دارد و نکته حائز اهمیت این است که نباید اجازه داد فناوری جایگزین ارتباط انسانی شود؛ چرا که اساس صنعت گردشگری بر پایه مهمان‌نوازی و ارتباط انسانی استوار است.

وی گفت: هدف نهایی نباید صرفاً استفاده از ابزارهای جدید باشد، بلکه هدف باید تحول دیجیتال در گردشگری استان باشد در این راستا لازم است با همکاری تمامی بخش‌ها، از هتل‌ها و بوم‌گردی‌ها گرفته تا دفاتر خدمات گردشگری، یک زیست‌بوم دیجیتال ایجاد شود تا ظرفیت‌های عظیم گلستان به صورت یکپارچه، قابل مشاهده، انتخاب و رزرو باشد.

تنوع گردشگری گلستان؛ فرصتی برای شخصی‌سازی سفر

گذار به سوی گردشگری هوشمند، کلید اصلی معرفی ظرفیت‌های متنوع استان گلستان به بازارهای بین‌المللی است، در حالی که تنوع بی‌نظیر جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی و تاریخی گلستان، نیاز به مدیریت دیجیتال و پلتفرم‌های یکپارچه را دوچندان می‌کند، متخصصان حوزه گردشگری بر ضرورت ایجاد زیرساخت‌های هوشمند تأکید دارند.

رئیس انجمن راهنمایان گردشگری گلستان در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، ضمن تبیین ضرورت تغییر رویکرد از فروش جاذبه به فروش تجربه سفر بر لزوم ایجاد یک بانک اطلاعاتی جامع و استفاده هوشمند از فناوری برای معرفی تنوع بی‌نظیر این استان به بازارهای جهانی تأکید کرد.

سپیده سپهری با اشاره به تعدد ظرفیت‌های گردشگری در استان از جمله جنگل، کوهستان، دریا، تالاب، میراث تاریخی و تنوع فرهنگی اقوام،افزود: همین تنوع، نیاز به یک پلتفرم هوشمند را دوچندان می‌کند، در واقع اگر بتوان این تنوع را در یک پلتفرم هوشمند مدیریت کرد، می‌توانیم به جای معرفی یک جاذبه، تجربه سفر در گلستان را به گردشگر بفروشیم.

وی افزود: هوش مصنوعی می‌تواند با شخصی‌سازی برنامه‌ها بر اساس بودجه، زمان و علایق گردشگر، تجربه‌ای منحصربه‌فرد از گلستان را ارائه دهد.

نقاط قوت و چالش‌های پیش رو در مسیر هوشمندسازی گردشگری

رئیس انجمن راهنمایان گردشگری گلستان، مزایای استفاده از هوش مصنوعی را شامل کاهش هزینه تولید محتوا، افزایش دسترسی به بازارهای خارجی و توزیع بهتر گردشگر در سطح استان برشمرد و افزود: با این حال نباید نسبت به چالش های هوش مصنوعی بی تفاوت باشیم.

سپهری، بزرگترین چالش را نبود داده‌های معتبر و به‌روز عنوان کرد و افزود: هوش مصنوعی بدون داده‌های محلی باکیفیت، نمی‌تواند واقعیت گلستان را نشان دهد، همچنین ضعف زیرساخت‌های دیجیتال در برخی مناطق و نیاز مبرم به آموزش نیروی انسانی، از دیگر موانع پیش روی ماست.

وی تأکید کرد:نباید اجازه داد هوش مصنوعی باعث یکسان‌سازی روایت‌های گردشگری شود، ارزش گلستان در تفاوت‌ها و روایت‌های بومی آن است؛ فناوری باید این تفاوت‌ها را پررنگ‌تر کند، نه اینکه همه مقاصد را با یک ادبیات مشابه معرفی کند در واقع در یک استان چندقومیتی، دقت در انتقال اطلاعات فرهنگی و تاریخی برای جلوگیری از انتشار روایت‌های نادرست، حیاتی است.

ضرورت ایجاد بانک اطلاعاتی گردشگری گلستان

رئیس انجمن راهنمایان گردشگری گلستان با تأکید بر ضرورت ایجاد بانک اطلاعاتی جامع گردشگری در استان گفت:ما برای داشتن یک دستیار هوشمند، ابتدا به داده‌های دقیق درباره مسیرها، اقامتگاه‌ها، رویدادها، صنایع‌دستی، آداب و رسوم و ظرفیت‌های روستایی نیاز داریم، این پروژه باید با همکاری مشترک اداره‌کل میراث فرهنگی، انجمن راهنمایان، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی انجام شود تا به جای فعالیت‌های پراکنده، یک هسته اطلاعاتی معتبر داشته باشیم.

سپهری با انتقاد از رویکردهای صرفاً شعاری، خواستار تعریف پروژه‌های واقعی شد و افزود: به جای بحث‌های تئوریک درباره هوش مصنوعی، باید پروژه‌ای تعریف شود که خروجی آن برای گردشگر قابل لمس باشد، هوش مصنوعی قرار نیست جای انسان را بگیرد، بلکه قرار است انسان را توانمندتر کند در واقع گردشگر برای تجربه یک سرزمین و ساختن خاطره سفر می‌آید و این کاری است که تنها انسان می‌تواند با روایتگری و احساس، انجام دهد.

شکاف در پلتفرم‌ها و نبود شاخص‌های سنجش

در حالی که جهان به سوی عصر گردشگری هوشمند حرکت می‌کند، پرسش اصلی در استان گلستان این است که آیا ما صرفاً در حال دیجیتالی کردن روش‌های قدیمی هستیم یا به دنبال بازطراحی ساختاری صنعت گردشگری می‌باشیم؟

با ورود هوش مصنوعی به چرخه تصمیم‌گیری‌های جهانی، دیگر بحث بر سر استفاده از ابزارهای ساده نیست؛ بحث بر سر این است که چگونه می‌توان با استفاده از داده‌ها، تجربه‌ای متفاوت از سفر را در گلستان خلق کرد.

معاون گردشگری اداره کل میراث، فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی گلستان معتقد است هوش مصنوعی می‌تواند مدل‌های سنتی را به مدل‌های پیشرفته تغییر دهد؛ به عنوان مثال، تغییر رویکرد از تبلیغات عمومی برای سفر به گلستان به پیشنهادهای سفر کاملاً شخصی‌سازی‌شده بر اساس نیاز هر مسافر، یا گذار از مدیریت واکنشی به مدیریت پیش‌بینانه تقاضا از طریق تحلیل داده‌ها.

یاسر قندهاری با بیان اینکه هوش مصنوعی می‌تواند در حوزه‌هایی نظیر بازاریابی هوشمند، مدیریت مراکز اقامتی، تولید محتوای چندزبانه و مدیریت مقصد، تحولی بنیادین در استان ایجاد کند، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: با وجود پتانسیل‌های بالای استان در بخش‌های بوم‌گردی، میراث فرهنگی و گردشگری کشاورزی، یک چالش ساختاری مسیر هوشمندسازی را مسدود کرده است در واقع مسأله اصلی ما، نبود یک معماری یکپارچه از داده‌های گردشگری است.

وی ادامه داد: در حال حاضر داده‌های مربوط به بخش‌های مختلف از جمله اقامت، حمل‌ونقل، جاذبه‌ها، رستوران‌ها و صنایع‌دستی، در قالب یک سیستم هوشمند واحد به هم متصل نیستند و تا زمانی که داده‌های استاندارد و قابل اتصال در اختیار ما نباشد، هوش مصنوعی نمی‌تواند نقش خود را ایفا کند؛ چرا که هوش مصنوعی بر بستر داده‌ها سوار می‌شود.

معاون گردشگری گلستان خاطرنشان کرد: در بررسی وضعیت موجود، مشخص است که اگرچه اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌های معرفی گردشگری در استان فعالیت می‌کنند، اما هنوز یک پلتفرم جامع اکوسیستمی که تمامی ذینفعان از بوم‌گردی‌ها و راهنمایان تا دفاتر خدمات و حمل‌ونقل را در یک شبکه واحد متصل کند، وجود ندارد، در واقع ایجاد این شاخص‌ها از اقدامات ضروری است.

قندهاری در پاسخ به نگرانی‌ها درباره جایگزینی نیروی انسانی با هوش مصنوعی،رویکردی توسعه‌محور را پیشنهاد کرد و گفت: هدف، حذف مشاغل نیست، بلکه تبدیل نیروی انسانی از انجام وظایف تکراری و روتین به سمت کارهای تخصصی‌تر و با ارزش‌افزوده بالاتر است تا کیفیت خدمات و رضایت گردشگر ارتقا یابد.

در نهایت، آنچه از برآیند دیدگاه‌های فعالان صنعت گردشگری گلستان برمی‌آید، این است که هوش مصنوعی نه جایگزینی برای روحِ مهمان‌نواز گردشگری، بلکه پیشران و ابزاری برای توانمندسازی نیروی انسانی است. گذار به سوی گردشگری هوشمند در استان گلستان، بیش از هر چیز به هم‌افزایی ساختاری میان بخش خصوصی و دولتی و ایجاد یک بانک اطلاعاتی جامع و استاندارد وابسته است.

اگر این فناوری در مسیر صحیح و با تکیه بر داده‌های بومی به‌کار گرفته شود، می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌ها و افزایش بازدهی، روایتی متمایز و شخصی‌سازی‌شده از گلستان ارائه دهد. تحقق این هدف، نه با شعار، بلکه با تعریف پروژه‌های عملیاتی که خروجی آن برای گردشگر ملموس باشد، میسر خواهد شد؛ تا در نهایت، هوشمندی ابزارها در خدمت انسانیتِ سفر قرار گیرد و خاطره‌ای ماندگار از سرزمین گلستان در ذهن مسافران ثبت شود.