هوش مصنوعی مهارت‌های سینما را بازتعریف می‌کند

به گزارش خبرنگار مهر، امیررضا معتمدی شامگاه دوشنبه در دومین کارگاه تخصصی سی و هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان که در خانه جشنواره برگزار شد، با تشریح مبانی هوش مصنوعی و نسبت آن با فرایند تولید فیلم، اظهار کرد: آنچه امروز با عنوان هوش مصنوعی شناخته می‌شود، مجموعه‌ای از سامانه‌هاست که با استفاده از داده و تجربه، الگوهایی را استخراج و بر اساس آن‌ها خروجی تولید می‌کند.

وی افزود: برخلاف تصور عمومی، این سامانه‌ها در وضعیت فعلی دارای خودآگاهی یا انگیزه مستقل نیستند و عملکرد آن‌ها مبتنی بر پردازش بسیار سریع داده‌ها و شناسایی الگوهاست؛ موضوعی که شناخت آن برای استفاده حرفه‌ای از هوش مصنوعی در سینما اهمیت اساسی دارد.

معتمدی با اشاره به سازوکار مدل‌های زبانی و تصویری ادامه داد: سرعت پردازش بالا گاهی این تصور را ایجاد می‌کند که با یک موجود هوشمند مواجه هستیم، در حالی که سامانه هوش مصنوعی الزاماً درکی انسانی از معنای خروجی خود ندارد و بر اساس الگوهای استخراج‌شده از داده‌ها، محتمل‌ترین پاسخ را تولید می‌کند.

هالوسینیشن؛ مهم‌ترین محدودیت اعتماد به خروجی هوش مصنوعی

مسئول جلوه‌های ویژه میدانی سینما و تلویزیون ایران یکی از مسائل مهم در استفاده حرفه‌ای از هوش مصنوعی را پدیده هالوسینیشن یا تولید خروجی نادرست و غیرواقعی دانست و گفت: زمانی که سامانه داده کافی برای پاسخ‌گویی ندارد، ممکن است به جای اعلام ناتوانی، پاسخی تولید کند که از نظر ظاهری معتبر به نظر برسد اما با واقعیت مطابقت نداشته باشد.

وی تأکید کرد: بنابراین کاربر نباید خروجی هوش مصنوعی را به دلیل ساختار منسجم یا بیان متقاعدکننده آن، حقیقت قطعی تلقی کند و باید توانایی بررسی، نقد و راستی‌آزمایی خروجی را داشته باشد.

معتمدی با بیان اینکه این مسئله در حوزه تولید محتوای تصویری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، افزود: توسعه ابزارهای تولید تصویر و ویدئو می‌تواند مرز میان محتوای واقعی، بازسازی‌شده و تولیدشده با هوش مصنوعی را برای مخاطب دشوارتر کند و به همین دلیل سواد تشخیص محتوای معتبر از محتوای جعلی یا غیرمعتبر به یکی از مهارت‌های ضروری آینده تبدیل خواهد شد.

دانش به تنهایی مزیت رقابتی فیلم‌سازان نخواهد بود

وی در ادامه سخنان خود به تغییر مفهوم مهارت حرفه‌ای در عصر هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: در شرایطی که سامانه‌های هوش مصنوعی می‌توانند در مدت بسیار کوتاه به حجم گسترده‌ای از اطلاعات دسترسی پیدا کنند، صرف برخورداری از دانش دیگر به تنهایی مزیت تعیین‌کننده‌ای برای افراد نخواهد بود.

معتمدی تصریح کرد: آنچه در این شرایط اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، توانایی استفاده از ابزار، تحلیل خروجی، تفکر خلاقانه و تفکر نقادانه است؛ زیرا هوش مصنوعی می‌تواند بخش‌هایی از فرایند شناختی و اجرایی انسان را با سرعت بسیار بالا انجام دهد، اما مسئولیت ارزیابی و تصمیم‌گیری همچنان بر عهده انسان قرار دارد.

وی افزود: فیلم‌سازان باید مهارت‌های خود را به اجزای کوچک‌تر تقسیم کنند و بررسی کنند کدام بخش از فرایند کاری آن‌ها قابلیت الگوبرداری و اتوماسیون دارد و کدام بخش همچنان به خلاقیت، قضاوت و تجربه انسانی وابسته است.

آینده تولید فیلم با حذف مهارت‌های انسانی تعریف نمی‌شود

مسئول جلوه‌های ویژه میدانی سینما و تلویزیون ایران با تأکید بر ضرورت یادگیری مستمر گفت: سرعت تغییرات فناوری به اندازه‌ای بالاست که نمی‌توان یک مهارت را یک‌بار آموخت و برای سال‌ها بدون بازآموزی از آن استفاده کرد؛ از این رو یادگیری باید پویا و مستمر باشد.

وی خاطرنشان کرد: سینماگران باید یاد بگیرند چگونه از هوش مصنوعی برای افزایش سرعت و دقت در فرایند تولید استفاده کنند، بدون آنکه بخش خلاق و انسانی تولید را به طور کامل به ماشین واگذار کنند.

معتمدی همچنین درباره پیامدهای فرهنگی استفاده گسترده از هوش مصنوعی هشدار داد و گفت: اگر تولید متن، تصویر، پیام و سایر اشکال ارتباطی به شکل گسترده به سامانه‌های هوش مصنوعی واگذار شود، این احتمال وجود دارد که نوعی یکنواختی در زبان و الگوهای رفتاری ایجاد شود و بخشی از تنوع و خلاقیت انسانی کاهش پیدا کند.

وی یکی دیگر از چالش‌های آینده را افزایش دشواری تشخیص علم از شبه‌علم دانست و افزود: ابزارهای تولید تصویر و ویدئو به اندازه‌ای پیشرفته شده‌اند که می‌توانند محتوایی بسیار باورپذیر تولید کنند؛ بنابراین مخاطب و تولیدکننده باید بیش از گذشته به اصالت منبع، اعتبار داده و صحت ادعا توجه کنند.

تسلط بر هوش مصنوعی، به جای حذف انسان از فرایند تولید

معتمدی با اشاره مستقیم به آینده استفاده از هوش مصنوعی در سینما اظهار کرد: مقاومت در برابر این فناوری راهکار مناسبی نیست؛ همان‌گونه که اینترنت و فناوری‌های دیجیتال به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی تبدیل شدند، هوش مصنوعی نیز در آینده بخشی از فرایندهای حرفه‌ای خواهد بود.

وی ادامه داد: مسئله اصلی این نیست که بتوانیم جلوی توسعه هوش مصنوعی را بگیریم، بلکه باید یاد بگیریم این فناوری چگونه کار می‌کند، خطاهای آن چیست، چگونه باید از آن درخواست کرد و در چه نقاطی نیازمند کنترل انسانی است.

مسئول جلوه‌های ویژه میدانی سینما و تلویزیون ایران تأکید کرد: سینماگر آینده باید هم‌زمان با توسعه فناوری، مهارت‌های انسانی خود را نیز بازتعریف کند و تفکر خلاق و نقادانه را به عنوان دو توانمندی اساسی در کنار مهارت کار با ابزارهای هوش مصنوعی توسعه دهد.

معتمدی در بخش دیگری از این کارگاه، درباره تمرکز زیرساخت‌های هوش مصنوعی در اختیار شمار محدودی از شرکت‌های بزرگ فناوری و پیامدهای آن برای استقلال داده‌ها سخن گفت و امنیت اطلاعات و کنترل آرشیوهای دیجیتال را از موضوعات مهمی دانست که در مسیر توسعه این فناوری باید مورد توجه قرار گیرد.

وی در پایان با اشاره به تجربه وابستگی روزافزون کاربران به ابزارهای هوش مصنوعی گفت: جامعه حرفه‌ای و به‌ویژه سینماگران باید پیش از آنکه استفاده از این فناوری به وابستگی منجر شود، سازوکار آن را بیاموزند و خود را به استفاده آگاهانه و انتقادی از این ابزار مجهز کنند.