میان‌ماندگی؛ تجربه‌ای متفاوت از تهران میان خاطره، تاریکی و نور (+عکس)

عصر ایران - پاویون میان‌ماندگی در مجموعه فرهنگی ورزشی انقلاب تهران، پروژه‌ای است که مفهوم «لیمینالیتی» یا «میان‌ماندگی» را به یک تجربه فضایی تبدیل می‌کند.

لیمینالیتی به وضعیتی آستانه‌ای اشاره دارد؛ حالتی میان دو مکان یا دو موقعیت که در آن مرزهای معمول محو می‌شوند و فضا امکان بازتعریف پیدا می‌کند. در این پروژه نیز وضعیت ناپایدار و گذار، به محور اصلی طراحی تبدیل شده است.

بازتاب بی‌ثباتی در فرم معماری

فرم نامتعادل پاویون و سازه بتنی نمایان آن، بازتابی از مفهوم بی‌ثباتی و وضعیت گذار هستند. مسیر حرکتی پروژه به‌صورت یک گذرگاه باریک طراحی شده و بازدیدکننده هنگام حرکت در آن، به‌طور آگاهانه با تجربه فشردگی، تعلیق و سپس رهایی مواجه می‌شود.

حرکت روی رمپ، تنها به جابه‌جایی در فضا محدود نمی‌شود. با پیشروی بازدیدکنندگان، بوی روغن سوخته شدت می‌گیرد و در نتیجه، تجربه معماری علاوه بر دید و حرکت، حس بویایی را نیز درگیر می‌کند.

از تاریکی مسیر تا گشایش نور

در انتهای مسیر، فضای پاویون به‌صورت ناگهانی گشوده می‌شود. در این نقطه، مرز دیگر صرفاً نشانه پایان مسیر نیست و به آستانه‌ای برای مکث، سکوت و تأمل درباره فرد و شهر تبدیل می‌شود.

در این بخش، یک منبع نور کروی درون حوضچه‌ای از روغن سوخته قرار گرفته است. نور از این منبع به سمت بالا و دیوارهای پیرامون تابانده می‌شود.

تاریکی مسیر پیش از رسیدن به این نقطه نیز بخشی از تجربه طراحی است. چشم بازدیدکننده در طول مسیر به‌تدریج با فضای کم‌نور سازگار می‌شود و در نتیجه، روشنایی نهایی حالتی ناگهانی و مکاشفه‌گونه پیدا می‌کند.

رخدادی پیش‌بینی‌نشده که بخشی از اثر شد

نقش‌های ایجادشده روی سطح کره به نقشه‌ای شهری، خیابان‌ها و نشانه‌هایی از زندگی روزمره شباهت پیدا کردند. این ردها در ادامه به بخشی از اثر تبدیل شدند.

این اتفاق نشان داد که در این پروژه، شکل نهایی تجربه معماری تنها به تصمیم‌های طراحی محدود نمی‌شود و زمان و رخدادهای پیش‌بینی‌نشده نیز می‌توانند در شکل‌گیری معنا و تجربه اثر نقش داشته باشند.

به این ترتیب، پاویون میان‌ماندگی خود نیز به نمونه‌ای از مفهوم اصلی پروژه تبدیل می‌شود؛ فضایی میان وضعیت‌های مختلف که در آن مرز میان طراحی، رخداد و تجربه برای مدتی محو می‌شود.

جهان معماری