تولید الیاف پلی‌استر بازیافتی در ایران با فناوری بومی؛ ظرفیت تولید به ۱۲۰۰ تن می‌رسد

یکی از واحدهای صنعتی شهرستان دلیجان با استفاده از فناوری بومی، ضایعات پلی‌استری حاصل از فعالیت واحدهای تولید الیاف و پارچه را به مواد اولیه قابل استفاده در تولید الیاف بازیافتی تبدیل می‌کند. این مجموعه با ظرفیت فعلی ۹۰۰ تن در ماه، درصدد راه‌اندازی خط دوم تولید و افزایش ظرفیت به یک‌هزار و ۲۰۰ تن است؛ توسعه‌ای که طبق برنامه اعلام‌شده، ۱۰۰ فرصت شغلی جدید ایجاد خواهد کرد.

تولید الیاف پلی‌استر بازیافتی از ضایعات صنعتی

گروه پلیمرسازان دلیجان با بهره‌گیری از دانش فنی داخلی، فرآیندی را برای بازیافت ضایعات پلی‌استری و بازگرداندن آن‌ها به چرخه تولید الیاف به کار گرفته است.

سمیه علی‌اکبری، مدیرعامل شرکت دایا رنگدانه از گروه پلیمرسازان دلیجان، با تشریح این فرآیند اعلام کرد که مواد ضایعاتی تولیدشده در واحدهای الیاف و همچنین ضایعات پارچه‌ای که عمدتاً از پلی‌اتیلن ترفتالات (PET) تشکیل شده‌اند، پس از جداسازی برای تولید مجدد آماده می‌شوند.

در این روش، ضایعات به‌جای خروج از چرخه مصرف صنعتی، به مواد اولیه مورد نیاز تولید الیاف پلی‌استر بازیافتی تبدیل می‌شوند.

استفاده مجدد از این مواد می‌تواند به کاهش اتلاف منابع و افزایش بهره‌وری مواد اولیه در زنجیره تولید نساجی کمک کند.

استفاده از فناوری بومی برای افزایش ویسکوزیته ذاتی پلی‌استر

یکی از مراحل اصلی فرآیند بازیافت در این مجموعه، بهبود ویژگی‌های مواد پلیمری پیش از تولید مجدد الیاف است.

به گفته علی‌اکبری، ضایعات پلی‌استری پس از جداسازی وارد مرحله گرانول‌سازی می‌شوند و سپس با استفاده از فناوری توسعه‌یافته در داخل کشور، میزان ویسکوزیته ذاتی یا IV آن‌ها افزایش می‌یابد.

ویسکوزیته ذاتی یکی از شاخص‌های فنی مرتبط با ویژگی‌های مولکولی پلیمر است و در فرآیند تولید الیاف پلی‌استر اهمیت دارد.

پس از انجام این مراحل، مواد فرآوری‌شده برای تولید الیاف پلی‌استر بازیافتی در واحد تولیدی الیاف آوش مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این فرآیند امکان استفاده مجدد از بخشی از ضایعات پلیمری و پارچه‌ای را در تولید محصولات صنعتی فراهم می‌کند.

کاربرد الیاف پلی‌استر بازیافتی در فرش و ژئوتکستایل

گروه پلیمرسازان دلیجان از سه واحد دایا رنگدانه، پلیمرسازان و الیاف آوش تشکیل شده است.

الیاف تولیدشده در این مجموعه، متناسب با گرید و ویژگی‌های فنی خود، در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از جمله کاربردهای اعلام‌شده برای این محصولات می‌توان به صنعت فرش، تولید ژئوتکستایل، نمد صنعتی و واحدهای تولید عایق رطوبتی و ایزوگام اشاره کرد.

ژئوتکستایل‌ها گروهی از منسوجات صنعتی نفوذپذیر هستند که معمولاً با استفاده از الیاف مصنوعی مانند پلی‌استر (PET) یا پلی‌پروپیلن (PP) تولید می‌شوند.

این محصولات در بخش‌های مختلف صنعتی و عمرانی کاربرد دارند و از جمله حوزه‌های مصرف الیاف مصنوعی محسوب می‌شوند.

تنوع کاربرد الیاف بازیافتی نشان می‌دهد که استفاده از ضایعات پلی‌استری تنها به تولید محصولات نساجی محدود نیست و می‌تواند در تأمین مواد اولیه سایر صنایع نیز نقش داشته باشد.

همچنین بخوانید: نقش کلیدی محصولات تخصصی در بهبود کیفیت الیاف پلی‌استر‬‬

افزایش ظرفیت تولید الیاف بازیافتی به ۱۲۰۰ تن در ماه

ظرفیت فعلی تولید واحد الیاف آوش ۹۰۰ تن در ماه اعلام شده است.

بر اساس برنامه توسعه این مجموعه، با راه‌اندازی خط دوم تولید، ظرفیت ماهانه به یک‌هزار و ۲۰۰ تن افزایش خواهد یافت.

این توسعه به معنای افزایش ۳۰۰ تنی ظرفیت تولید ماهانه نسبت به وضعیت فعلی است.

مدیرعامل دایا رنگدانه همچنین هدف این مجموعه را توسعه تولید الیاف خاص و حرکت به سمت دستیابی به جایگاه پیشرو در صنعت الیاف عنوان کرده است.

افزایش ظرفیت تولید می‌تواند زمینه عرضه بیشتر محصولات به صنایع مصرف‌کننده الیاف پلی‌استر بازیافتی را فراهم کند.

با این حال، ظرفیت یک‌هزار و ۲۰۰ تنی مربوط به برنامه توسعه پس از راه‌اندازی خط دوم است و هنوز نباید به‌عنوان ظرفیت عملیاتی فعلی این واحد در نظر گرفته شود.

ایجاد ۱۰۰ فرصت شغلی جدید با راه‌اندازی خط دوم

در حال حاضر ۶۰ نفر در واحد تولیدی الیاف آوش اشتغال دارند.

طبق اظهارات علی‌اکبری، راه‌اندازی خط دوم تولید این مجموعه با ایجاد ۱۰۰ فرصت شغلی جدید همراه خواهد بود.

توسعه این واحد صنعتی علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، می‌تواند به گسترش فعالیت‌های مرتبط با فرآوری ضایعات، تولید مواد پلیمری و تأمین الیاف مورد نیاز صنایع پایین‌دستی کمک کند.

اشتغال اعلام‌شده برای خط دوم، بخشی از برنامه توسعه این واحد است و تحقق آن به آغاز فعالیت خط جدید وابسته خواهد بود.

جایگاه دلیجان در صنعت الیاف و منسوجات صنعتی

شهرستان دلیجان در جنوب استان مرکزی از مراکز صنعتی فعال کشور محسوب می‌شود.

در این شهرستان ۳۳۷ واحد صنعتی در حوزه‌هایی از جمله عایق‌های رطوبتی، سنگبری، فرآوری مواد معدنی، منسوجات و صنایع شیمیایی فعالیت دارند.

وجود واحدهای تولید الیاف، صنایع پلیمری و تولیدکنندگان محصولات صنعتی وابسته، زمینه فعالیت زنجیره‌های مرتبط با فرآوری مواد اولیه و تولید محصولات نساجی را در این منطقه فراهم کرده است.

توسعه تولید الیاف پلی‌استر بازیافتی در چنین مجموعه‌هایی می‌تواند به استفاده مجدد از ضایعات صنعتی و تقویت ارتباط میان واحدهای بازیافت و صنایع مصرف‌کننده کمک کند.

بازیافت پلی‌استر و توسعه زنجیره ارزش صنعت نساجی

استفاده از ضایعات پلی‌استری در تولید مجدد الیاف، یکی از مسیرهای بهره‌گیری از مواد بازیافتی در صنعت نساجی است.

در این فرآیند، ضایعات حاوی PET پس از جداسازی و فرآوری به چرخه تولید بازمی‌گردند و برای ساخت الیاف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

توسعه فناوری‌های بازیافت می‌تواند به کاهش نیاز به مواد اولیه نو، استفاده مؤثرتر از منابع و گسترش تولید محصولات صنعتی مبتنی بر مواد بازیافتی کمک کند.

تجربه گروه پلیمرسازان دلیجان در استفاده از فناوری بومی برای فرآوری ضایعات و افزایش ویسکوزیته ذاتی پلی‌استر، نمونه‌ای از کاربرد دانش فنی داخلی در زنجیره تولید الیاف مصنوعی است.

با اجرای برنامه توسعه و راه‌اندازی خط دوم، ظرفیت تولید این مجموعه افزایش خواهد یافت و امکان استفاده گسترده‌تر از الیاف بازیافتی در صنایع فرش، ژئوتکستایل، نمد و عایق‌های صنعتی فراهم می‌شود.