احیای نمد شهرکرد نیازمند تکمیل زنجیره ارزش و ورود نسل جوان است

به گزارش خبرگزاری ایمنا از چهارمحال‌وبختیاری، برزین ضرغامی امروز _یکشنبه بیست‌ویکم مهر_ در آیین افتتاحیه دومین جشنواره ملی نمد شهرکرد با اشاره به پیوند صنایع‌دستی با هویت فرهنگی و اقلیم مناطق مختلف کشور اظهار کرد: صنایع‌دستی هر منطقه ریشه در شیوه زندگی، معیشت و شرایط جغرافیایی مردم آن دارد و نمدمالی در چهارمحال‌وبختیاری نیز متناسب با زندگی عشایری و ظرفیت‌های دامداری این منطقه شکل گرفته است.

وی افزود: پشم یکی از مهم‌ترین دارایی‌های جوامع عشایری بوده و در زنجیره معیشت و اقتصاد آنان نقش داشته است. از همین رو، فرش، گلیم، جاجیم و نمد در شمار هنرهای سنتی شناخته‌شده این منطقه قرار گرفته‌اند؛ هنرهایی که علاوه بر برخورداری از ارزش فرهنگی، پاسخگوی نیازهای زندگی مردم در اقلیم سرد و کوهستانی چهارمحال‌وبختیاری بوده‌اند.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با بیان اینکه تغییر شیوه زندگی و گسترش زندگی صنعتی بر فعالیت‌های سنتی تأثیر گذاشته است، تصریح کرد: با حرکت جامعه به سمت زندگی شهری و مدرن، بخشی از هنرهای وابسته به شیوه معیشت گذشته به‌تدریج از زندگی روزمره فاصله گرفته‌اند. مسئله مهم این است که نتوانسته‌ایم این هنرها را متناسب با نیازهای جدید جامعه روزآمد کنیم.

ضرغامی با اشاره به ضرورت پیوند میان میراث فرهنگی و اقتصاد امروز ادامه داد: صنایع‌دستی تنها یک محصول نیست، بلکه روایتگر فرهنگ، هویت و شیوه زندگی مردمان هر منطقه است. آنچه می‌تواند محصولات صنایع‌دستی را در بازارهای جهانی متمایز کند، علاوه بر کیفیت و کاربرد محصول، روایت فرهنگی نهفته در فرایند تولید آن است.

وی خاطرنشان کرد: نمد شهرکرد بخشی از هویت فرهنگی این منطقه را بازتاب می‌دهد، اما برای ماندگاری آن نمی‌توان صرفاً به پیشینه تاریخی و ارزش‌های سنتی اکتفا کرد. این هنر باید متناسب با نیازهای امروز، سلیقه نسل جدید و اقتضائات بازار توسعه پیدا کند.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تأکید بر نقش معیشت در استمرار فعالیت هنرمندان گفت: اگر فعالیت در یک رشته صنایع‌دستی نتواند درآمد و معیشت هنرمند را تأمین کند، نمی‌توان انتظار داشت که او برای مدت طولانی به آن ادامه دهد. بنابراین، حمایت از صنایع‌دستی باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن حفظ اصالت هنر، امکان درآمدزایی پایدار برای فعالان این حوزه فراهم شود.

ضرغامی با اشاره به ضرورت تکمیل زنجیره ارزش صنایع‌دستی افزود: در برنامه‌های توسعه این حوزه، صرفاً به تولید توجه نمی‌شود، بلکه روزآمدسازی محصولات، طراحی، بازاریابی و عرضه نیز اهمیت دارد. نمی‌توان از هنرمندی که مسئولیت تولید یک اثر را بر عهده دارد، انتظار داشت به‌تنهایی تمام مراحل طراحی، بازاریابی و ورود به اقتصاد دیجیتال را نیز مدیریت کند.

وی بیان کرد: در چارچوب زنجیره ارزش باید گروه‌های مختلف از جمله هنرمندان، طراحان، فعالان بازاریابی و متخصصان فروش در کنار یکدیگر قرار گیرند تا محصولات متناسب با نیاز بازار تولید شوند. در این الگو، بخش‌های ضعیف زنجیره تقویت و بخش‌هایی که هنوز شکل نگرفته‌اند، ایجاد می‌شوند.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تأمین مواد اولیه را یکی از چالش‌های جدی نمدمالان دانست و اظهار کرد: مواد اولیه از مسائل مهم فعالان این رشته است. با وجود ظرفیت‌های دامداری و تولید پشم در استان، تأمین مواد اولیه مناسب همچنان با مشکلاتی همراه است و محدودیت دسترسی به برخی انواع پشم، شرایط تولید را دشوارتر می‌کند.

ضرغامی افزود: در کنار تأمین مواد اولیه، ضروری است طراحان و افرادی که با سلیقه نسل جدید و نیازهای بازار آشنایی دارند، با هنرمندان همکاری کنند. این تعامل می‌تواند به تولید محصولاتی منجر شود که ضمن حفظ هویت نمد، از نظر کاربرد، طراحی و قابلیت عرضه نیز با نیازهای روز هماهنگ باشند.

وی با تأکید بر نقش دولت در حمایت از فعالان صنایع‌دستی تصریح کرد: دولت به‌تنهایی نمی‌تواند تمام بخش‌های زنجیره ارزش را ایجاد و اداره کند، اما وظیفه دارد زمینه حمایت، پشتیبانی و نظارت را فراهم سازد. در مقابل، تشکل‌ها و فعالان این حوزه نیز باید در ساماندهی فعالیت‌ها و پیگیری مطالبات خود نقش‌آفرینی کنند.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به ظرفیت مدیریت شهری برای توسعه زیرساخت‌های صنایع‌دستی گفت: شهرهایی که با یک هنر یا محصول خاص شناخته می‌شوند، معمولاً فضاهایی اختصاصی برای عرضه و توسعه آن دارند. در چنین مراکزی می‌توان فروش محصولات، آموزش، برگزاری کارگاه‌ها و انتقال تجربه از استاد به شاگرد را در کنار یکدیگر ساماندهی کرد.

ضرغامی از مدیریت شهری شهرکرد خواست برای ایجاد فضایی تخصصی در حوزه نمد اقدام کند و افزود: ایجاد مرکزی که به‌صورت اختصاصی به هنر نمدمالی بپردازد، می‌تواند امکان خرید محصولات، آموزش علاقه‌مندان، فعالیت کارگاه‌ها و ارتباط میان هنرمندان و مخاطبان را فراهم کند و به معرفی بهتر این هنر صنعت بینجامد.

وی بر ضرورت راه‌اندازی زنجیره ارزش نمد در چهارمحال‌وبختیاری تأکید کرد و گفت: لازم است این زنجیره با مشارکت فعالان و تشکل‌های مرتبط شکل بگیرد تا صنعتگران بتوانند مسائل و نیازهای خود را به‌صورت منسجم پیگیری کنند و حمایت‌های دولتی نیز در مسیر رفع مشکلات و توسعه فعالیت‌ها قرار گیرد.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به اهمیت برگزاری رویدادهای تخصصی همچون جشنواره ملی نمد شهرکرد خاطرنشان کرد: چنین رویدادهایی ظرفیت مناسبی برای شبکه‌سازی، ارتباط میان هنرمندان و معرفی توانمندی‌های این رشته فراهم می‌کنند. استمرار این برنامه‌ها در کنار ایجاد زیرساخت‌های تخصصی و تقویت زنجیره ارزش می‌تواند به احیای نمدمالی و انتقال این میراث فرهنگی به نسل‌های آینده کمک کند.