ظرفیت فناورانه گلستان پشت دیوار ساختوساز سنتی
گرگان- تولید محصولات نوین ساختمانی در گلستان رونق دارد، اما موانع موجود مانع ورود گسترده این فناوریها به پروژههای ساختمانی شده است.
گرگان- خبرگزاری مهر، گروه استانها- مهین نورافروز: صنعت ساختمان در استان گلستان با وجود برخورداری از تولیدکنندگان و شرکتهای فعال در حوزه محصولات و فناوریهای نوین و حتی صادرات برخی از این محصولات به خارج از کشور، همچنان فاصله قابلتوجهی با ظرفیتهای موجود در زمینه صنعتیسازی و استفاده از فناوریهای نوین ساختمانی دارد؛ ظرفیتی که در صورت ورود به پروژههای ساختوساز میتواند به کاهش هزینه، کوتاهشدن زمان اجرا و افزایش بهرهوری این صنعت کمک کند.
گلستان به عنوان تولیدکننده برخی محصولات نوآورانه ساختمانی، بخشی از تولیدات خود را به بازارهای خارجی صادر میکند، اما صنعت ساختوساز استان هنوز نتوانسته است همپای ظرفیت تولیدی موجود، از فناوریهای نوین استفاده کند.
ضعف در معرفی محصولات، نبود ارتباط مؤثر میان تولیدکنندگان و سازندگان، نگرانی از پذیرش فناوریهای جدید در فرآیند صدور مجوز و پایانکار و کمبود مشوقهای لازم برای صنعتیسازی، از جمله مسائلی است که میتواند سرعت ورود فناوری به صنعت ساختمان را کاهش دهد.
از سوی دیگر، افزایش هزینه ساخت و طولانیشدن زمان اجرای پروژهها، ضرورت حرکت به سمت روشهای صنعتی و فناوریهای نوین را بیش از گذشته نمایان کرده است. استفاده از فناوریهای جدید میتواند با افزایش بهرهوری، کاهش پرت مصالح، کاهش دوبارهکاری و کوتاهکردن زمان ساخت، به کاهش هزینه تمامشده پروژهها کمک کرده و سازههایی با قیمت مناسبتر در اختیار مصرفکنندگان قرار دهد.
ساختوساز یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی کشور و از پیشرانهای اشتغال و سرمایهگذاری به شمار میرود، اما صنعت ساختمان در بسیاری از موارد از مزایا و مشوقهای بخش صنعت برخوردار نیست. همین موضوع موجب شده ظرفیتهای صنعتی این حوزه برای کاهش هزینه ساخت، افزایش بهرهوری، کاهش زمان اجرای پروژهها و افزایش تولید مسکن بهطور کامل مورد استفاده قرار نگیرد.
سرمایهگذاری سنگین؛ انعطاف پایین پروژههای ساختمانی
کارشناسان بخش ساختوساز گلستان معتقدند یکی از تفاوتهای اساسی صنعت ساختمان با بسیاری از بخشهای دیگر اقتصاد، ماهیت سرمایهبر و برگشتناپذیر فرآیند ساخت است.
به گفته آنها، یک کارخانه میتواند در شرایط رکود یا کاهش تقاضا، میزان تولید خود را کاهش دهد و در زمان رونق دوباره ظرفیت تولید را افزایش دهد؛ اما پروژه ساختمانی چنین انعطافی ندارد و منابع مالی و مصالح از ابتدای اجرای پروژه درگیر میشوند.
یکی از سازندگان گلستانی نیز در حاشیه نشست تصمیمگیری برای «راهاندازی کمیته پایش محصولات ساختمانی» با اشاره به افزایش هزینههای ساخت اظهار کرد: اگرچه استفاده از فناوریهای نوین در ساختمانسازی خوب است و باید به سمت آن حرکت کرد، اما به دلیل کماعتمادی سازندگان به استفاده از این مصالح و بازاریابی ضعیف این محصولات در میان سازندگان، همچنان از آنها فاصله داریم و امکان تحویل سازه با قیمت مناسب به مردم فراهم نمیشود.
فناوری نوین در برابر هزینه اولیه و ریسک تغییر روش
نوید جعفری بیان کرد: اگرچه استفاده از فناوریهای نوین و محصولات فناورانه در صنعت ساختمان میتواند به کاهش هزینه ساخت، کوتاهشدن زمان اجرای پروژه، کاهش پرت مصالح و افزایش کیفیت ساختمانها منجر شود، اما در سالهای اخیر بسیاری از سازندگان استقبال گستردهای از این فناوریها نداشتهاند.
به عقیده وی، بخشی از این مسئله به هزینه اولیه استفاده از فناوریهای جدید، نبود مشوقهای کافی، آشنایی محدود برخی سازندگان با محصولات فناورانه و ریسک تغییر روشهای سنتی ساخت بازمیگردد.
جعفری افزود: از سوی دیگر، زمانی که سازنده نتواند مزیت اقتصادی استفاده از یک فناوری را در کوتاهمدت مشاهده کند، طبیعی است که در شرایط افزایش هزینههای ساخت و محدودیت منابع مالی، تمایل بیشتری به ادامه روشهای شناختهشده و سنتی داشته باشد.
وی اظهار کرد: به همین دلیل، توسعه فناوری در صنعت ساختمان تنها با تولید محصولات جدید محقق نمیشود؛ بلکه لازم است مشوقهای اقتصادی، تسهیلات مالی، استانداردهای روشن و سازوکارهای حمایتی برای استفاده از این محصولات نیز ایجاد شود.
به گفته جعفری، در چنین شرایطی فناوری میتواند از مرحله تولید محصول عبور کرده و به بخشی از فرآیند واقعی تولید مسکن تبدیل شود.
وی افزود: تا زمانی که امکان استفاده از مصالح و فناوریهای ساختمانی مقرونبهصرفه فراهم نشود، نمیتوان انتظار رونق پایدار در صنعت ساختوساز داشت.
افزایش قیمت مصالح؛ مانعی برای آغاز پروژههای جدید
یکی دیگر از انبوهسازان گلستانی نیز با انتقاد از بهروز نشدن مصالح ساختمانسازی در استان اظهار کرد: افزایش قیمت مصالح یکی از مهمترین عوامل افزایش هزینه تمامشده پروژههای ساختمانی است و مستقیماً بر توان سازندگان برای آغاز پروژههای جدید تأثیر میگذارد.
اسماعیلی افزود: رونق ساختوساز تنها با افزایش تسهیلات یا افزایش تعداد پروژهها اتفاق نمیافتد؛ وقتی هزینه تولید مسکن برای سازنده قابلتحمل نباشد، انگیزه سرمایهگذاری و آغاز پروژههای جدید نیز کاهش پیدا میکند.
به گفته وی، سیاستگذاری برای کاهش هزینه نهادههای تولید، در کنار تأمین مالی و تسهیل فرآیند ساخت، میتواند نقش مهمی در بازگشت رونق به این بخش داشته باشد.
وی ادامه داد: اگر قرار است ساختوساز از یک فعالیت عمدتاً سنتی به یک صنعت تولیدی و فناورانه تبدیل شود، لازم است چارچوبهای ملی در حوزه استانداردها، فناوریهای نوین، مصالح ساختمانی، فرآیند صدور مجوز و حمایت از صنعتیسازی، با رویهای هماهنگ و قابل پیشبینی اجرا شوند.
ابهام در فرآیند پایانکار؛ ریسک استفاده از فناوریهای جدید
رئیس کمیسیون احداث و صنایع وابسته اتاق بازرگانی گرگان نیز در این رابطه اظهار کرد: در مواردی، سازنده یا سرمایهگذار برای استفاده از یک محصول یا فناوری جدید، پس از طی مراحل فنی و دریافت تأییدیههای لازم، همچنان با ابهام یا مقاومت در فرآیند پذیرش آن در مراحل نظارت، تأیید ساختمان و صدور پایانکار مواجه میشود.
سیدمحمد مرتضوی افزود: این مسئله ریسک استفاده از فناوریهای جدید را برای سازندگان افزایش میدهد.
وی بیان کرد: وقتی سازنده مطمئن نباشد که استفاده از یک فناوری مورد تأیید همه دستگاههای مرتبط قرار میگیرد و در نهایت مانعی برای دریافت پایانکار ایجاد نمیکند، طبیعی است که ترجیح دهد از روشها و مصالح سنتی و شناختهشده استفاده کند.
مرتضوی افزود: بنابراین، توسعه فناوری در صنعت ساختمان تنها به حمایت از شرکتهای فناور و تولید محصولات جدید محدود نمیشود. دستگاههای اجرایی، شهرداریها، نهادهای فنی و مراجع صدور مجوز نیز باید سازوکار مشخص و یکسانی برای پذیرش و تأیید فناوریهای نوین داشته باشند.
به گفته وی، ایجاد یک فرآیند شفاف برای ارزیابی و پذیرش فناوریهای جدید میتواند ریسک سازندگان را کاهش داده و زمینه استفاده گستردهتر از محصولات فناورانه و روشهای صنعتی را فراهم کند.
مبحث ۱۹؛ ضرورت توجه بیشتر به بهرهوری انرژی
مرتضوی ادامه داد: یکی دیگر از چالشهای حوزه ساختوساز، ضعف در اجرای الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان با موضوع صرفهجویی در مصرف انرژی است.
وی گفت: با وجود اهمیت کاهش مصرف انرژی و ضرورت حرکت ساختمانها به سمت بهرهوری بیشتر، فعالان صنعت ساختمان معتقدند الزامات مبحث ۱۹ در برخی پروژهها و فرآیندهای اجرایی استان گلستان بهصورت کامل و مؤثر مورد توجه قرار نمیگیرد.
مرتضوی افزود: تداوم این وضعیت علاوه بر افزایش مصرف انرژی در ساختمانها، میتواند هزینههای بلندمدت خانوارها و کشور را افزایش دهد.
وی ادامه داد: در مقابل، استفاده از عایقهای استاندارد، پنجرههای مناسب، مصالح و فناوریهای نوین و طراحی منطبق با الزامات انرژی میتواند مصرف انرژی ساختمان را کاهش دهد.
رئیس کمیسیون احداث اتاق گرگان با بیان اینکه ساختوساز در استان گلستان از ظرفیت فناوریهای نوین ساختمانی فاصله دارد، اظهار کرد: در شرایطی که فناوریهای جدید میتوانند با کاهش پرت مصالح، افزایش سرعت اجرا، کنترل کیفیت و کاهش دوبارهکاری، فرآیند ساخت را اقتصادیتر کنند، بخش قابلتوجهی از ساختوساز در استان همچنان با روشهای سنتی انجام میشود.
تأکید بر استفاده از ظرفیتهای استانی
رئیس کمیسیون توسعه، عمران و خدمات شهری شورای اسلامی شهر گرگان نیز در این رابطه اظهار کرد: برای توسعه صنعت ساختمان در استان گلستان باید از تمام ظرفیتها و اختیارات موجود در سطح استان استفاده کرد و منتظر تصمیمگیریهای صرفاً ملی نماند.
عیسی مهری افزود: استان میتواند با هماهنگی دستگاههای اجرایی، شهرداریها، سازمان نظام مهندسی، بخش خصوصی و مراکز علمی و فناور، زمینه استفاده بیشتر از فناوریهای نوین و روشهای صنعتی ساخت را فراهم کند.
وی ایجاد مشوق برای سازندگان، تسهیل فرآیند پذیرش محصولات فناورانه، حمایت از تولیدکنندگان مصالح و تجهیزات نوین و کاهش موانع اداری را از جمله اقداماتی دانست که میتواند در سطح استان پیگیری شود.
مهری افزود: صنعت ساختمان زمانی میتواند به موتور محرک اقتصاد استان تبدیل شود که از یک فعالیت عمدتاً سنتی به یک صنعت رقابتپذیر، فناور و بهرهور تبدیل شود.
وی ادامه داد: استفاده از ظرفیتهای قانونی و اجرایی استان در کنار پیگیری اصلاحات موردنیاز در سطح ملی میتواند مسیر این تحول را هموارتر کند.
فاصله تولیدکنندگان و سازندگان؛ حلقه مفقوده فناوری ساختمان
معاون صنایع اداره کل صمت گلستان با بیان اینکه فاصله زیادی بین سازندگان و تولیدکنندگان محصولات فناوری ساختمان در استان وجود دارد، به خبرنگار مهر اظهار کرد: بسیاری از تولیدکنندگان محصولات جدید، امکان معرفی و اثبات مزیت اقتصادی و فنی محصولات خود را در پروژههای واقعی ندارند.
هادی شاهحسینی افزود: از سوی دیگر، سازندگان نیز به دلیل نبود اطلاعات کافی، اطمینان از کیفیت یا نگرانی درباره تأیید محصول توسط دستگاههای اجرایی، با احتیاط به سراغ فناوریهای جدید میروند.
وی بیان کرد: تشکیل کمیته پایش میتواند با شناسایی فناوریهای قابل استفاده، بررسی و معرفی محصولات دارای تأییدیه، ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان و سازندگان، پایش عملکرد محصولات در پروژهها و ارائه گزارشهای فنی و اقتصادی، این فاصله را کاهش دهد.
شاهحسینی افزود: این کمیته همچنین میتواند بازخورد سازندگان و مصرفکنندگان را به تولیدکنندگان منتقل کند.
گلستان در تولید محصولات فناورانه ظرفیت دارد
معاون صنایع اداره کل صمت گلستان بیان کرد: هماکنون استان گلستان در زمینه تولید بسیاری از محصولات ساختمانی بهروز و فناورانه از ظرفیتهای قابلتوجهی برخوردار است و برخی تولیدکنندگان استان در این حوزه در شمار مجموعههای پیشرو کشور قرار دارند.
وی ادامه داد: وجود این ظرفیت تولیدی، فرصت مناسبی برای توسعه صنعتیسازی ساختمان در استان فراهم کرده است. با این حال، صرف تولید محصولات فناورانه برای تحول در صنعت ساختمان کافی نیست؛ بلکه باید زمینه استفاده گستردهتر از این محصولات در پروژههای ساختمانی نیز فراهم شود.
به گفته شاهحسینی، ایجاد ارتباط مؤثر میان تولیدکنندگان و سازندگان، معرفی محصولات دارای استاندارد و تأییدیه، رفع موانع اداری و ایجاد مشوق برای استفاده از فناوریهای نوین میتواند موجب شود ظرفیت موجود در بخش تولید، مستقیماً به افزایش بهرهوری و کاهش هزینه ساختوساز در استان منجر شود.
مواد افزودنی بتن گلستان راهی بازارهای خارجی شدهاند
شاهحسینی افزود: در حوزه فناوری، تنوع تولید مواد افزودنی بتن در استان بسیار بالاست و بخشی از این محصولات علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، به کشورهای دیگر نیز صادر میشود.
وی ادامه داد: این ظرفیت نشان میدهد که در استان، توانمندی تولید محصولات فناورانه و با ارزش افزوده در حوزه ساختمان وجود دارد.
به گفته وی، بنابراین مسئله اصلی صرفاً نبود فناوری یا محصول نیست؛ بلکه باید زمینه استفاده گستردهتر از این محصولات در پروژههای ساختمانی استان فراهم شود.
شاهحسینی یکی از ضعفهای موجود را معرفی نشدن مناسب ظرفیتها و محصولات فناورانه تولیدشده در استان دانست و گفت: با وجود اینکه در حوزههایی مانند مواد افزودنی بتن، محصولات متنوع و فناورانهای در استان تولید میشود و حتی بخشی از این محصولات به بازارهای خارجی راه پیدا کردهاند، شناخت کافی از این توانمندیها در میان سازندگان و فعالان صنعت ساختمان وجود ندارد.
ضعف بازاریابی تخصصی، فناوری را از بازار ساختوساز دور کرده است
به عقیده شاهحسینی، بخشی از مشکل به ضعف در معرفی، اطلاعرسانی و بازاریابی تخصصی این محصولات برمیگردد.
وی افزود: اگر سازندگان از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی و مزیتهای فنی و اقتصادی محصولات فناورانه اطلاع کافی داشته باشند، زمینه استفاده از آنها در پروژههای ساختمانی نیز بیشتر خواهد شد.
معاون صنایع اداره کل صمت گلستان برگزاری نمایشگاههای تخصصی، ایجاد بانک اطلاعاتی تولیدکنندگان و محصولات ساختمانی، معرفی محصولات دارای استاندارد و تأییدیه و ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان و سازندگان را از مهمترین عوامل برطرف کردن این خلأ عنوان کرد.
شاهحسینی گفت: استان گلستان فقط مصرفکننده فناوری ساختمانی نیست؛ ظرفیت تولید فناوری نیز دارد و باید این ظرفیت به شکل حرفهای به بازار ساختوساز معرفی شود.
عبور از ساخت سنتی نیازمند اتصال فناوری به پروژههاست
صنعتیشدن ساختوساز نیازمند آن است که تصمیمگیریها از نگاه صرفاً محلی فراتر رفته و یک سیاست صنعتی منسجم و ملی برای تولید مسکن شکل بگیرد.
در کنار سیاستگذاری ملی، استفاده از ظرفیتهای استانی، تشکیل کمیته پایش برای تسهیل ارتباط تولیدکنندگان و سازندگان، معرفی محصولات فناورانه و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای اجرایی میتواند زمینه حرکت ساختوساز گلستان به سمت صنعتیشدن را فراهم کند.
گلستان از یک سو ظرفیت تولید محصولات فناورانه ساختمانی را در اختیار دارد و از سوی دیگر، سازندگان آن با افزایش هزینههای ساخت، رشد قیمت مصالح، طولانیشدن پروژهها و محدودیتهای مالی مواجه هستند.
اتصال این دو بخش به یکدیگر، در کنار ایجاد سازوکار روشن برای پذیرش فناوریها، میتواند مسیر استفاده عملی از ظرفیتهای موجود را هموار کند.
در نهایت، اگر محصولات فناورانه تولیدشده در استان بتوانند از مرحله تولید و معرفی عبور کرده و وارد پروژههای واقعی ساختوساز شوند، ظرفیتهایی که امروز بخشی از آنها در بازارهای خارجی مورد استفاده قرار میگیرند، میتوانند در کاهش هزینه، افزایش سرعت اجرا، کاهش پرت مصالح، ارتقای کیفیت و حرکت صنعت ساختمان گلستان به سمت صنعتیشدن نیز نقشآفرین باشند.این نسخه محتوای متن اولیه را کامل نگه داشته و تغییر اصلی در ساختار، جملهبندی، ترتیب مطالب و میانتیترهاست؛ بنابراین نقلقولها و دیدگاههای هر پنج گروه مصاحبهشونده هم باقی ماندهاند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.