تئاتر خیابانی می‌تواند در تقویت روحیه مردم و ترویج صلح مؤثر باشد

مرتضی قائدپوری، هنرمند تئاتر و کارگردان نمایش «تنهایی هانا» از استان بوشهر، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به حضور در هفتمین جشنواره سراسری تئاتر خیابانی تبریزیم، بر ضرورت توجه هنرمندان به مسائل اجتماعی و مسئولیت آنان در قبال مردم و سرزمینشان تأکید کرد.

وی با بیان اینکه از جنوبی‌ترین نقطه ایران، استان بوشهر، در این جشنواره حضور یافته است، اظهار کرد: شرکت در این رویداد هنری برای من افتخار بزرگی است و فرصتی فراهم کرد تا در کنار هنرمندان سایر استان‌ها، تجربه‌های خود را به اشتراک بگذاریم و با آثار و شیوه‌های مختلف اجرای تئاتر خیابانی آشنا شویم.

قائدپوری با اشاره به سال‌ها فعالیت خود در عرصه تئاتر صحنه‌ای و خیابانی افزود: حضور در جشنواره تبریزیم تجربه‌ای ارزشمند و پربار بود؛ چراکه در جریان این رویداد با هنرمندان متعددی آشنا شدیم و نمایش‌هایی با سبک‌ها و رویکردهای متفاوت را تماشا کردیم که هرکدام می‌توانند زمینه‌ای برای یادگیری و کسب تجربه‌های تازه باشند.

این کارگردان تئاتر با تأکید بر اهمیت کیفیت آثار و نقش داوری در ارزیابی تولیدات نمایشی، از تلاش مجموعه برگزارکننده در سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری تبریز قدردانی کرد و گفت: جشنواره‌ها فرصت مناسبی برای تبادل تجربه، آشنایی با دیدگاه‌های متفاوت و ارتقای توانمندی‌های هنرمندان هستند. امیدوارم در پایان این رویداد، آثار شایسته مورد توجه قرار گیرند و شرکت‌کنندگان بتوانند از فرصت‌های فراهم‌شده برای ادامه فعالیت‌های هنری خود بهره ببرند.

«تنهایی هانا»؛ روایت مقاومت یک زن در شرایط جنگی

قائدپوری در تشریح موضوع نمایش «تنهایی هانا» اظهار کرد: این اثر با محوریت صلح جهانی شکل گرفته و به زندگی انسان‌هایی می‌پردازد که در شرایط دشوار ناشی از جنگ، برای ادامه حیات و حفظ امید تلاش می‌کنند. در بخش‌هایی از نمایش نیز به وضعیت مردم غزه و دیگر کشورهای جنگ‌زده پرداخته می‌شود.

وی با اشاره به شخصیت اصلی این نمایش ادامه داد: داستان درباره زنی باردار است که در شرایط جنگی برای بقا تلاش می‌کند و در انتظار بازگشت همسر خود به سر می‌برد؛ اما در پایان مشخص می‌شود که همسرش به شهادت رسیده است.

کارگردان نمایش «تنهایی هانا» با بیان اینکه تلاش این زن برای ادامه زندگی در کنار رنج ناشی از جنگ و فقدان همسر، محور اصلی روایت را شکل می‌دهد، افزود: در این اثر تلاش کرده‌ایم بخشی از دشواری‌هایی را به تصویر بکشیم که انسان‌ها، به‌ویژه زنان، در شرایط جنگی با آن مواجه می‌شوند.

به گفته وی، جنگ تنها به میدان نبرد محدود نمی‌شود، بلکه پیامدهای آن زندگی روزمره، خانواده‌ها و آینده انسان‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. ازاین‌رو، پرداختن به تجربه‌های انسانی در دل جنگ می‌تواند مخاطب را با ابعاد دیگری از این پدیده آشنا کند و ضرورت صلح و حفظ جان انسان‌ها را یادآور شود.

تأثیر تئاتر خیابانی بر مخاطبان؛ از سرگرمی تا توجه به مفاهیم انسانی

این هنرمند تئاتر در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت تئاتر خیابانی برای تأثیرگذاری بر روحیه مردم در شرایط پس از جنگ، به تجربه اجرای نمایش در یکی از مدارس اشاره کرد و گفت: در ابتدای اجرا، دانش‌آموزان می‌خندیدند، شادی می‌کردند و گاهی با یکدیگر شوخی داشتند؛ اما با پیشرفت نمایش، متوجه شدم که توجه آن‌ها به اجرا بیشتر شده و ماجرا را با دقت دنبال می‌کنند.

وی افزود: این تجربه برای من نشان داد که یک اثر نمایشی می‌تواند به‌تدریج مخاطب را با موضوع خود درگیر کند و او را از فضای ابتدایی تماشا به سمت توجه به داستان و مفاهیم مطرح‌شده در آن سوق دهد.

قائدپوری با تأکید بر تأثیرگذاری آثار نمایشی با موضوع جنگ و صلح تصریح کرد: فارغ از جشنواره‌ها و گردهمایی‌های هنری، معتقدم نمایشی که درباره جنگ یا در مسیر ترویج صلح باشد، می‌تواند بر مخاطب تأثیر بگذارد. تجربه‌ای که از اجراهای مختلف به دست آورده‌ام، این باور را در من تقویت کرده است.

وی با اشاره به ویژگی تئاتر خیابانی در ارتباط مستقیم با مردم خاطرنشان کرد: این گونه نمایشی امکان حضور در فضاهای عمومی، مدارس و محیط‌های شهری را فراهم می‌کند و هنرمند می‌تواند بدون واسطه با مخاطبان ارتباط برقرار کند. چنین ظرفیتی به آثار نمایشی اجازه می‌دهد تا در کنار جنبه هنری و سرگرم‌کننده خود، به طرح مسائل اجتماعی و انسانی نیز بپردازند.

به گفته این کارگردان، موضوعاتی مانند جنگ، فقدان، مقاومت و صلح، قابلیت طرح در قالب داستان‌های نمایشی را دارند و می‌توانند زمینه‌ای برای تأمل مخاطب درباره شرایط انسان‌هایی باشند که درگیر بحران‌ها و درگیری‌ها شده‌اند.

مسئولیت اجتماعی هنرمندان در قبال مردم و شهدای کشور

قائدپوری با تأکید بر ضرورت توجه هنرمندان به مسئولیت اجتماعی خود اظهار کرد: به اعتقاد من، یکی از مهم‌ترین وظایف هنرمندان، به‌ویژه در شرایط کنونی، توجه به مسئولیتی است که در قبال جامعه و مردم بر عهده دارند.

وی با اشاره به تجربه دوران هشت سال دفاع مقدس بیان کرد: در آن دوران، آثار سینمایی و نمایشی متعددی با موضوع جنگ و دفاع مقدس تولید شد و هنرمندان از ظرفیت هنر برای روایت رویدادها و بازتاب تجربه‌های مردم استفاده کردند. امروز نیز هنر می‌تواند در بازتاب واقعیت‌های جامعه و تقویت روحیه مردم نقش‌آفرین باشد.

این هنرمند با بیان اینکه فعالیت هنری نمی‌تواند از محیط اجتماعی و سرزمینی که هنرمند در آن زندگی می‌کند، جدا باشد، گفت: هر هنرمندی پیوندی با سرزمین، مردم و کشور خود دارد و باید متناسب با حوزه فعالیتش درباره میهن، مردم و عزیزانی که از دست داده‌ایم و فقدانشان همچنان بر دل جامعه سنگینی می‌کند، اثر هنری خلق کند.

قائدپوری ادامه داد: هنرمندان در رشته‌های مختلف می‌توانند با ابزارهای تخصصی خود به این مسئولیت پاسخ دهند؛ نقاش با نقاشی، خوشنویس با هنر خوشنویسی، سینماگر با تولید فیلم و هنرمند تئاتر با خلق و اجرای نمایش می‌تواند بخشی از دغدغه‌ها و واقعیت‌های جامعه را روایت کند.

وی تأکید کرد: هرکدام از هنرها زبان و ظرفیت خاص خود را برای برقراری ارتباط با مردم دارند و هنرمندان باید از این ظرفیت‌ها برای بیان موضوعاتی استفاده کنند که با زندگی، احساسات و تجربه‌های جامعه ارتباط مستقیم دارد.

حضور هنرمندانی از استان‌های مختلف در فتمین جشنواره سراسری تئاتر خیابانی تبریزیم، زمینه آشنایی با تجربه‌ها و رویکردهای متنوع تئاتر خیابانی را فراهم کرده است؛ گونه‌ای از هنرهای نمایشی که با حضور در محیط‌های عمومی، امکان ارتباط مستقیم با گروه‌های مختلف مخاطبان و طرح موضوعات اجتماعی و انسانی را در اختیار هنرمندان قرار می‌دهد.