بینایی کودکان زیر ذره‌بین؛ غربالگری ۱۹ هزار کودک در خراسان جنوبی

به گزارش خبرنگار مهر، بینایی یکی از مهم‌ترین ابزارهای یادگیری، شناخت محیط و برقراری ارتباط کودکان با دنیای پیرامون است و شناسایی به‌موقع اختلالات بینایی در سال‌های نخست زندگی می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از بروز آسیب‌های ماندگار و معلولیت‌های بینایی داشته باشد.

در این میان، غربالگری بینایی کودکان سه تا ۶ سال فرصتی مهم برای تشخیص زودهنگام مشکلاتی مانند تنبلی چشم فراهم می‌کند؛ مشکلاتی که در صورت شناسایی به‌موقع و آغاز درمان مناسب، می‌توان از پیشرفت آن‌ها و کاهش قدرت بینایی کودک جلوگیری کرد.

با توجه به اهمیت این موضوع، اجرای مستمر برنامه‌های غربالگری، مشارکت خانواده‌ها در مراجعه سالانه کودکان و پیگیری توصیه‌های درمانی از جمله عوامل مؤثر در حفظ سلامت بینایی نسل آینده به شمار می‌رود.

در همین راستا، در گفت‌وگو با مهناز زال، سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی، ضمن بررسی وضعیت غربالگری بینایی کودکان در استان و آمار پوشش این طرح، درباره اقدامات پیشگیرانه بهزیستی، خدمات ارائه‌شده به افراد دارای آسیب بینایی و ضرورت مناسب‌سازی فضاهای شهری برای نابینایان نیز صحبت کرده‌ایم.

مهناز زال در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تشخیص معلولیت بینایی، اعم از کم‌بینایی و نابینایی، بر اساس شاخص‌های تخصصی و در کمیسیون تشخیص معلولیت سازمان بهزیستی انجام می‌شود و افراد پس از طی این مراحل می‌توانند متناسب با نیاز خود از خدمات مستمر و غیرمستمر بهره‌مند شوند.

ارائه خدمات پیشگیرانه برای کاهش آسیب‌های بینایی

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه این سازمان بیان کرد: مشاوره ژنتیک یکی از خدمات مهم در زمینه پیشگیری از معلولیت‌هاست که افراد می‌توانند پیش از ازدواج، پیش از بارداری و در دوران بارداری از آن استفاده کنند.

زال ادامه داد: این مشاوره‌ها به خانواده‌هایی که احتمال وجود زمینه ژنتیکی معلولیت در آن‌ها مطرح است، کمک می‌کند تا با آگاهی بیشتری درباره ازدواج و فرزندآوری تصمیم بگیرند.

وی با اشاره به اجرای طرح‌های پژوهشی در برخی مناطق استان، گفت: در مناطقی از شهرستان نهبندان، به دلیل شیوع بیشتر برخی آسیب‌های بینایی با زمینه ژنتیکی و رواج ازدواج‌های فامیلی، بررسی‌هایی انجام شده است.

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی با بیان اینکه ارزیابی اثربخشی این اقدامات به زمان نیاز دارد، افزود: برای مشخص شدن میزان تأثیر این برنامه‌ها بر کاهش معلولیت‌های بینایی، باید در سال‌های آینده نیز بررسی‌های طولی انجام شود.

غربالگری بینایی ۱۹ هزار کودک در استان

زال با اشاره به اجرای طرح غربالگری بینایی کودکان سه تا ۶ سال اظهار کرد: خراسان جنوبی از استان‌های پیشرو در این زمینه است و حدود ۹۰ درصد جمعیت هدف را تحت پوشش قرار می‌دهد.

وی با بیان اینکه در سال جاری، ۱۹ هزار کودک در طرح غربالگری بینایی ارزیابی شده‌اند، گفت: این کودکان از سه‌سالگی تا شش‌سالگی هر سال مورد بررسی قرار می‌گیرند تا مشکلاتی مانند تنبلی چشم و عیوب انکساری به‌موقع شناسایی شود.

وی با تأکید بر ضرورت مراجعه سالانه خانواده‌ها به مراکز غربالگری گفت: اگر کودکی در یک سال مشکلی نداشته باشد، این موضوع به معنای بی‌نیازی از ارزیابی در سال‌های بعد نیست و لازم است غربالگری در هر یک از سنین سه تا ۶ سال تکرار شود.

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: تشخیص به‌موقع و مداخله درمانی مناسب می‌تواند از بروز برخی مشکلات و معلولیت‌های بینایی در آینده جلوگیری کند.

ارائه کمک‌هزینه معیشت به ۷۰۰ نفر

زال با تشریح خدمات حمایتی بهزیستی به افراد دارای آسیب بینایی گفت: از مجموع افراد تحت پوشش، تاکنون ۷۰۰ نفر کمک‌هزینه معیشت دریافت کرده‌اند و در حال حاضر دو هزار و ۵۵۳ نفر نیز مستمری‌بگیر سازمان هستند.

وی افزود: خدمات آموزشی و کمک‌هزینه تحصیلی برای دانش‌آموزان و دانشجویان، کمک‌هزینه رفت‌وآمد، خدمات پرستاری خانواده‌محور و تأمین تجهیزات توانبخشی از دیگر خدمات ارائه‌شده به این افراد است.

به گفته وی، در حال حاضر ۲۷ نفر از مددجویان دارای آسیب بینایی خدمات پرستاری در منزل دریافت می‌کنند و ۱۳۷ نفر از افراد دارای آسیب شدید بینایی نیز کمک‌هزینه لوازم بهداشتی گرفته‌اند.

زال با اشاره به تأمین تجهیزات توانبخشی مورد نیاز افراد دارای آسیب بینایی بیان کرد: عینک، وسایل کمک‌بینایی، دستگاه‌های بریل و نرم‌افزارهای آموزشی از جمله امکاناتی است که متناسب با نیاز مددجویان و شرایط اقتصادی و اجتماعی خانواده‌های آنان در نظر گرفته می‌شود.

خراسان جنوبی در مناسب‌سازی رتبه نخست کشور را کسب کرد

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت مناسب‌سازی فضای شهری و ادارات برای افراد دارای معلولیت اظهار کرد: دبیرخانه مناسب‌سازی در سازمان بهزیستی مستقر است و استانداری ریاست آن را بر عهده دارد.

وی افزود: در گذشته برخی دستگاه‌ها تصور می‌کردند که مسئولیت مناسب‌سازی صرفاً بر عهده بهزیستی است، اما اکنون با افزایش آگاهی و همکاری استانداری، شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی، شرایط در این حوزه رو به بهبود است.

زال با بیان اینکه خراسان جنوبی رتبه نخست مناسب‌سازی را در سطح کشور کسب کرده است، گفت: این موفقیت حاصل تلاش مجموعه‌های مختلف و همکاری دستگاه‌های مسئول بوده است.

وی ادامه داد: مناسب‌سازی باید هم در فضای داخلی ادارات و دستگاه‌های دولتی و هم در معابر و فضاهای عمومی شهری مورد توجه قرار گیرد.

زال ادامه داد: با وجود اقدامات انجام‌شده، همچنان تا رسیدن به شرایط مطلوب فاصله داریم و لازم است برخی دستگاه‌ها در شهرستان‌ها با جدیت بیشتری وارد عمل شوند.

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی با اشاره به ارزیابی سالانه دستگاه‌ها در حوزه مناسب‌سازی بیان کرد: همه دستگاه‌های اجرایی، حتی استانداری و فرمانداری‌ها، در این زمینه ارزیابی می‌شوند.

وی افزود: بهزیستی بر اساس گزارش‌ها و نیازهای اعلام‌شده از سوی افراد دارای معلولیت و نابینایان، مشکلات دسترسی در فضاهای شهری را پیگیری می‌کند و تاکنون تعامل و همکاری خوبی میان این سازمان و شهرداری‌ها وجود داشته است.

فعالیت ۴۵ مرکز مشاوره روان‌شناختی در خراسان جنوبی

زال در بخش دیگری از این برنامه، با اشاره به هفته سلامت روان گفت: سازمان بهزیستی از دستگاه‌های فعال در حوزه سلامت روان است و خدمات متنوعی را در زمینه پیشگیری و مداخله در مشکلات روان‌شناختی ارائه می‌کند.

وی افزود: در حال حاضر ۴۵ مرکز مشاوره روان‌شناختی دولتی و غیردولتی در سطح استان فعالیت دارند و به افراد در سطوح مختلف خدمات مشاوره ارائه می‌کنند.

سرپرست اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی ادامه داد: این سازمان علاوه بر صدور مجوز فعالیت مراکز مشاوره، برای افرادی که به دلیل مشکلات مالی توان پرداخت تعرفه‌های مصوب را ندارند نیز با در نظر گرفتن شرایط مراجعه‌کنندگان، یارانه مشاوره پرداخت می‌کند.

وی با اشاره به خدمات مشاوره غیرحضوری بهزیستی گفت: خدمات مشاوره تلفنی ۱۴۸۰ نیز به‌صورت رایگان در اختیار افراد قرار دارد تا بتوانند در صورت نیاز از خدمات مشاوره روان‌شناختی بهره‌مند شوند.

زال همچنین اظهار کرد: برای افرادی که با اختلالات روان‌شناختی مزمن و شدید مواجه‌اند و خانواده‌هایشان توان نگهداری و مراقبت از آنان را ندارند، خدمات مراقبتی در مراکز نگهداری بیماران اعصاب و روان نیز ارائه می‌شود.