ال‌نینو در سیستان و بلوچستان/ آیا بارش‌های فراتر از نرمال در راه است؟

علیرضا دهمرده در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زاهدان با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی درباره احتمال فعالیت پدیده «ال‌نینو» و وقوع بارش‌هایی فراتر از میانگین معمول، بر ضرورت آمادگی بخش کشاورزی استان برای مواجهه با پیامدهای احتمالی این شرایط جوی تاکید کرد.

 رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان سیستان و بلوچستان اظهار داشت: بارش‌های مناسب در صورت مدیریت اصولی روان‌آب‌ها و مهار سیلاب‌ها می‌تواند به تقویت منابع آب سطحی و زیرزمینی، احیای قنوات و چاه‌ها، رونق کشت‌های پاییزه و بهبود وضعیت مراتع کمک کند، اما بارش‌های رگباری شدید، تندبادها و افت ناگهانی دما نیز می‌تواند خسارات قابل توجهی به مزارع، باغ‌ها، واحدهای دامی و گلخانه‌های استان وارد کند.

وی افزود: با توجه به اقلیم شکننده سیستان و بلوچستان و تداوم دوره‌های خشکسالی، بهره‌گیری از بارش‌ها فرصتی مهم برای کاهش تنش آبی و تقویت تولید کشاورزی است؛ با این حال، دستیابی به این هدف به آمادگی پیشگیرانه و مدیریت صحیح مخاطرات احتمالی بستگی دارد.

ال‌نینو فرصتی برای تقویت منابع آب و تولید کشاورزی

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به ظرفیت بارش‌ها برای بهبود وضعیت بخش کشاورزی استان بیان کرد: در صورت توزیع مناسب بارندگی‌ها و کنترل روان‌آب‌ها، امکان رونق کشت‌های پاییزه، تقویت پوشش گیاهی مراتع و تامین بخشی از نیاز آبی باغات میوه‌های گرمسیری و نخیلات در جنوب استان فراهم می‌شود و در منطقه سیستان نیز می‌توان از این شرایط برای بهبود وضعیت زراعت بهره گرفت.

دهمرده خاطرنشان کرد: استفاده موثر از این ظرفیت مستلزم آن است که مزارع و باغ‌ها در معرض طغیان رودخانه‌های فصلی، آب‌گرفتگی و فرسایش خاک قرار نگیرند. از این رو، مدیریت مسیر جریان آب و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه باید پیش از آغاز بارندگی‌های احتمالی در دستور کار بهره‌برداران قرار گیرد.

هشدار به گلخانه‌داران درباره تندباد و افت ناگهانی دما

وی با تاکید بر آسیب‌پذیری سازه‌های گلخانه‌ای در برابر ناهنجاری‌های جوی گفت: گلخانه‌داران در سراسر استان باید از هم‌اکنون اسکلت و پایه‌های سازه‌های خود را بررسی و تقویت کنند، پوشش‌های پلاستیکی را به‌خوبی محکم سازند و منافذی را که امکان نفوذ بادهای شدید از آنها وجود دارد، ایمن‌سازی کنند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان افزود: احتمال افت شدید و ناگهانی دما پس از عبور سامانه‌های بارشی نیز ضرورت پیش‌بینی تمهیدات گرمایشی را افزایش می‌دهد. در همین راستا، گلخانه‌داران باید از آمادگی سامانه‌های گرمایشی جایگزین اطمینان حاصل کرده و سوخت مورد نیاز و موتوربرق اضطراری را برای شرایط احتمالی اختلال در تامین انرژی در دسترس داشته باشند.

ضرورت ایمن‌سازی باغات و جلوگیری از آب‌گرفتگی

دهمرده با اشاره به حساسیت بخش باغبانی استان در برابر بارش‌های شدید اظهار داشت: باغداران، به‌ویژه در مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان، باید کانال‌های زهکشی و انهار انتقال آب را پاکسازی و لایروبی کنند تا روان‌آب‌ها به‌سرعت از باغ‌ها خارج شوند و آب برای مدت طولانی در اطراف ریشه درختان باقی نماند.

وی ادامه داد: ماندابی‌شدن خاک می‌تواند زمینه پوسیدگی ریشه و گسترش بیماری‌های قارچی را در باغ‌های نخل، موز، انبه و مرکبات فراهم کند. بنابراین، آماده‌سازی مسیرهای خروج آب و پیشگیری از تجمع روان‌آب‌ها در باغ‌ها اهمیت زیادی دارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان همچنین هرس شاخه‌های اضافی و ایجاد بادشکن‌های طبیعی یا مصنوعی در حاشیه باغات را از جمله اقدامات موثر برای کاهش خطر شکستگی شاخه‌ها و آسیب ناشی از تندبادها عنوان کرد.

هشدار به دامداران و مرغداران درباره خطر سیلاب

وی با هشدار نسبت به خطر جریان ناگهانی سیلاب در مسیل‌ها و آبراهه‌ها گفت: دامداران و عشایر باید از چرای دام در حاشیه رودخانه‌ها، دره‌ها و مسیرهای عبور سیلاب خودداری کنند و دام‌ها را در جایگاه‌های مسقف و ایمن نگهداری کنند.

دهمرده افزود: ذخیره علوفه خشک در مکان‌های سرپوشیده و دور از نفوذ باران و همچنین ایمن‌سازی تاسیسات مرغداری‌ها در برابر بارندگی‌های شدید، از اقدامات ضروری برای کاهش خسارات احتمالی است.

وی تاکید کرد: بی‌توجهی به هشدارهای هواشناسی و قرار گرفتن دام‌ها یا تجهیزات در مسیر جریان سیلاب می‌تواند خطرات جدی برای بهره‌برداران و واحدهای تولیدی به همراه داشته باشد؛ از این رو، رعایت توصیه‌های پیشگیرانه باید در اولویت فعالیت‌های دامداری و مرغداری قرار گیرد.

تنظیم تقویم کشت و بازگشایی زهکش‌های مزارع

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به ضرورت آمادگی زارعان برای بارش‌های احتمالی بیان کرد: کشاورزان باید با هماهنگی کارشناسان پهنه، تقویم کشت پاییزه را متناسب با شرایط منطقه تنظیم کنند و پیش از بارندگی‌ها، مسیرهای خروج آب و زهکش‌های مزارع را بازگشایی کنند.

دهمرده خاطرنشان کرد: آب‌گرفتگی مزارع می‌تواند موجب غرقاب‌شدن بذرها و شست‌وشوی خاک شود. همچنین، تداوم رطوبت پس از بارش‌های سنگین ممکن است شرایط را برای گسترش برخی بیماری‌های طوقه و ریشه و رشد علف‌های هرز فراهم کند؛ بنابراین، پایش مزارع و استفاده از توصیه‌های فنی کارشناسان برای مدیریت این شرایط ضروری است.

آماده‌باش مراکز خدمات جهاد کشاورزی در شهرستان‌ها

وی در پایان از آماده‌باش مراکز خدمات جهاد کشاورزی و کارشناسان مدیریت بحران در شهرستان‌های استان خبر داد و گفت: هدف این است که از بارش‌های احتمالی برای کاهش تنش آبی و تقویت تولید کشاورزی استفاده شود و در عین حال، خسارات ناشی از مخاطرات جوی به حداقل برسد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان تاکید کرد: عبور ایمن از شرایط جوی پیش‌بینی‌شده، به هوشیاری بهره‌برداران، اقدام به‌موقع و همکاری با مروجان و کارشناسان کشاورزی نیاز دارد تا بارندگی‌ها به فرصتی برای تقویت تولید تبدیل شوند، نه عاملی برای تحمیل خسارت به بخش کشاورزی استان.