تمرکز امکانات در چند نقطه، بحران خالی‌شدن روستاها را تشدید کرده است

به گزارش خبرنگار مهر، مهدی جمالی‌نژاد، پیش از ظهر سه شنبه درپانزدهمین کنگره ملی مهندسی عمران به‌میزبانی دانشگاه اصفهان با تأکید بر ضرورت نگاه یکپارچه به مسائل توسعه‌ای کشور اظهار کرد: جمعیت، اقتصاد، زیرساخت و برنامه‌ریزی فضایی باید در قالب یک منظومه منسجم دیده شوند و هر تصمیم مکانی، پیامدهای توزیعی آن در حوزه فرصت‌ها، امکانات و مخاطرات نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به ضرورت توزیع متوازن جمعیت و امکانات در کشور افزود: در سیاست‌های جمعیتی، افزایش جمعیت باید در کنار توزیع عادلانه خدمات و امکانات مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا بی‌توجهی به این موضوع، زمینه تمرکز جمعیت در برخی شهرها، تشدید مهاجرت از مناطق کوچک‌تر و خالی‌شدن روستاها و شهرهای کوچک را فراهم می‌کند.

استاندار اصفهان با اشاره به تغییر رویکردهای توسعه‌ای در دهه‌های گذشته تصریح کرد: توسعه باید بر مبنای تناسب جمعیت، زیرساخت‌ها، منابع و سرانه‌های خدماتی در مناطق مختلف کشور شکل بگیرد و در غیر این صورت، تمرکز امکانات در چند نقطه، نابرابری فضایی و مشکلات ناشی از مهاجرت را تشدید خواهد کرد.

جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های توسعه شهری و مسکن خاطرنشان کرد: تجربه طرح‌های مختلف مسکن باید به‌صورت مستمر ارزیابی شود و از تکرار خطاهای گذشته جلوگیری کنیم و برنامه‌های توسعه‌ای زمانی اثربخش خواهند بود که پیامدهای جمعیتی و منطقه‌ای آن‌ها نیز بررسی شود و میان ساخت مسکن، ایجاد زیرساخت و تأمین خدمات مورد نیاز جمعیت تناسب وجود داشته باشد.

وی با اشاره به نقش مهندسی عمران در تأمین امنیت زیرساختی و زیست‌محیطی کشور گفت: مهندسی عمران در نقطه تلاقی امنیت زیرساختی و امنیت اکولوژیک قرار دارد و باید با تقویت تاب‌آوری محیطی، پایداری منابع و تداوم عملکرد زیرساخت‌ها، کشور را برای مواجهه با مخاطرات طبیعی آماده کند.

استاندار اصفهان با اشاره به تجربه وقوع حوادث طبیعی در کشور، از جمله سیلاب‌های گسترده سال ۱۳۹۸، افزود: رویکرد مدیریت مخاطرات نباید صرفاً واکنشی و محدود به زمان وقوع حادثه باشد، بلکه لازم است با برنامه‌ریزی پیشگیرانه، تقویت زیرساخت‌های تاب‌آور و استفاده از فناوری‌های نوین، احتمال خسارت کاهش یابد و آمادگی مناطق مختلف کشور افزایش پیدا کند.

جمالی‌نژاد با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در ارزیابی طرح‌های عمرانی بیان کرد: باید از ارزیابی صرف پروژه‌ها به سمت ارزیابی راهبردهای توسعه‌ای در افق بلندمدت حرکت کنیم؛ زیرا ممکن است یک پروژه به‌تنهایی موفق ارزیابی شود، اما در ارتباط با سایر طرح‌ها و برنامه‌های منطقه‌ای، نتواند اهداف توسعه پایدار را محقق کند.

وی همچنین بر ضرورت تقویت پیوند میان جغرافیا، اقتصاد و شبکه‌های حمل‌ونقل تأکید کرد و گفت: کریدورهای حمل‌ونقل باید علاوه بر اتصال مناطق، به ابزاری برای توزیع فرصت‌های اقتصادی و ایجاد پیوستگی اقتصادی و فضایی تبدیل شوند. توسعه شبکه حمل‌ونقل زمانی اثربخش خواهد بود که به رونق مناطق مختلف و بهره‌مندی متوازن آن‌ها از فرصت‌های اقتصادی منجر شود.

استاندار اصفهان، توسعه زیست‌بوم نوآوری و آشنایی بیشتر متخصصان با فناوری‌های نوظهور را از ضرورت‌های امروز کشور دانست و افزود: مسئله، توانمندی مهندسان عمران و معماران نیست، بلکه ضرورت آشنایی بیشتر با فناوری‌های جدید و به‌کارگیری ابزارهای نوین برای حل مسائل پیچیده شهری و روستایی است.

جمالی‌نژاد با اشاره به برگزاری رویدادهای فناورانه و نوآورانه در اصفهان اظهار کرد: تقویت ارتباط میان مهندسی عمران، معماری، برنامه‌ریزی شهری و برنامه‌ریزی روستایی می‌تواند به حل مسائل توسعه‌ای کمک کند. این حوزه‌ها نباید به‌صورت جزیره‌ای فعالیت کنند، بلکه لازم است ارتباطی ارگانیک و هماهنگ میان آن‌ها برقرار شود تا ظرفیت‌های تخصصی در مسیر تحقق توسعه پایدار به کار گرفته شود.

وی با اشاره به محدودیت منابع مالی و شرایط دشوار اقتصادی کشور تأکید کرد: در شرایطی که اعتبارات عمرانی با محدودیت روبه‌روست، ضرورت دارد از منابع موجود به بهترین شکل استفاده کنیم و اجازه ندهیم ناهماهنگی میان برنامه‌های ملی، استانی و منطقه‌ای موجب اتلاف اعتبارات و کاهش اثربخشی پروژه‌ها شود.

استاندار اصفهان خواستار بهره‌گیری از نتایج این کنگره برای تقویت هماهنگی میان نهادهای تصمیم‌گیر و دستگاه‌های تخصصی شد و گفت: لازم است در شوراها و مجامع تصمیم‌گیری، از ظرفیت متخصصان حوزه‌های مختلف به‌صورت هم‌زمان استفاده شود؛ چراکه توسعه پایدار با نگاه یک‌جانبه محقق نمی‌شود و نیازمند تصمیم‌سازی جامع، هماهنگ و مبتنی بر شناخت ارتباط میان مسائل جمعیتی، اقتصادی، زیست‌محیطی و زیرساختی است.