۱۰۰۰ پروژه نیمه‌تمام در تهران؛ ۲۰ همت اعتبار برای پایان انتظار مردم
تهران- بیش از یک هزار پروژه نیمه‌تمام استانی در تهران برای تکمیل به بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: بیش از یک هزار پروژه نیمه‌تمام استانی در تهران برای تکمیل به بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد؛ رقمی که ضرورت بازنگری در شیوه تخصیص منابع، اولویت‌بندی طرح‌های عمرانی و استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را پررنگ می‌کند.
پایان پروژه‌های نیمه‌تمام؛ آزمون جدی مدیریت عمرانی استان تهران
استان تهران با وجود جایگاه اقتصادی و جمعیتی خود، همچنان با مجموعه‌ای از طرح‌های عمرانی روبه‌روست که تکمیل آنها به منابع مالی، تصمیم‌گیری دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد، پروژه‌هایی که قرار بود در زمانی مشخص به بهره‌برداری برسند، در صورت توقف یا طولانی‌شدن اجرا، نه‌تنها پاسخگوی نیاز مردم نیستند، بلکه بخشی از سرمایه عمومی را نیز برای مدتی نامعلوم بلااستفاده نگه می‌دارند.
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم استاندار تهران از وجود بیش از یک هزار پروژه نیمه‌تمام استانی و نیاز بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل آنها خبر داده است. بر اساس اعلام محمدصادق معتمدیان، دستگاه‌های اجرایی موظف شده‌اند پروژه‌های قابل واگذاری یا قابل اجرا در قالب مشارکت عمومی و خصوصی را به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان معرفی کنند.
وی گفت: تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام از اولویت‌های اصلی مدیریت استان است و بیش از هزار پروژه نیمه‌تمام در سطح تهران وجود دارد که تکمیل و تعیین تکلیف آنها پیگیری می‌شود.
استاندار تهران تأکید کرد: تخصیص اعتبارات باید بر اساس مصوبات سفرهای شهرستانی، میزان پیشرفت پروژه، نیاز واقعی مناطق و امکان تکمیل طرح‌ها انجام شود، چون پخش‌شدن منابع میان پروژه‌های متعدد برای مردم نتیجه ملموسی ندارد.
این ارقام، ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت طرح‌های عمرانی را نشان می‌دهد؛ رویکردی که به جای توزیع منابع میان شمار زیادی از پروژه‌ها، تکمیل طرح‌های اولویت‌دار و رساندن آنها به مرحله بهره‌برداری را در مرکز تصمیم‌گیری قرار دهد.
منابع محدود و پروژه‌های فراوان؛ ضرورت تغییر اولویت‌ها
یکی از مشکلات رایج در اجرای طرح‌های عمرانی، پراکندگی اعتبارات میان پروژه‌هایی است که هرکدام برای تکمیل به منابع قابل توجهی نیاز دارند، در چنین شرایطی، ممکن است اعتبار تخصیص‌یافته به هیچ‌یک از طرح‌ها برای رسیدن به مرحله بهره‌برداری کافی نباشد و پروژه‌ها سال‌ها در وضعیت نیمه‌تمام باقی بمانند.
در مقابل، تمرکز منابع بر طرح‌هایی که پیشرفت فیزیکی بیشتری دارند و با تأمین اعتبار محدودتری به بهره‌برداری می‌رسند، می‌تواند آثار ملموس‌تری برای مردم ایجاد کند، البته این اولویت‌بندی نباید به معنای کنارگذاشتن پروژه‌های ضروری در مناطق کم‌برخوردار باشد؛ بلکه لازم است میزان پیشرفت، هزینه باقی‌مانده، تعداد بهره‌برداران، اهمیت خدمات عمومی و پیامدهای ادامه توقف هر طرح، هم‌زمان بررسی شود.
استاندار تهران در گفتگو با خبرنگار مهر بر ضرورت توزیع پروژه‌محور اعتبارات و توجه به میزان پیشرفت، نیاز واقعی مناطق و امکان تکمیل طرح‌ها تأکید کرد و افزود: در رویکرد جدید، تخصیص منابع باید به‌گونه‌ای باشد که هزینه‌کرد بودجه به نتیجه‌ای قابل مشاهده برای مردم منجر شود، نه اینکه اعتبار میان پروژه‌های متعدد پراکنده شود، بی‌آنکه هیچ‌کدام به سرانجام برسند.
وی اعتبارات استانی را برای تکمیل پروژه‌های بر زمین‌مانده کافی ندانست و گفت: این پروژه‌ها باید با اعتبارات ملی تکمیل شوند.
او مولدسازی دارایی‌ها را هم یکی از مهم‌ترین راه‌های تأمین مالی برشمرد.
استاندار تهران هشدار داد: پروژه‌ای که ۱۰ سال بر زمین مانده باشد، نارضایتی مردم را به دنبال خواهد داشت. به همین دلیل، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام یکی از معیارهای ارزیابی عملکرد مدیران استان شده است.
این نگاه می‌تواند نقطه آغاز اصلاح روند اجرای پروژه‌های عمرانی استان باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که هر تأخیر، هزینه‌های ساخت را افزایش می‌دهد و فاصله میان زمان تصویب طرح و زمان بهره‌برداری را بیشتر می‌کند.
کمربندی جنوب‌غرب تهران؛ نمونه‌ای از هزینه تأخیر
یکی از نمونه‌های قابل توجه در میان پروژه‌های زیرساختی استان، کمربندی جنوبی اسلامشهر، بهارستان و رباط‌کریم است؛ طرحی که تکمیل آن می‌تواند در بهبود ارتباطات جاده‌ای و کاهش بخشی از فشار ترافیکی این محدوده نقش داشته باشد، که این پروژه ملی با مشکل تخصیص اعتبار متوقف مانده است.
این نمونه نشان می‌دهد که طولانی‌شدن اجرای یک پروژه صرفاً مسئله‌ای اداری یا مالی نیست، هنگامی که طرحی ارتباطی سال‌ها از بهره‌برداری کامل فاصله دارد، شهروندان همچنان با محدودیت‌های موجود مواجه می‌مانند و منافع مورد انتظار از سرمایه‌گذاری عمومی نیز به دست نمی‌آید.
۷۲۰ میلیارد تومان برای کم‌برخوردارترین نقاط تهران؛ آب، جاده و ورزش در اولویت
رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران به خبرنگار مهر گفت: سازمان برای تسریع در تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام اراده‌ای جدی دارد
حسین سپهری گفت: این اقدام در چارچوب تکالیف قانونی سازمان انجام شده و هدف آن توسعه زیرساخت‌ها در مناطق روستایی و کم‌برخوردار و ارتقای شاخص‌های رفاهی در سراسر استان تهران است.
او همچنین با اشاره به رویکرد سازمان در توزیع اعتبارات گفت تلاش شده است میان شهرستان‌های استان الگویی متعادل شکل بگیرد و منابع، متناسب با نیاز هر منطقه و با هدف توسعه متوازن هزینه شود.
از مصوبه تا بهره‌برداری؛ حلقه‌ای که نباید گم شود
سفرهای شهرستانی استاندار تهران و برگزاری جلسات شورای برنامه‌ریزی در شهرستان ها، فرصتی برای شناسایی مسائل و تعیین تکلیف پروژه‌ها فراهم می‌کند؛ اما نتیجه نهایی زمانی حاصل می‌شود که مصوبات به برنامه اجرایی، اعتبار مشخص و زمان‌بندی قابل ارزیابی تبدیل شوند.
محمدصادق معتمدیان اعلام کرد: در جریان ۱۶ سفر شهرستانی دور اول، ۱۲۹ مصوبه بر اساس اولویت‌ها و نیازهای مناطق تدوین شده و در دور دوم سفرهای شهرستانی که تاکنون برای هشت شهرستان انجام شده است، بر میزان اجرا و پیشرفت اجرائی مصوبات نظارت می شود.
او همچنین از پیگیری ۶۹ مصوبه برای تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام استان خبر داد و گفت: تفکیک مراحل اجرا با هدف ارائه تصویر روشن‌تری از عملکرد دستگاه‌ها انجام می شود و اجازه نمی‌دهیم، آغاز عملیات یا تصویب اعتبار با تکمیل پروژه یکسان تلقی شود.
مشارکت بخش خصوصی؛ راهکار مشروط به شفافیت
با توجه به نیاز مالی بالای پروژه‌های نیمه‌تمام استان تهران، استفاده از ظرفیت مشارکت عمومی و خصوصی یکی از راهکارهای مطرح‌شده برای تسریع در تکمیل طرح‌هاست. در این روش، بخش خصوصی می‌تواند در تأمین مالی، تکمیل یا بهره‌برداری از برخی پروژه‌ها مشارکت کند و فشار تأمین همه منابع را از دوش بودجه عمومی بردارد.
با این حال، کارشناسان معتقدند، مشارکت بخش خصوصی به‌خودی‌خود تضمین‌کننده موفقیت نیست، یکی از کارشناسان در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: پیش از واگذاری هر پروژه باید هزینه تکمیل، میزان تقاضا، شیوه بازگشت سرمایه، تعهدات دولت، حقوق بهره‌برداران و آثار قرارداد بر منابع عمومی به‌دقت بررسی شود.
محمد فرجی گفت: همچنین ضروری است شرایط واگذاری و تعهدات طرفین به‌صورت شفاف اعلام شود تا مشارکت اقتصادی به انتقال نامتوازن ریسک یا ایجاد تعهدات مالی سنگین برای سال‌های آینده منجر نشود.
مردم باید نتیجه تکمیل پروژه‌ها را ببینند
فرجی گفت: تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که به بهبود زندگی روزمره مردم منجر شود. یک مرکز درمانی تکمیل‌شده می‌تواند دسترسی به خدمات پزشکی را آسان‌تر کند؛ یک فضای آموزشی آماده، بخشی از کمبود امکانات تحصیلی را کاهش دهد و یک مسیر ارتباطی به بهره‌برداری رسیده، رفت‌وآمد و فعالیت اقتصادی را تسهیل کند.
وی تاکید کرد: از این رو، اولویت‌بندی طرح‌های استان تهران باید بر مبنای نیاز واقعی مناطق و میزان اثربخشی هر پروژه صورت گیرد. در مناطقی که کمبود زیرساخت‌های آموزشی، درمانی، ورزشی یا حمل‌ونقل محسوس‌تر است، تکمیل طرح‌های موجود باید در کنار بررسی ضرورت آغاز پروژه‌های جدید قرار گیرد.
در نهایت، تعیین تکلیف نزدیک به ۹۰۰ پروژه نیمه‌تمام و تأمین بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز آنها، مسئله‌ای نیست که تنها با صدور بخشنامه یا برگزاری جلسات به نتیجه برسد. آنچه سرنوشت این طرح‌ها را مشخص می‌کند، انضباط مالی، اولویت‌بندی واقع‌بینانه، هماهنگی دستگاه‌ها، نظارت مستمر و پاسخ‌گویی درباره نتایج است.
استان تهران برای عبور از انباشت پروژه‌های نیمه‌تمام، بیش از هر چیز به برنامه‌ای نیاز دارد که در آن برای هر طرح، وضعیت موجود، اعتبار باقی‌مانده، مسئول مستقیم و زمان هدف بهره‌برداری روشن باشد، انتشار منظم این اطلاعات نیز می‌تواند امکان نظارت عمومی را فراهم کند و میان وعده‌های عمرانی و نتیجه‌ای که مردم در زندگی خود لمس می‌کنند، پیوند برقرار سازد.
معیار موفقیت مدیریت عمرانی استان، شمار پروژه‌هایی نیست که در جلسات مطرح می‌شوند یا در فهرست مصوبات قرار می‌گیرند؛ معیار اصلی، تعداد طرح‌هایی است که از وضعیت نیمه‌تمام خارج می‌شوند و خدماتی واقعی و پایدار به مردم ارائه می‌دهند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده؛ اولین نفر باش.