از درآمد ۲.۲ میلیارد دلاری تا تالار ۶۰۰ میلیونی؛ کاسبی ترامپ در کاخ سفید

فرارو– عبدالخلیفه الشایجی، استاد علوم سیاسی دانشگاه کویت

به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در سوم نوامبر، در شرایطی برگزار می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور، با موجی از نارضایتی عمومی، کاهش محبوبیت و شکاف‌های فزاینده در پایگاه سیاسی خود مواجه است. نتایج نظرسنجی‌های مورد استناد این گزارش نشان می‌دهد که فساد مالی، افزایش هزینه‌های زندگی، گرانی سوخت و خدمات درمانی و تداوم جنگ با ایران به مهم‌ترین دغدغه‌های رأی‌دهندگان تبدیل شده‌اند.

در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که آیا دموکرات‌ها می‌توانند از نارضایتی موجود برای بازپس‌گیری اکثریت کنگره استفاده کنند و توازن قدرت را در واشنگتن تغییر دهند؟

انتخابات میان‌دوره‌ای؛ آزمونی دشوار برای حزب حاکم

از نظر تاریخی، حزب رئیس‌جمهور مستقر در انتخابات میان‌دوره‌ای معمولاً با کاهش کرسی‌های خود در مجلس نمایندگان و سنا مواجه می‌شود. میانگین تاریخی کاهش کرسی‌های حزب حاکم در مجلس نمایندگان حدود ۲۶ تا ۲۷ کرسی و در سنا حدود سه تا چهار کرسی بوده است. بااین‌حال، نتایج انتخابات گذشته نشان می‌دهد که میزان این عقب‌نشینی می‌تواند بسیار فراتر از میانگین معمول باشد.

در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۱۸، جمهوری‌خواهان ۴۱ کرسی مجلس نمایندگان را از دست دادند، هرچند توانستند سه کرسی به مجموع کرسی‌های خود در سنا اضافه کنند. در مقابل، دموکرات‌ها در انتخابات سال ۲۰۱۰، طی نخستین دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما، ۶۳ کرسی مجلس نمایندگان و شش کرسی سنا را از دست دادند.

در انتخابات سال ۲۰۲۲ نیز حزب دموکرات در دوره ریاست‌جمهوری جو بایدن ۹ کرسی مجلس نمایندگان را از دست داد، اما یک کرسی در سنا به دست آورد. این سوابق نشان می‌دهد که انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند به ابزاری برای مجازات سیاسی رئیس‌جمهور تبدیل شود؛ به‌ویژه هنگامی که وعده‌های انتخاباتی با تجربه روزمره شهروندان فاصله پیدا می‌کنند.

از «اول آمریکا» تا سرخوردگی پایگاه ماگا

یکی از مهم‌ترین عوامل تضعیف موقعیت ترامپ، فاصله میان وعده‌های انتخاباتی او و انتظارات رأی‌دهندگان است. ترامپ با شعارهای «اول آمریکا» و «عظمت را به آمریکا بازگردانیم» توانست پایگاه محافظه‌کار خود، موسوم به جنبش «مگا»، را بسیج کند. او وعده داده بود از نخستین روز فعالیت دولت با گرانی مقابله کند، تورم را کاهش دهد، جامعه آمریکا را متحد سازد و به جنگ‌ها پایان دهد.

ترامپ در سخنرانی مراسم تحلیف نیز خود را رئیس‌جمهوری صلح‌طلب معرفی کرد؛ اما ادامه جنگ با ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره هزینه‌های اقتصادی و انسانی آن، این تصویر را با چالش مواجه کرده است. هم‌زمان، اختلافات درون جنبش ماگا شدت گرفته و شماری از چهره‌های سیاسی و رسانه‌ای محافظه‌کار، از جمله مارجوری تیلور گرین، توماس ماسی، تاکر کارلسون، مگان کلی و کندیس اوونز، به منتقدان ترامپ تبدیل شده‌اند. این شکاف‌ها برای جمهوری‌خواهان اهمیت ویژه‌ای دارند؛ زیرا کاهش مشارکت هواداران سنتی حزب یا انتقال بخشی از آرای آنان به نامزدهای رقیب می‌تواند نتیجه انتخابات را در حوزه‌های رقابتی تغییر دهد.

فساد مالی و افزایش هزینه‌های زندگی؛ دو محور اصلی خشم عمومی

فساد گزارش شده و منافع مالی رئیس‌جمهور، خانواده او و نزدیکانش از دیگر موضوعاتی است که در گزارش به‌عنوان عامل افزایش نارضایتی عمومی مطرح شده است. بر اساس ارقام ارائه‌شده در مقاله، درآمدهای ترامپ و خانواده‌اش در سال نخست دوره دوم ریاست‌جمهوری، در سال ۲۰۲۵، به دست‌کم ۲.۲ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با ۶۲۲ میلیون دلار گزارش‌شده برای سال ۲۰۲۴ افزایش چشمگیری نشان می‌دهد. برآورد مجموع درآمدهای آنان از آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری نیز بین ۳.۴ تا چهار میلیارد دلار عنوان شده است.

در کنار این مسائل، پروژه‌های پرهزینه‌ای مانند ساخت تالار بزرگ مراسم در کاخ سفید با هزینه اعلام‌شده ۶۰۰ میلیون دلار، طرح ساخت یک قوس عظیم در واشنگتن و استفاده از نام و تصویر ترامپ در نمادها و ساختمان‌های رسمی، انتقادهایی را برانگیخته است. منتقدان این اقدامات را نشانه فاصله گرفتن دولت از اولویت‌های اقتصادی شهروندان می‌دانند؛ شهروندانی که با افزایش قیمت کالاها، سوخت، بیمه درمانی و سایر هزینه‌های زندگی مواجه‌اند.

نظرسنجی‌ها چه می‌گویند؟

بر اساس نظرسنجی منتسب به شبکه فاکس‌نیوز که در گزارش به آن استناد شده و با مشارکت ۱۲۰۲ رأی‌دهنده انجام گرفته است، ۸۸ درصد شرکت‌کنندگان از میزان فساد در دولت ترامپ ابراز نگرانی کرده‌اند. همچنین ۸۵ درصد درباره گرانی و تورم، ۸۳ درصد درباره افزایش قیمت سوخت، ۸۰ درصد درباره خدمات درمانی، ۷۵ درصد درباره ادامه جنگ با ایران و ۶۵ درصد درباره وضعیت آموزش در مدارس دولتی ابراز نگرانی کرده‌اند.

این گزارش همچنین از کاهش محبوبیت ترامپ به محدوده ۳۳ تا ۳۶ درصد و برتری دموکرات‌ها در میزان اعتماد رأی‌دهندگان برای رسیدگی به ۱۰ مورد از ۱۳ مسئله مهم کشور خبر می‌دهد. در صورت تأیید این روند در سایر نظرسنجی‌ها، جمهوری‌خواهان با چالشی جدی در دفاع از عملکرد اقتصادی و سیاسی دولت مواجه خواهند شد.

آیا «موج آبی» می‌تواند اکثریت کنگره را تغییر دهد؟

با نزدیک شدن به روز انتخابات، پرسش اصلی این است که آیا نارضایتی عمومی به مشارکت گسترده‌تر رأی‌دهندگان مخالف ترامپ منجر خواهد شد یا خیر. دموکرات‌ها برای کسب اکثریت به افزایش مشارکت هواداران خود و پیروزی در حوزه‌های رقابتی نیاز دارند؛ درحالی‌که جمهوری‌خواهان باید از ریزش آرای محافظه‌کاران جلوگیری کنند.

در این میان، احتمال اقدام نظامی نمایشی علیه ایران با هدف تغییر دستور کار رسانه‌ای و منحرف کردن توجه افکار عمومی از مشکلات داخلی نیز در گزارش مطرح شده است؛ احتمالی که بدون شواهد مستقل نباید آن را تصمیمی قطعی یا برنامه‌ای اثبات‌شده تلقی کرد.

در نهایت، نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند به آزمونی تعیین‌کننده برای آینده سیاسی ترامپ تبدیل شود. شکست جمهوری‌خواهان و از دست رفتن اکثریت در کنگره، قدرت مانور دولت را محدود و زمینه تشدید نظارت و فشار سیاسی بر رئیس‌جمهور را فراهم می‌کند. در مقابل، موفقیت جمهوری‌خواهان می‌تواند نشان دهد که پایگاه انتخاباتی ترامپ، باوجود نارضایتی‌ها، همچنان از انسجام کافی برخوردار است.

احتمال اعتراض ترامپ به نتایج در صورت شکست نیز در گزارش مطرح شده، اما تحقق آن به تحولات واقعی پس از رأی‌گیری بستگی خواهد داشت. آنچه روشن است، اهمیت تعیین‌کننده مشارکت رأی‌دهندگان در مشخص کردن مسیر سیاسی واشنگتن است.