اگر دموکرات‌ها پیروز شوند، چه بر سر ترامپ می‌آید؟

فرارو- جوزف استپانسکی، خبرنگار بخش بین الملل الجزیره.

به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر می‌تواند توازن قدرت در واشنگتن را تغییر دهد و مسیر دو سال پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را تحت تأثیر قرار دهد. دموکرات‌ها برای بازپس‌گیری مجلس نمایندگان شانس بیشتری دارند، اما رقابت برای سنا همچنان ادامه دارد. حتی پیروزی این حزب در هر دو مجلس نیز به معنای اجرای آسان برنامه‌هایش نیست؛ با این حال، می‌تواند قدرت نظارت بر دولت و مهار سیاست‌های ترامپ را افزایش دهد.

نبرد بر سر کنگره

انتخابات میان‌دوره‌ای در نیمه دوره ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود و برخلاف انتخابات ریاست‌جمهوری، منصب رئیس‌جمهور در معرض رأی‌گیری نیست. در عوض، سرنوشت اکثریت کنگره و شماری از مناصب ایالتی و محلی تعیین خواهد شد. نتیجه این انتخابات می‌تواند جهت‌گیری سیاسی دو سال پایانی دولت ترامپ را تغییر دهد.

در مجلس نمایندگان، هر ۴۳۵ کرسی برای انتخابات عرضه می‌شود. با توجه به آنکه بسیاری از حوزه‌ها رقابت نزدیکی ندارند، نتیجه احتمالاً در حدود ۵۰ حوزه رقابتی مشخص خواهد شد. پیش‌بینی‌های انتخاباتی مورد اشاره الجزیره نشان می‌دهد دموکرات‌ها شانس بالایی برای کسب اکثریت دارند؛ برخی برآوردها حتی از احتمال تصاحب ۱۵ کرسی بیشتر حکایت می‌کنند.

رقابت در سنا دشوارتر است. این مجلس ۱۰۰ کرسی دارد، اما به دلیل دوره‌های شش‌ساله سناتورها، تنها ۳۵ کرسی در این انتخابات به رأی گذاشته می‌شود. حدود ۱۲ رقابت از این تعداد نزدیک ارزیابی شده‌اند. با این حال، پیشروی نامزدهای دموکرات در ایالت‌های جمهوری‌خواهی مانند تگزاس و کانزاس، فرصت‌های تازه‌ای برای این حزب ایجاد کرده است. دموکرات‌ها برای کنترل سنا به ۵۱ کرسی نیاز دارند؛ زیرا معاون رئیس‌جمهور در صورت تساوی آرا می‌تواند رأی تعیین‌کننده بدهد.

چرا اکثریت کنگره کافی نیست؟

کنگره قوانین را تصویب و بودجه فدرال را تأیید می‌کند، اما پیروزی در هر دو مجلس به معنای تسلط کامل بر روند قانون‌گذاری نیست. در حالی که بسیاری از طرح‌ها در مجلس نمایندگان با اکثریت ساده تصویب می‌شوند، عبور از سازوکار «فیلیباستر» در سنا معمولاً به ۶۰ رأی نیاز دارد. بنابراین، بدون چنین اکثریتی، تصویب بسیاری از قوانین به همکاری دوحزبی وابسته خواهد بود.

رئیس‌جمهور نیز می‌تواند مصوبات کنگره را وتو کند. برای بی‌اثر کردن وتو، حمایت دوسوم اعضای هر دو مجلس ضروری است؛ امری که به‌ندرت رخ می‌دهد. با این حال، مخالفت رئیس‌جمهور همیشه مانع قانون‌گذاری نیست. طبق گزارش الجزیره، طرحی برای افزایش عرضه مسکن در سال جاری، با وجود مخالفت ترامپ، با اکثریتی فراتر از حد لازم برای مقابله با وتو در هر دو مجلس تصویب شده است.

اگر جمهوری‌خواهان پیروز شوند

جمهوری‌خواهان اکنون ۵۳ کرسی سنا و ۲۱۸ کرسی مجلس نمایندگان را در اختیار دارند. همراهی این اکثریت‌ها با حضور ترامپ در کاخ سفید، به این حزب امکان داده است هر سه اهرم اصلی قدرت فدرال را کنترل کند.

این وضعیت به تصویب بخشی از برنامه‌های ترامپ، از جمله افزایش بودجه اداره مهاجرت و گمرک آمریکا و کاهش برخی حمایت‌های درمانی با بودجه عمومی در چارچوب قانون مالیاتی سال ۲۰۲۵، کمک کرده است. با این حال، جمهوری‌خواهان نتوانسته‌اند همه اولویت‌های رئیس‌جمهور را پیش ببرند. طرح موسوم به «قانون نجات آمریکا» درباره احراز هویت رأی‌دهندگان، در برابر مخالفت دموکرات‌ها متوقف مانده است. برخی جمهوری‌خواهان نیز در موضوع تعرفه‌ها و اختیارات کنگره در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، با ترامپ اختلاف داشته‌اند. اگر جمهوری‌خواهان هر دو مجلس را حفظ کنند، احتمال ادامه پیشبرد برنامه‌های رئیس‌جمهور افزایش می‌یابد. با این حال، نزدیک شدن انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ ممکن است برخی از آنان را به فاصله گرفتن از ترامپ ترغیب کند تا موقعیت انتخاباتی خود را تقویت کنند. حتی اگر جمهوری‌خواهان سنا را حفظ کنند و مجلس نمایندگان را از دست بدهند، همچنان می‌توانند در تأیید نامزدهای دولت برای صدها سمت فدرال، از جمله مناصب قضایی و قضات دیوان عالی، نقش تعیین‌کننده داشته باشند.

مهم‌ترین پیامد پیروزی دموکرات‌ها، افزایش توانایی آن‌ها برای متوقف کردن برنامه‌های ترامپ خواهد بود. تحلیلگران انتظار دارند کنگره تحت رهبری این حزب عمدتاً رویکردی دفاعی داشته باشد و به‌جای اجرای یک دستورکار مستقل گسترده، بر مهار طرح‌های رئیس‌جمهور تمرکز کند.

دموکرات‌ها می‌توانند از مذاکرات مربوط به لوایح بودجه برای پیشبرد اولویت‌های خود استفاده کنند. احتمال تعطیلی دولت نیز ممکن است جمهوری‌خواهان را به مصالحه وادار کند. علاوه بر این، برگزاری رأی‌گیری درباره موضوعات اختلاف‌برانگیز می‌تواند جمهوری‌خواهان را در برابر انتخاب‌های دشوار قرار دهد.

حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکرات در مجلس نمایندگان، برنامه‌ای ۱۰۰روزه برای احتمال بازپس‌گیری این مجلس مطرح کرده است. اولویت‌های او شامل رأی‌گیری درباره کاهش بودجه درمانی مورد حمایت ترامپ، تأکید بر اختیارات کنگره در جنگ ایران و عقب‌گرد از سیاست‌های تعرفه‌ای دولت است.

آیا ترامپ دوباره استیضاح می‌شود؟

ترامپ هشدار داده است که شکست جمهوری‌خواهان می‌تواند به سومین استیضاح او منجر شود. او در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود دو بار استیضاح شد. در صورت پیروزی دموکرات‌ها، این حزب می‌تواند ریاست کمیته‌های کنگره را در اختیار بگیرد و درباره عملکرد دولت تحقیق کند. برخی دموکرات‌ها بررسی ادعاهای مربوط به فساد در خانواده ترامپ را در اولویت دانسته‌اند.

مجلس نمایندگان می‌تواند با اکثریت ساده رئیس‌جمهور را استیضاح کند، اما برکناری او به رأی دوسوم سناتورها برای محکومیت نیاز دارد. اگر دموکرات‌ها سنا را نیز تصاحب کنند، می‌توانند مانع تأیید برخی نامزدهای ترامپ برای مناصب کلیدی شوند.

جنگ ایران و اقتصاد چه تغییری می‌کنند؟

پیروزی دموکرات‌ها لزوماً به تغییر سریع هزینه‌های زندگی یا پایان جنگ منجر نخواهد شد. حتی با کنترل هر دو مجلس، رسیدگی به هزینه مسکن، درمان و کالاهای اساسی به مذاکرات سیاسی و تصمیم‌های تدریجی نیاز دارد. در موضوع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دموکرات‌ها می‌توانند با تصویب قطعنامه اختیارات جنگی، تلاش کنند دامنه اختیار رئیس‌جمهور را محدود کنند. دولت ترامپ استدلال کرده است که این جنگ به مجوز کنگره نیاز ندارد و رئیس‌جمهور برای حفاظت از مردم آمریکا اختیار اقدام دارد. ترامپ همچنین گفته است با توقف و ازسرگیری جنگ، مهلت ۶۰روزه دریافت مجوز کنگره دوباره محاسبه می‌شود.

با این حال، عبور از وتوی احتمالی رئیس‌جمهور به حمایت دوسوم هر دو مجلس نیاز دارد. حتی در آن صورت نیز واکنش دستگاه قضایی به نادیده گرفتن تصمیم کنگره از سوی رئیس‌جمهور روشن نیست. دموکرات‌ها همچنین می‌توانند برای محدود کردن بودجه جنگ تلاش کنند. در نهایت، انتخابات میان‌دوره‌ای بیش از آنکه تضمین‌کننده تغییر فوری سیاست‌ها باشد، مشخص خواهد کرد کدام حزب در دو سال پایانی دولت ترامپ قدرت بیشتری برای پیشبرد برنامه‌های خود یا مهار رقیب دارد.