گزارشی از مقر کودتای ۱۲۹۹ وقتی داشت تبدیل به موزه می‌شد؛ پاییز ۵۰

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در پاییز ۱۳۵۰، فرامرز جودت، خبرنگار مجله «سپید و سیاه»، راهی روستای سرسبز آق‌بابا در ۲۴ کیلومتری جاده قزوین به رشت شد تا از مراحل پایانی مرمت عمارت خشتی و تاریخی «سردر» گزارش دهد؛ بنایی که بیش از نیم‌قرن پیش از آن، محل اقامت چهارماهه رضاخان و نیروهای قزاق بود و نقشه‌های کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ در آن طراحی و عملیاتی شد. وزارت فرهنگ و هنر وقت با صرف هزینه و تعمیرات اساسی، این بنا را برای تبدیل شدن به «موزه کودتا» آماده می‌کرد.

طبق گزارش این نشریه مورخ ۵ آبان ۱۳۵۰، معمار پروژه توضیح داده بود که طبقه اول این ساختمان خشتی و آجری به امور اداری و طبقه دوم به سالن موزه اختصاص یافته است. اشیای نمایشی موزه در سه بخش دسته‌بندی می‌شدند: ادوات جنگی و تسلیحات نیروی قزاق، لباس‌ها و نشان‌های نظامی، و اسناد و مدارک ارزشمند شامل اعلامیه‌ها، شب‌نامه‌ها، مطبوعات و عکس‌های مرتبط با مروجان و مؤثران کودتا. بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، این موزه قرار بود هم‌زمان با سوم اسفند همان سال افتتاح شود.

در جریان این بازدید، خبرنگار با پیرمردی به نام یدالله موسی‌خانی، از بازماندگان و اهالی قدیمی آق‌بابا ملاقات کرد. او که در زمان اقامت رضاشاه ۲۲ ساله بود، از تأمین غذای نیروها و علوفه اسب‌ها توسط کاروانسرای پدرش یاد کرد و دغدغه اهالی را برای تأسیس یک دبیرستان در روستا بازگو نمود.

این گزارش تاریخی در ادامه با نگاهی به کتاب «مأموریت برای وطنم»، به روند اخراج افسران روسی از بریگاد قزاق، اتحاد رضاخان با سیدضیاءالدین طباطبایی و نهایتاً حرکت نیروها از قزوین به سمت تهران و رقم خوردن کودتای اسفند ۱۲۹۹ اشاره می‌کند.

متن کامل این گزارش مجله سپیدوسیاه را از این‌جا بخوانید.

۲۵۹